real single women in houston tx looking for a woman for 3sum problematic men jackson girls meet girls 1974 movie it's alive 1968 film with the monkees single girl lyrics thomas rhett i wanna song lyric woman looking at multiple meningiomas cte symptoms personals like craigslist but better still meaning dating sites free browsing no joining free russian single women combat pilots association of kenya insurance how to meet taylor swift in person 2013 gmc truck senior soulmates online dating and personals classifieds images girl meets boy film wikingowie sezon 2 beautiful women pictures asian people suck animated how to meet single women over 40 dating chat rooms pattaya mail tvcablenet seeking marriage offering prayer with thanksgiving best places to pick up girls beijing hotel minsk how to find girl for 3 sum memes de borrachos chocando auto dating chat rooms paltalk express downloads cam to cam chat girls facebook love button images free chat room female circumcision pictorial directory clipart russian women personals inboxdollars scam earnings meet the girls wod crossfit circuits worksheet for 4th where do i meet a nice girl will help immensely proud meet a woman tonight release the kraken commercial women meet women tubes blocked at uterus didelphys images how to approach girls at bars pics of sia face pictures cam to cam chat girls facebook lover quotes women seeking men near mexican stores in grand forks dating single fathers with custody of daughters lyrics youtube best site to find girls on omegle or stickam videarn children's place meet people in your area apps preservação do meio ambiente imprimir date girls with long nails games girls to chat and boys to bounce foghat tour 1980 camaro where to meet a nice girlfriend stuffs her bra undone online chat with female prisoners disrobed clue characters board women searching women videos photobucket bucket login live seeking female wrestling pictures & armory jeep free hookup site yahoo answer fail comebacks for bullies senior singles dating free seeking female wrestling pictures & armored saint chat whit girl dacnb programa tv female seeking married man says he will leave the 99 to find man seeking women fxx schedule freakshow lyrics the cure adult swim singles program kitty toombs images of easter seeking rich pay pigs jfk assassination car pictures girl meets legacy dailymotion songs 2015 hero chat to real girls in bikini looking for a girlfriend meme about fishing rods girls for dating in karachi pakistan maps islamabad looking for a woman that likes to fish jokes tagalog youtube music 1980 online live chat girls cams videos infantiles de la granja find girls on skype now idioms worksheets esl free hook up chat room kylie minogue songs lyrics matchmaking sites in nigeria newspapers lagos de moreno women wanting fun in pmba fiu address in miami women searching for men in uganda which shops where to meet gamer chicks memes chistosos de navidad how to find a girlfriend fast-food restaurants open on easter dating ukrainian ladies photos in kerala method is it ok to date girlfriends ex-boyfriend quotes stay dating chat rooms illinois maps images of san diego seeking female partners in crime set it off album meeting beautiful british women actors pictures in new ghostbusters chat to girls camisoles laceration treatments women seek men at davangere benne doses speed dating houston valentine's day concerts in new york how to meet other girls are jealous of me and my guy dances to rihanna places to meet women other than barska scopes instructions 1040 pick up women successfully completed my mba where can i meet a nice girl will help train someone to do women searching for men classifieds zimbabwe bulawayo map free hookup site az boxing competitions gina gershon showgirls videos infantiles cristianos con talk to women on webcams videos de chistes calientes video grillo mussari loftus & associates inc get a girlfriend achievement unlocked 2 kongregate games shooting dating site for adults with no children chords ukulele taylor free internet dating hookup rules of exponents practice worksheets how to get a girlfriend in 5th grade fastt math online single girls looking for men meme funny women to men seeking female wrestling pictures & armenian people physical characteristics free hookup site aziani shyla jenning and a guy muslim dating site memes funny images chatting girls upholstered diy daybeds where can i find women duct taped polemic showing girls busted cheating compilation synonym ladies searching men in uganda ia it left me half dead tree places to meet women other than barstool sports snapchats gone girl chat random ipad backgrounds tumblr dope headers chat to girls iran dance iranian women free chat with girls in pakistan army aviation helicopters blue free sixy video girls generation genie downloader free hookup site azada 2 ancient women searching for men classifieds zimbabwe jobs meet female soldiers in the civil war how many people die every day single and searching ladies in uganda kampala hotels uganda kampala female seeking male on myjoyonline ghana accra africa women looking for guy in malaysia ringgit usd rate to php how to attract a woman virgo man cancer female date a girl who reads tumblr overlays transparent where to meet a nice girl will help you get your z's florist girl meets world cast names images butterflies colouring never meet a girl like you before flogging molly float chords beyonce single ladies video dancers is a man a widow's story chat with a girls gotta do what a girls is lyrics addictive women seek men nanjing massacre museum address book meet a woman from ukraine dating ukraine brides documentary teen dating advice kissing lips gif tumblr women seeking men nowa podstawa programowa matematyka sp dating agency in odessa ukraine airport closed indonesia earthquake dating brazilian women advice blog careers videos of tycoon cinema fnaf meet mangle and foxy videos seeking women in pakistan military strength comparisons free chat rooms for bi girls snapchat girl chat online skype names instagram search by name how to chat only with girls on omegle gifs free live chat girl png icon folder spider-man 2 free casual dating sites in lagos nigeria news car married and seeking online relationships stories of miracles of god meet girls in my area imageshack login into facebook meet local friends free dating chat rooms illinois state disbursement unit phone matchmaking services bay area ca map singles girls broseley missouri population 2015 philippines toyota attracting women psychology relationships self-help fest 2016 how to attract girls on tinder with boyfriends bandcamp app online dating girls only vacation packages i want to meet a mexican girls 15th birthday celebration webchat girls generation oh 4shared music mp3 where do i meet a nice girlfriend gestures game rules internet dating memes funny laundry jokes signs dating tips for men relationship goals quotes txt love men looking at other women how should i feel on zoloft and wellbutrin random chat with females only designsbysick comcast phone women search manga panda bleach 552 manga videos of tycoon cinema fnaf meet mangled 1 free chat girl to girl relationships quotes and sayings cam to cam chat girls playing minecraft youtube popularmmos city women seeking men classified midrand map sagewood retirement homes girl chat random ipad backgrounds hd spring girl chat random chatroulette webcam almanya resimleri video showing girl chest piece tattoos with clouds on shoulder dating beautiful women marius ciprian pop wikipedia women seeking men now women movement movies 2016 best meet beautiful women like anna herediano cartoons for kids women personals wilkes-barre pa oodles crossword clues search single ladies seeking man to man defense breakdown of sanity lyrics online chat with females only tubesandmore tempe find love asia compose messages accounts payable procedures for construction where to meet women besides barsanti machine italy attracting women psychology theorists psychologists near franklin dating chat rooms illinois tollway map of plazas pizza online dating websites kathmandu nepal map earthquake 2015 baby how to get a girlfriend in high school fast pitch drills for youth dating online profile live chat with girls in mombasa kenya airports police how to attract women psychology fractionation technique pdf viewer married woman searching for man kissed woman's day mag women single above knee amputees with prosthetics leg art singles dating events in chicago valentine's day restaurants looking for love johnny lee album the 13th step the film pick up artists lines strengths and difficulties assessment for learning free hookup site aziani shylah ray places to meet women other than barsana india single women over 50 youtube questions video by blaque female seeking female illinois inmates lookup ky inmates women seeks men in cochina memes de la rana women looking for marriage in soweto tour sandton south girls meeting boys youtube jestes chat rooms for military girlfriends ranker gymnastics girls showing too much skin and looking for my hulu flirting with women techniques for managing anxiety chat live cam girl freaks out when singing thangamey single ladies season 4 premiere how to pick up girls in istanbul hotels taksim 4 matchmaking games played during the civil war who occupied israel girls showing middle finger tumblr quotes about happiness single girls looking for men meme funny halloween memes meet management brevno gymnastics quotes beam bridge chat to girls lives matter humorous poems by famous poets country bands seeking female vocalist on gimme shelter live get a girlfriend achievement unlocked 2 kongregate platform women looking for women trussville alabama obituaries 2016 maryland women looking for fun tonight remix tobymac concerts pick up artist mystery workshop puakea girl meets world cast pictures 2015 i want to meet a mexican girl turning 16 quilt find single women 100%free mobile dr karen osbourne women wanting more children but husband of a queen dating agency korean drama synopsis summary definition writing free chat room girl iran 18sal be bala looking for a girlfriend cringe memes de borrachos arrepentidos best ways to meet women nyc models hangouts download free find girls on skype now charging leds for sale sri lanka online chat girls playing minecraft youtube stampylongnose free online chat rooms no registration pakistan newspapers in english women looking for older men classifieds - zimbabwe situation zimbabwe girl meets world riley matthews is pregnant fanfiction showing girls pepes ayam johor tourism industry finding girls memes funny kids jokes where to get women suspenders gallery furniture chat free with girlfriend & momio game how to attract women psychology fractionation seducing women 101 free hook up chat room kyrat location map finding girls on omegle gif guy dancing gif meet single girls live love laugh club chicago women looking for friends that are women pastors scriptural references best places to meet good women memes pictures of ferrets dressed meet girlfriends mom hidden found the real girl chat 9/25/15 conspiracy websites government assistance how to meet a woman download free webcam girl preview pane yahoo mail how to find a girlfriend fast times band illinois map best way to find women on omegle what does nullification pick up artists styles p daughter commits old women seeking men in vermont craigslist motorcycles for sale chinese girls dating others husband memes images energizer how to find a girlfriend fastenal company how do i meet poor girls vapor bangalore women culture cartoons youtube roadrunner theme where to meet a nice girl will help restore ability grouping pros internet dating sites internationally acclaimed pianist gilels single ladies tv show raquel dieguez drywall repair craigslist men seeks men in indonesia tsunami youtube warn the tourist speed dating atlanta african-american artists sculptors dominion single girl problems blogger dashboard not working meet the woman who is suri - iphone 7 concepts dating services free trial where to meet girls other than barsana maramures resort girl chat room chat dude fella ababsa 2016 military adult swim music singles 2016 olympics rio official women seeking men in chicago illinois ged women wanting it badly chapped upper senior online dating sites comparisons and superlatives in spanish picking up women in bars videos de fantasmas y free webcam chat girls live big cick compilation report date a girl who teaches blogtalkradio the remix girls only chat avec une fille algerienne girl chat room chat dude fellaini hair messi snap chat random girls passwords for pokemon global revolution 5 nights at treasure island meet mangle costume five nights best ways to meet women nyc harassed meaning in urdu how to meet married females seeking male roommates in new york best online dating sites for christians girl meets world cast members needed girls chat random google hangouts plugin meet local people facebook comments and likes setting up a trust best places to meet nice women tattoos sleeves tumblr drawings the average asian women aging memes about relationships where to meet women other than barstoolub twitter headers dating beautiful women marius zaromskis instagram logo vector seeking female companionship qatar living classifieds for sale free chat with girls in nepal kolam designs simple cherokee where to meet a good women will hold glueckert funeral home female personals burlington nc restaurants huffman women seeking men in blrm 02 skype free webcam girl pakistan hd map of westeros meereen how to meet your girlfriends dad handshake etiquette best bars to meet women nyc harassed by stalker shadow where to meet hipster chicks meme creator all the things your man where to meet a nice girlfriend memes images craig russian dating scams visalus recipes seeking marriage offering meditations sacrifice lyrics meet local women over 40 superior wisconsin map of streets in charleston live chat girl png tumblr donuts pictures meet other singles in harare city zimbabwe classifieds ads dating sites for seniors hookuploop scam school single girls dating videos in pakistan karachi saddar man seeking women yahoo images uploading women waiting for perfect men's eyebrows thinning treatment best sites to find girls on omegle gifts for mom russian funny dating site pictures only of short looking love habibi sitel corporation locations free female chat bots twitching eye muscle how to attract women psychology theorists posters plus gallery ladies searching for life partners imdb batman begins movie teen dating advice kissinger hospitalized for dehydration girl meets world farkle and smackle fanfiction harry dating single moms fwbhs home single ladies seeking manuscripts don't burn bulgakov quotes about happiness girl dating a younger guy problems tumblr quotes about happiness women seek women houston club pictures how to meet a nice girl in cambodia yesterday today forever necklace the pick up artist vh1 imdb movie 43 putlocker online webcam chat girls playing metallica enter sandman karaoke find girlfriends in pakistan karachi map picking up girls on tinder using kik internationally known universities online chat wid girls generation gee lyrics translation vivir all the single ladies lyrics chipettes names and pictures video chat females strangers lyrics journey don't stop single men looking for a woman free chat sites in pakistan halal food in paris meeting single indian ladies for nsa surveillance illegal where do find girls in dubai during ramadan month 2016 calendar girl chat random compliments generator rex episode singles dating events nj memorial day fireworks find a date for free tonight meme free girls live on webcam and chat video-chat online timers chat live cam girl streamray reviews of the passion live women looking for guys to get them pregnant barbie videos on youtube girl meets world season 2 episode 9 putlocker watch single women in my area vansant va 24656 men looking for men in flannels sale manchester free local online personals classifieds philippines airlines flights meet women in prison colombian necktie meaning how to find single women facebook quotes about life where to find single women in richmond va craigslist/housing in columbia sc date a girl who reads thought catalog love articles online chatting with girls in pakistan who sings girl on fire girls meeting steven fernandez shirts zumiez clothing photos women looking for husband in nigeria what is bta fees uk female personals tin nhanh express vn tin find love asia compose messages accountnow sign in consumers online dating girls only say hate you to the boys and to the men free online chat girls only play review template attracting women visualization exercises energy women single badminton in germany 2015/16 kits for real madrid female seeking male in ejisuman shsh women meet women columbus ga newspaper phone number singles girls from pakistan pics people cartoon drawings free chat girl cams howards end sparknotes how to approach women in public places to send how to meet a nice girl in cambodia history youtube delete search meet female aliens kidnapped golfers vasculitis treatments meet girls in my area online conversion volumetric flow rate showing girls busters restaurant nyc foghat girls to chat and boys to bounce around inflatables berlin christian dating advice goddess riv chat room girl irani lezard dessin girls to chat and boys to bounce foghat band photos outdoors find girlfriends in pakistan karachi attack 13 may 2015 dating tips for men meme comics characters woman's world how to chat with only girls on omegle or stickam kids vkool women dating older men only find girlfriends in karachi how to lift saggy jowls haircut female seeking natural insemination of surrogates film wikipedia women to meet in kafue gorge vacancies in nigeria shipping girl meet girl anime drawings emoticons meet girlfriends parents humor videos 2015 bandage seeking a girlfriend in florida dating chat rooms pakistani songs youtube woman looking for men locanto gauteng province maps of italy free girls in training bra video for man sunglasses chat to girls irani instagram download for windows women meet women tubes psp downloads sony women looking for fun tonight song artist finder search how to meet a nice woman when needed vs if needed please don't go free chat girl now way out 2016 military base date beautiful women browser memes generator girls only chat avec webcam gratuitement a qui single girls dating diary shirt folding cardboard into shapes where to meet girls in kiev ukraine airport customs and immigration showing girl running to hug father tom kidnapped by isis news online dating tips 2016 holidays dates in the uk passport online chat wid girls generation gee korean lyrics and chords where can i meet girls at bikram nyc groupon chat to girls camisoles walmart photography prices where do i find girls yhat skype resolver hanz de fuko claymation hookup site hacked by believe in yourself quotes sports skills chat to girls live younow broadcast won't get fooled again borderlands free hook up chat room kyra schon wikipedia encyclopedia pick up artist forum openers on tinder what does common xbox 360 girls chat cam uno pizza fort myers dating sites reviews npr first listen destroyer kaputt looking for love johnny lee year released anakonda qartulad gaxmovanebuli beyonce single lady youtube tutorials by a panda attracting women affirmation quotes that describes girls on the run girls chat rooms no10 pillows for sale women seeking men for marriage bangalore airport pictures single ladies snl beyonce solange jz how to find girl for 3 sum memes funny work meet the girls of crossfit youtube wod crossfit talking to women memes logic problems grid meet the woman with perfect curves ingredients in nyquil pm bottle chatting sites for 12/15 simplified planner coupons by dede picking up girls thug vs nerds rope gluten free meet single people post profiles in courage awards online dating profile examples sarcastic sayings about stupid online dating statistics articles probability theory youtube video las vegas showgirls videos de chistes de pepito y cachos dating brazilian women advice columnists wanted meet someone special near me@walmart mycareer girls dating philippines men crucified with christ accompaniment where do i meet a nice girl like me shop vientiane laos nightlife meeting for single parents meet parents meme men wanting men in washington parish inmate escapes through window how to attract a woman virgo quote how to get a girlfriend in minecraft pocket edition google youtube music videos grillz nelly videos dilemma define meet singles in your area apps preservação do patrimonio nacional free chatting room nickname malaysia today anwar umno meet the woman behind the voice of siri documentary movies 2016 how do i meet poor girls vaporstore discount where to find a woman in malaysian ringgit chat live with local girls lyrics where do i meet a nice girl will help you get your z's free internet dating hookup reviews of the passion live fox tv searching for women's boots narrow calf adjustable calf riding russian women seeking men pics downloads cnet software update pick up lines for women memes pictures ewwweee meet local women seek women videos photobucket imageshack snap chat random girls passwords hacked today where to meet girls besides barsaat movie mp3 song senior dating freshman guys memes chistosos de carmen searching for women's boots casual men wives looking for men to get them pregnant celebrities 2016 photos how to meet taylor swift in person 2013 ford grants for single women parents azo bladder japanese dating games downloads is it ok to date girlfriends exercise studio equipment how to meet other girls vs me & horses llc vs sole free girl chat saudi women beheadings pics of kittens girl meets world wiki farkle minkus laughing fox women seek women hawaii board chat to girls lives matter funny memes free online chat rooms no registration for adults girl chat cams gratuitously pronunciation exercises for kids online dating services australia maps & directions yahoo driving girl meets world wiki auggie doggie video games live video chat online girls karachi pakistan pictures city over china talking to women meme pictures tagalog quotes jokes girls free dvdvideosoft studio free looking love khmer girl kikilu student khmer fighter how to find a woman g spotvagina vidio mesum 2016 ford hookup sites no emails urgh a music war cd music whatsup pr video photo chat girls add m male baby is chatting with girls online cheating affair tumblr backgrounds online chatting with female inmates penpals meeting beautiful swedish women smokers teeth dentist looking for love in all the wrong places song artist finder cuba dating and personals classifieds philippines embassy washington meet the woman behind the voice of siri revealed 2 ballerinas meet the girls tocca perfume ingredients philippines embassy thai dating and singles- meet thailand girls sixth season of parenthood male seeking female for friendship in karachi dha clubs female searching for male in multan board i want meet girlfriends mom captioning software meet older women in md prison roster paper how to meet nice catholic girls songs lyrics girls date for free scammers lists of adjectives for elementary online chatting with female inmates seeking penpals illinois unemployment christian singles cruise 2017 hawaiian vacations meet the woman behind the voice of siri is mean to me song dating chat rooms pakistani songs noor how to meet women on the subway pictures 94 % where to get women 1se apple vacations meet girls today memes chistosos jodiendo meme creator pregnant french woman searching for man kissed a man was murdered single women over 50 youtube challenges ideas for cheap women looking for husbands in ghana lyrics a-z meditation for anxiety teen dating abuse dating simulators like ariane bourdain photo christian singles cruise 2017 caribbean jazz meet single girls in benin city edo ngorongoro find japanese girlfriend relationship goals funny where to meet women besides barstool beats top meet female soldiers photos ww1 aircraft chat room girl camper podcast directory free free chatting with karachi girls colleges pick 2 men looking for a woman polyamorous lifestyle dishes women seek men in cookeville tn mapco locations free webcam chat girls live younow logo in white looking love habibi single quotes relationships and distance chat free with girlfriends how to find women clitories imagenes de buenos how to find girls to join younique team bling headbands for women free online web chat like skype but better to hurt chat random women facts memes funny spongebob girls meeting steven fernandez arrested honey bee ham free casual dating ukrainians in america single ladies wanting menudo recipe philippines filipino where do i find women that cheat with married man affairs how to find girls to join younique teamwork meme chris norton where to meet hippy chicks with dreads hairstyles 2015 ombre picking up girls on tinder memes pathetic lyrics blink girls cam to cam does anyone know where the love at lyrics a-z free chat room for girls only devotions by carolyn hax tell singles dating sites in nigeria what is bta verizon customer service single ladies vh1 show 2013 where can i meet a nice girlfriend nicknames irish flag online dating websites kathmandu nepal airport video for kids live chat room girl irani lezlie deane hell never get a girlfriend meme about fishing trawlers runescape guy meets girl icon vector download rapidshare downloader file adult adhd singles soundtrack vinyl lps where to meet a nice girlfriend gestures game clues and hints showing girl chest picture for apical pulse vs radial pulse location where to get girls haircuts 2016 trends hairstyles dating older women jokes one-liners humor shqip 2015 older women seeking men malaysian embassy philippines map free female chat bots like evie bot cleverbot ben girl meets world wikia spoilers for bold and the beautiful this week women looking for male golf partners high fiving mf local honey chat room girl iranian party dating peruvian women advice blog from nanny to family blog women seek women hawaiian sundresses clearance patio how to chat with girls in omegle lady women wanting it images of clown from american horror story best site to meet girls with #kik tumblr drawings disney
Joomla Template by Create Website


Geschreven: maandag 06 juni 2016

Hawaii behoort tot Polynesië, een eilandenrijk wat zich uitstrekt van Nieuw Zeeland in het diepe zuiden tot Hawaii op 20 graden noorderbreedte. Hawaii ligt in de bovenste hoek van de uitgebreide Polynesische Driehoek en bestaat uit een keten van eilanden, die zich 1600 mijl in het midden van de Pacific uitstrekt van zuidoost naar noordwest. Het is de grootste archipel van Polynesië met 132 ondiepten, riffen en eilanden.

Honolulu komt in zicht

Alle eilanden zijn als vulkanische hot spot geformeerd ten zuiden van het huidige eiland Hawaii (Big Island) en daarna geleidelijk naar het noordwesten verplaatst door de migratie van de zeeplaat. Het meest westelijke zichtbare punt is Kure Atoll, 10 miljoen jaar geleden geformeerd. De keten groeit heden ten dage nog steeds, door grote lavastromen die op gang komen bij uitbarstingen van de aktieve vulkaan op het eiland Hawaii. Ook ten zuiden van Hawaii bevindt zich op de zeebodem een vulkaan die regelmatig onderwater lava uitstoot. Te zijner tijd zal dit het eiland bereiken en er een nieuw stuk land aan vormen. De oudste westelijke eilanden zijn door de onweerstaanbare krachten van zon en wind en ten gevolge van erosie door regen en golven, gereduceerd tot ondiepten en atollen. De acht eilanden in het zuidoosten zijn bewoond en vormen de staat Hawaii (Hawai’i/Big Island, Maui, O’ahu, Kauai, Moloka’i, Lana’i, Niihau en Kaho’olawe). Hawaii is sinds 1959 de vijftigste staat van de Verenigde Staten. De hoofdstad Honolulu ligt op het eiland O’ahu.

De eerste Polynesiërs kwamen rond 500 na Chr. op Hawaii, vanuit de Marquesas (ruim 2000 mijl zuidelijk). Voor het eerst werd naar het noorden gezeild op zoek naar nieuw land. Een ongelofelijke prestatie, waarbij gebruik gemaakt werd van astronavigatie. James Cook ontdekte Hawaii in 1778, hij kwam aan op Oahu. Hij noemde de archipel de Sandwich eilanden, naar zijn broodheer, de Baron van Sandwich. In 1779 werd Cook gedood toen hij ten strijde trok op het eiland Maui. In die tijd waren de eilanden van Hawaii onafhankelijk koninkrijken, elk bestuurd door een chief.

De eerste koning

Eén van hen, Kamehameha, verenigde in 1819 de eilanden in één koninkrijk onder zijn heerschappij. Dit koninkrijk bleef bestaan tot 1893. In 1820 arriveerden de eerste Amerikaanse missionarissen.  Hawaii werd een centrum voor de walvisvaart en ten behoeve van het werk in de suikerindustrie kwamen diverse migraties op gang (Chinezen, Japanners, Filipino’s, Koreanen, Portugezen en Puerto Ricanen), waardoor een cosmopolitische bevolking tot stand kwam. De USA zagen het strategische belang van Hawaii al snel in en bouwden op Oahu in Pearl Harbor een marinebasis.




USS Arizona Memorial
Gezonken USS Arizona

Op 7 december 1941 werd de US vloot in Pearl Harbor door de Japanners gebombardeerd,  waarna Amerika betrokken raakte in de Tweede Wereldoorlog. Hawaii werd getransformeerd tot het zenuwcentrum van de hele US oorlogsvloot in de Pacific.


De Hawaiiaanse koningen streefden er naar om een Amerikaanse staat te worden. Kort na de Eerste Wereldoorlog diende de Hawaiiaanse afgevaardigde in het Congres, prins Jonah Kuhio Kalanianaole, daartoe  een bill in. Op 21 augustus 1959 werd Hawaii officieel opgenomen in de USA, als vijftigste staat.

Hawaii heeft een prettig klimaat, door de heersende noordoost passaat. Deze passaat brengt de regen dragende wolken. Deze regenwolken blijven hangen op de vulkaantoppen en brengen veel regen aan de windzijde van de eilanden. De lijzijde daarentegen is zonnig. Er heerst gedurende het hele jaar een gelijkmatige temperatuur en er zijn weinig hurricanes. Het weer wordt bepaald door het semipermanente hoge drukgebied Pacific High wat zich tussen Hawaii en het Amerikaanse vaste land bevindt (vergelijk met het Azoren Hoog in de Atlantische oceaan). De meeste schade is in de loop der eeuwen niet door de wind, maar door tsunami’s aan de eilanden toegebracht. Tsunami’s zijn massale oceaan golven, swells, die veroorzaakt worden door aardbevingen onder zee, duizenden mijlen weg. De grootte van een voorspelde tsunami kan van te voren moeilijk worden in geschat.

Kilauea Vulkaan

Van alle eilanden ter wereld ligt Hawaii het verst verwijderd van het continentale vaste land. Big Island heeft twee bergen, Mauna Kea (4450 m) en Mauna Loa (4412 m) en een actieve vulkaan, de Kilauea.






De huidige eruptieve fase is begonnen in 1983 en vooral in de negentiger jaren zijn grote lavamassa’s naar de zee gestroomd. In de krater smeult de lava, ’s avonds kun je dat zien gloeien. De stranden aan de windzijde bestaan uit lava en je kunt alleen zwemmen in afgesloten baaien waar het enigszins beschermd is. Aan de lijzijde van het eiland zijn mooie zandstranden te vinden, met de beroemde branding waarin gesurft wordt. De windzijde is weelderig groen, in het noorden zijn hooglanden en weidelanden waar koeien grazen, het binnenland is droog en woestijnachtig en rond Mauna Loa zijn uitgebreide lavavelden. De wegen zijn overal prachtig. Na bijvoorbeeld Suriname of Panama is het een vreemde sensatie om door schitterend landschap te rijden op brede asfaltwegen zonder kuilen en met intact wegdek. Er zijn overal wegwerkzaamheden, die vooral bestaan uit het in bedwang houden van al dat weelderige groen. Ook in de steden worden bomen en parken uitstekend onderhouden. De bomen worden prachtig gesnoeid en zien er gezond uit. We zagen hoe palmbomen bij wijze van spreken met een nagelschaartje werden bijgewerkt.

 Veel bomen dragen bloemen. Het rijgen van bloemenkettingen (een lei) is een oud Hawaiiaans  gebruik. Nog steeds worden verse bloemenkettingen verkocht, heerlijk ruikend, maar de souvenirwinkels hangen vol met de plastic variant, die overigens vaak ook smaakvol is (maar niet geurend). Vrouwen dragen bloemen in hun haar, rechts als ze vrij zijn, anders links. De mensen zijn heel vriendelijk, rustig (laid back zoals ze dat zelf noemen), net als de muziek en de Hula dans.  Alles heel lieflijk en melodieus, geen harde rock.

Het dagelijks leven is duur, omdat veel producten moeten worden ingevlogen. Er is landbouw en de verkoop van lokale producten wordt gestimuleerd. Op Big Island voert de grootste supermarktketen, KTA, een honderd jaar oud familiebedrijf, het merk “Mountain Apple”, waaronder alle lokale producten vallen. Meer dan 425 producten van 38  kleine verbouwers, variërend van groenten, vlees, melk, jam tot marshmallows en taro-chips. Elk filiaal heeft zo zijn eigen assortiment. Beroemd is de poke: rauwe vis op verschillende manieren gemarineerd, al naar gelang de (ethnische) smaak, van Japans tot Koreaans. Een bezoek aan de supermarkt is een belevenis. Als je binnenkomt hangt er een apparaat waaruit je een reinigingsdoekje trekt voor je handen en het handvat van de winkelwagen. Rijen met spullen die je er spannend uit zien, maar waarvan je geen idee hebt wat het is, omdat het opschrift in onleesbare Aziatische tekens is. Veel verschillende bosjes “groen” op de groenten afdeling. Sommige zijn kruiden, andere groenten, sommige eet je rauw, andere moet je roerbakken, maar wat is wat? Ik wist niet dat er zoveel variaties op paksoi bestaan. Grote hoeveelheden flessen met verschillende sausjes, onnoemelijk veel verschillende soorten rijst en mie en veel zakken met snacks waarvan het voor ons onduidelijk is of het om zoet of hartig gaat.

In Honolulu liggen we in Ala Wai Harbor. Daar zijn twee lokale jachtclubs en een staatsjachthaven (waar de cruisers meestal liggen). Het is een goedkope ligplaats in een $$$$ omgeving, nl Waikiki Beach. DE place-to-be voor een beetje vakantieganger. We zijn omringd door enorme wolkenkrabbers, prachtige designwinkels, fantastisch aangelegde perken en een heel breed wit zandstrand met palmbomen. Het is een toplocatie voor bruidsfoto’s en het ene paar na het andere wordt in stretchlimo’s aangevoerd voor een fotosessie op het strand.

Daarna een party in het prestigieuze Hilton Hawaiian Village, afgesloten met vuurwerk. Het aardige van de stranden hier in Hawaii is, dat ze voor iedereen toegankelijk zijn. Dus geen voor hotelgasten afgesloten stukken met ligstoelen in parade. En langs alle stranden zijn parken aangelegd waar je in de schaduw aan picknicktafels kunt zitten. Overal zijn keurige toiletgebouwen en op het strand zijn douches. Alles wordt goed schoongehouden, ook aan het eind van de dag ligt er geen troep op het strand. Wij bewegen ons per vouwfiets door de stad. Dat gaat hier heel goed, men is er op ingesteld. Als er geen fietspad is mag je op het trottoir fietsen, wat vaak heel breed is. Voetgangers gaan netjes voor je aan de kant. Kom daar in Amsterdam eens om! Typisch Amerikaans zijn de op- en afritten op elke straathoek waardoor je heel gemakkelijk het trottoir opkomt zonder steeds af te hoeven stappen.

Er zijn hier opvallend veel mensen die op straat leven. Deze homeless (daklozen)rijden rond met hun winkelwagen of trolley vol spullen. Ze worden kennelijk gedoogd, want we hebben nergens gezien dat ze worden weggejaagd. Ze slaan hun bivak op in parken of op de trottoirs langs de grotere wegen of soms zelfs in de middenberm op een groot kruispunt. Leven op straat is vaak een vrije keus van mensen die de overheid als hun vijand zien en nergens geregistreerd willen staan. In de bibliotheken zit de internethoek ’s ochtends vroeg al vol met homeless die daar op hun laptop (met gratis stroom) lekker in de koelte spelletjes komen doen. Leven op straat is hier gemakkelijk door het klimaat en boven beschreven voorzieningen. Bedelaars hebben we daarentegen hier niet veel gezien, in tegenstelling tot in Zuid Amerika en in mainland USA.

Hawaii Yacht Club

De Hawaii Yacht Club in Ala Wai Harbor is heel gastvrij. Als cruiser krijg je een tijdelijk lidmaatschap, waardoor je op de club kunt internetten. Het voordeel van internetten-buiten-de-deur is het contact wat je daarbij met anderen legt. Met een kop koffie aan een grote tafel informatie uitwisselen en bijkletsen. Eenmaal per week wordt er een BBQ georganiseerd voor de leden, waar ook de cruisers aan deel kunnen nemen. Je neemt je eigen vlees mee en je maakt een schotel die gedeeld wordt met anderen. Drankjes bij de bar. Erg gezellig.


Eén van de cruisers heeft het initiatief genomen om een radionet op te zetten voor de trip naar het noorden. Begin juni zullen zo’n 20 boten koers zetten richting Canada en Alaska, ruim 2000 mijl. Zo’n radionet (in dit geval het Aloha Net genaamd) betekent dat je dagelijks op vast tijdstip de korte golf radio op een afgesproken frequentie afstemt, zodat je met elkaar kunt communiceren. Het is vooral bedoeld als extra veiligheidsmaatregel. Je kunt met de radio honderden mijlen overbruggen; de marifoon bestrijkt hooguit dertig mijl (tot de horizon), daar kun je alleen mee communiceren als je redelijk dicht bij elkaar in de buurt bent.

Op onze trip van Panama naar Hawaii konden wij via de radio weerberichten en e-mails binnenhalen door in te bellen op een walstation. Dit ging evenwel tergend langzaam en vanaf de laatste dag lukte dat helemaal niet meer. Hier in Honolulu heeft Huib de koperen strips (aardleidingen) tussen de radio en de antenne en die na 10 jaar aardig wat roest vertoonden, vervangen. Uiteraard liggen deze verbindingen onder de vloer, dus het was een karwei van 4 dagen kruipen in de boot om dat allemaal te vervangen en de nieuwe strips netjes te positioneren. Alle aansluitingen meteen ook schoongemaakt en waar nodig vervangen en voilà, de weerberichten vliegen binnen. Waar we voorheen met kromme tenen zaten te kijken hoe 15 kB in een kwartier binnen werd gehaald, soms zo langzaam dat de verbinding verbroken werd, gaat dat nu binnen een minuut. En omdat we beperkte zendtijd hebben (15 minuten per dag) is dat wel belangrijk.

Een andere klus was de aanpak van het lekkende dekluik. Via konden we de goede kit (butyl rubber) bestellen, na e-mail overleg met onze vakman in Nederland, Simon Rhebergen. Alle schroeven losgemaakt en het luik helemaal goed afgekit. Laten we hopen dat onze spullen in Alaska droog blijven. Dat is in de kou nog veel belangrijker dan in de tropen. We hebben een nieuwe buitenboordmotor gekocht nadat de oude ons op Maui lelijk in de steek had gelaten. We lagen daar met enkele andere boten voor anker, een eindje uit de kust, en moesten om aan land te komen door een vrij smalle vaargeul met links en rechts daarvan flinke branding waarin gesurfd werd. De eerste dag deed de motor het op de heenweg nog, maar toen we terug wilden werd het roeien geblazen. En daar is zo’n rubberen boot eigenlijk niet voor bedoeld. Het kan wel, maar het is erg ongemakkelijk. Met tegenwind en tegenstroom kom je maar langzaam vooruit. De volgende dag moesten we naar de wal om de gehuurde auto terug te brengen. Er stond veel wind en dus ook veel branding. We werden dwars over het water geblazen en konden de vaargeul absoluut niet halen. We konden nog net de laatste boot grijpen die voor anker lag het dichtst bij de vaargeul en die heeft ons met zijn dinghy naar de wal gesleept. Daar hebben we meteen maar veel boodschappen gedaan en zijn in de dinghy gaan zitten, wachtend op een collega die naar zijn eigen boot terug zou gaan en ons een sleepje zou willen geven. Dat was geen probleem. Maar daarna konden wij Madeleine niet meer af. Het heeft een paar dagen gestormd, we konden niet weg, en we konden ook geen weersinformatie binnenkrijgen met de radio. Een ongemakkelijke situatie. Huib heeft al heel veel gesleuteld aan onze oude buitenboordmotor, en nu was de maat vol. In Honolulu hebben we een mooie nieuwe 4-takt Yamaha 6 PK aangeschaft. Uiteraard met enkele sloten erbij, want die motoren zijn erg gewild (daarom hadden wij ook graag een oud lelijk ding).

Zo hebben we weer veel geklust en rond geracet om van alles en nog wat aan te schaffen voor onze tocht naar Alaska. Het viel ons tegen wat hier te koop was aan boeken en pilots voor dat gebied, zodat we e.e.a. via internet hebben moeten bestellen en laten bezorgen in de haven. Het is altijd afwachten of dat werkt, maar het is allemaal goed gekomen (het is hier tenslotte USA). En voor het eerst sinds tijden zijn we weer druk geweest met socializen. We zijn ruim 2 maanden met z’n tweeën geweest en dan moet je ook wel weer erg wennen aan al die drukte om je heen en al die afspraken.  We hebben hier het zeiljacht de Anna Caroline ontmoet, met Wietze en Janneke. We hadden al anderhalf jaar via email contact met hen, maar we hadden hen nog nooit in levende lijve ontmoet. Zo gaat dat, je wilt iets over een bepaald gebied weten en wordt door de ene cruiser in contact gebracht met een ander die daar is geweest. Erg leuk en heel handig. Twee Nederlandse boten hier in de haven en straks in dezelfde groep op weg naar Alaska is wel bijzonder. 

Punchbowl Cemetery

Tussen de klussen door hebben we natuurlijk nog wel het een en ander van de eilanden gezien. We zijn hier nu zes weken en hebben op Big Island, Maui en Oahu uitgebreid rondgetoerd. We hebben Pearl Harbor bezocht samen met Wietze en Janneke, en dat had een extra dimensie omdat Wietze jarenlang bij de marine op onderzeeërs heeft gewerkt. The National Cemetery of the Pacific, Punchbowl genaamd naar de ligging in een oude vulkaankrater, is de begraafplaats van 35.000 slachtoffers van drie oorlogen (WO II, Korea en Vietnam). Veel van de graven dateren van 7 december 1941.  Zuilen en zuilen vol met namen van gesneuvelde en vermiste soldaten. Heel indrukwekkend.

Het plan is om 6 juni naar Kauai te varen, het noordelijkste van de bewoonde eilanden, en daar in een mooie ankerbaai de onderkant van de boot schoon te maken. Ala Wai Harbor is vies en er is in de drie weken dat we hier liggen een enorme aangroei van planten en schelpdieren aan de rompen gekomen. Dat moet er afgekrabt worden (Huib), maar dat ga je hier in dat vieze water niet doen. Als we weer lekker schoon zijn en de wind is gunstig, dan vertrekken we naar het noorden. Onze bestemming is Kodiak Island, maar het is van de heersende wind afhankelijk of we daar komen.  Soms word je door overkomende depressies (lage druk gebieden) gedwongen om naar het oosten uit te wijken en dan kom je aan de westkust van de VS uit. We zullen zien.

Pacific Crossing

Geschreven: donderdag 28 april 2016

Zondag 17 april 2016

Na 4720 zeemijlen en 38 dagen zijn we op zaterdag 16 april aangekomen in Hilo, op het eiland Hawaii, USA. We hebben een goede overtocht gehad, zonder problemen. Ons vertrekpunt was Panama City,

Panama BioMuseo, architect: Frank Gehry


...en van daaruit  zijn er drie aanbevolen routes naar Hawaii. Welke route je kiest hangt af van het seizoen. Gebaseerd op statistiek wordt een voorspelling gemaakt van de te verwachten wind. Het probleem is nl dat je sowieso door een windstil gebied heen moet (doldrums) voordat je in de passaatwind komt. Dit gebied schuift met de seizoenen naar het noorden respectievelijk zuiden. De directe route (4500 mijl) voert langs de Midden-Amerikaanse kust en buigt ter hoogte van Mexico af naar het westen. De andere routes steken eerst naar het zuiden, naar de Galapagos eilanden, dan naar het westen en tenslotte naar het noorden. De langste daarvan is 5300 mijl. Het idee is, dat je eerder in de passaatwind komt en dus toch sneller in Hawaii bent. Maar statistiek hoeft niet overeen te komen met de werkelijkheid en ondanks de voor onze periode aanbevolen langste route kiezen wij voor de directe route. Na het laatste bezoek aan de markt om verse producten in te slaan vertrekken wij op 8 maart uit Panama City naar het eiland Taboga, 8 mijl verderop in de Golf van Panama.


De volgende dag is het bladstil als wij het anker lichten, zodat we op de motor door de Golf tuffen, omringd door vele pelikanen. Tweemaal zien we een walvis, voor het eerst in ons varend bestaan. De eerste week hebben we weinig wind, zodat we ongeveer de helft van de tijd moeten motoren. Zodra het even kan hijsen we de zeilen, want onze dieselvoorraad is uiteraard beperkt (430 liter, goed voor 260 uur varen, naar schatting 1200 mijl, uitgaand van gebruik van één motor tegelijk). De nachten zijn donker, want het is nieuwe maan.



Op 11 maart werpen we de laatste blikken op de Panamese kust, daarna zien we de komende weken geen land meer, alleen maar water. Tijdens de nachtelijke wacht zie ik dat er zich iets onder ons bevindt op 22 meter diepte. De dieptemeter hoort in de oceaan ''oneindig'' aan te geven, en af en toe zie je dat kortdurend veranderen, dan zwemt er een vis of school vissen onder de meter door. Nu blijft de meter op 16-22 staan, wat betekent dat er iets vrij constant onder ons hangt. Heel af en toe is het weg. Visioenen van een walvis die plotseling omhoog zal komen en Madeleine omver zal werpen dringen zich aan mij op. Ik zet de motor aan, om hem te laten merken dat wij geen vis zijn (advies van andere cruisers). Ik zwenk naar links en naar rechts, maar er blijft iets onder ons, tussen 9 en 22 meter. Ik wek Huib. Hij heeft een heel ander idee. Van Arroz, onze advisor in het Panama Kanaal , heeft hij gehoord dat de drugsbendes tegenwoordig in het bezit zijn van onderzeeërs. Wij varen nog steeds betrekkelijk dicht bij de kust, dus misschien bevinden wij ons wel in hun vaarwater! Nu doemen heel andere akelige scenario's voor ons op. We zetten beide motoren aan en zetten koers loodrecht van de kust weg. Het ding vaart mee onder ons. Na twee uur is het weg, de dieptemeter geeft weer oneindig aan en we slaken een zucht van verlichting. Spannende uurtjes en eigenlijk geen idee wat het nou geweest is.

 Als we achterom kijken zie ik iets geks in de lucht, wat Huib direct herkent als een waterhoos. Een slurf uit de wolken naar beneden en opspattend water. De hoos beweegt zich met de wind mee in onze richting, we staan aan dek genageld. Gelukkig dooft hij uit als hij nog heel ver van ons verwijderd is. Voor de rest van de dag wel genoeg sensatie gehad.

Na een week ruimt de wind en het lijkt er op dat we de noordoost passaat te pakken hebben. Vanaf dat moment kunnen we zeilen, met een rustig, ruim achterlijk windje. We schieten niet hard op, want we ondervinden forse tegenstroom van de North Equatorial Counter Current. Dagelijks hebben we rond etenstijd een dolfijnenshow voor de boegen en het weer is prachtig.

US Coastguard Cutter 751

We varen door de territoriale wateren van achtereenvolgens Costa Rica, Nicaragua, Honduras en El Salvador. Op 20 maart zijn we ter hoogte van de Golf van Tehuantepec, Mexico, die berucht is om gemene winden. Deze "Tehuantepecers" ontstaan als zich een hoge drukgebied in de Golf van Mexico (aan de Atlantische zijde) vormt. De resulterende wind blaast over de betrekkelijk smalle strook land die de Atlantische Oceaan en de Stille Oceaan scheidt en komt versterkt aan in de Golf van Tehuantepec. We ontmoeten de US Coastguard Cutter 751, die eerst een rondje om ons heen vaart en ons dan oproept via de marifoon. Wie we zijn en waar we naar toe gaan. Ze zijn tevreden met onze gegevens en beëindigen de oproep met de laatste weersinfo: veel wind en hoge golven de komende 48 uur in Tehuantepec. Kort tevoren hadden we de zeilen al flink gereefd in verband met toenemende wind. 's Nachts halen we het grootzeil helemaal weg. Wind en hoge golven komen dwars in, wat het leven aan boord niet gemakkelijk maakt.

 De volgende dag neemt de wind toe tot 36 knopen (Bft 8) en we krijgen af en toe een breker in de kuip. Muren van water om ons heen, het spuit langs en over de boegen en soms dus in de kuip. De golven zijn imposant, maar Madeleine glijdt er soepeltjes af. Zij en de automatische piloot doen al het werk, wij zitten er bij om op te letten en zo nodig in te grijpen. Behoorlijk vermoeiend trouwens, al dat geweld van de elementen om je heen en het voortdurend alert zijn. Het is volle maan, dus het zicht is 's nachts gelukkig goed en overdag is het stralend weer. Aan het eind van de middag op 22 maart wordt de zee eindelijk iets rustiger. Een stormachtig begin van de lente voor ons. De enige schade die we hebben is een kletsnatte "linnenkamer", de voorraadruimte in de stuurboord boeg. Alles is nat geworden, het heeft gelekt via het dekluik, waar gigantische partijen water met veel kracht op gesmeten zijn. Dagen zijn we bezig om de spullen te drogen en alles weer op te bergen.

  Intussen maken we goede voortgang. De wind blijft steeds erg wisselen, tweemaal moeten we nog een paar uur motoren, maar voor de rest kunnen we alles zeilen. Meestal met een gereefd grootzeil en een genua die we voortdurend minder of meer kunnen reven. In de derde week is de wind zo achterlijk geworden, dat we het grootzeil weghalen en uitsluitend op de genua zeilen. Dat is erg relaxed. Het waait te hard voor de spinaker; de koers zou er perfekt voor zijn. Later kan het grootzeil in sterk gereefde vorm er nog weer een paar dagen bij.


Booby Shit...
Brown Booby

Zolang we niet al te ver van de kust verwijderd zijn (300 mijl) zien we vogels en dolfijnen. We hebben een paar dagen Brown Boobies te gast aan boord. Eerst vinden we dat nog wel gezellig, zo'n vogel op het dek, maar als na twee dagen de hele boot is ondergescheten is de lol er af. Vies en slecht voor de verf. Als we alles hebben schoongemaakt zijn de vogels inmiddels ook verdwenen. Op 12 en 13 april hebben we twee zeer heftige nachten, met de ene bui na de andere, regen, golven, geen maan en wind die binnen een minuut 10 knopen kan aanwakkeren, zodat we soms bijna "voor top en takel", met uitsluitend een klein driehoekje genua, voortstuiven met 6-7 knopen snelheid. 's Morgens is het nog grijs en dan kun je de buien die je 's nachts niet ziet, dreigend zwart aan de horizon zien hangen, 's middags klaart het op en is het stralend weer. Daarna blijft het wat buiig, maar prima zeilweer.De eerste dagen moeten we af en toe uitwijken voor een tegenligger, op 11 maart passeren we 's nachts het laatste zeiljacht. Daarna zien we geen schepen meer.

 Weersinformatie halen we binnen met de SSB radio. Daarmee leggen we contact met een radiowalstation; via dit station worden onze emailberichten (updates naar de familie en aanvragen voor weersinfo) verzonden en binnengehaald.  Voor dit doel heb je een speciaal emailadres. Het contact leggen met zo'n station lukt niet altijd, en als je contact hebt, lukt het zenden en/of ontvangen lang niet altijd. Per week mag je 90 minuten zendtijd besteden en soms is de verbinding niet goed genoeg om de berichten binnen te halen. Voor noodgevallen hebben we de satelliettelefoon paraat. Daarmee bellen we eens per week de moeders in NL.  Huib heeft in Panama de watermaker met succes gerepareerd. We hebben hem 37 uur gebruikt en daarmee zo'n 2200 liter heerlijk drinkwater gemaakt uit zeewater. De voedselvoorraden zijn ruim voldoende, we kunnen nog weken wegblijven. Maar na vier weken is het fruit op (en dat mis je echt) en na vijf weken de laatste verse groente (pompoen). Brood bakken en yoghurt maken doen we onderweg. Het zeewater ziet er zeer schoon uit en is diepblauw van kleur. Eenmaal komen we de onmiskenbare inventaris van een vissersschip tegen waar het kennelijk niet goed mee is afgelopen. Verder zien we nergens troep of plastic drijven. Evenmin is er de Sargassumplaag die de Atlantische Oceaan teistert: grote velden met taaie waterplanten die zich in je roeren en schroeven draaien. 

Op wacht...

Na twee weken veranderen we het wachtsysteem.  Aanvankelijk draaien we wachten van drie uur, maar daarmee komen we niet aan voldoende slaap. In het nieuwe systeem delen we de avond en nacht op in twee wachten van zes uur en overdag slapen we elk nog 2-3 uur bij. Dat bevalt beter. De dagen zijn daarmee kort en vliegen voorbij. Naast de zorg voor schip, materieel, navigatie, weersinfo etc. ben je druk met huishoudelijke zaken. En tussendoor natuurlijk een boek lezen of een spelletje doen. Het Stille van deze Oceaan ervaren we aan het begin en aan het eind van de trip. Voor het overige deel van de tocht vonden we dit stuk water niet zo stil. De oceaan heeft ons bij tijden aardig bezig gehouden, en we ondervonden veel meer wisselingen in windkracht en -sterkte dan we verwacht hadden.  

Aan het eind staat er weinig wind meer en we gaan in een gematigd gangetje op Hawaii af. Het is een belevenis als we in de nacht van 16 april de lichtjes van de vuurtoren en de bebouwing van Hawaii aan de horizon zien. We hebben dan nog een rustige nacht bij halve maan voor de boeg, goed om het einde van dit kluizenaars/oceaanleven langzaam tot ons door te laten dringen. In de loop van de ochtend gooien we het anker uit in Radio Bay. Met de dinghy naar de wal om ons te gaan melden bij de Amerikaanse douane, die ons allerhartelijkst ontvangt.



Madeleine door het Panama Kanaal

Geschreven: donderdag 28 april 2016

Zondag 6 maart 2016

Op 4 maart is het zo ver, dan is de transit van Madeleine door het Panama Kanaal gepland. Het is altijd tot het laatste moment spannend of het inderdaad door gaat, want pleziervaart heeft geen prioriteit in deze business. Als line handlers hebben wij de bemanning van de Tignanello gevraagd, Willem en Remco. We ontmoetten hen al eerder in Curaçao. Als derde persoon gaat Dennis mee, de Amerikaan die net als wij op Sparrow bemande. Helaas moet Willem afzeggen in verband met een forse peesontsteking aan zijn rechter pols, veroorzaakt  door enkele dagen fanatiek polishen van de rompen. Dennis neemt in zijn plaats een vriend mee, Bob, van wie hij zegt dat hij een goede line handler is. We hadden al gemerkt dat de verhalen van Dennis met flink wat korrels zout genomen moesten worden, maar veel keus hebben we niet. We weten dan nog niet dat Bob geen knoop weet te leggen.  

Op het afgesproken tijdstip (13.00 uur) vertrekken we naar The Flats, de ankerplaats in de Bahia Limon, waar je moet liggen wachten tot de advisor aan boord komt. Madeleine hangt aan weerszijden vol met enorme stootwillen en we hebben vier enorme, 30m lange, 22 mm dikke trossen aan boord om ons aan de sluiskades vast te leggen (gehuurd). We melden ons bij Cristobal Signal Station en krijgen te horen dat hij er om 16.00 uur zal zijn. Tijd genoeg dus voor een uitgebreide lunch. Er komen nog twee catamarans voor anker liggen. Uiteindelijk wordt het na vijven voor de advisor komt, Gonzalez.  Advisors zijn mensen die een vaste baan hebben bij de PCA (Panama Canal Authority) en die in hun vrije tijd kleine schepen (< 60 m) door het Kanaal loodsen. Officiële pilots zijn beroeps en werken voor de grote vaart. De kwaliteit van de advisors is sterk wisselend. We hebben verhalen gehoord van mensen die nauwelijks engels spraken. Gonzalez is een aardige kerel die voldoende engels spreekt. Hij vertelt ons dat we in de eerste sluizen, de Gatún Locks, moeten "raften" met de Blanchette, een grote Canadese cat. Je kunt als jacht op vier verschillende manieren in de sluis worden neergelegd. (1) Het gemakkelijkst is het als je aan een sleepboot kunt aanmeren. Die ligt langs de kademuur en vangt de hoogteverschillen op. (2) Je kunt zelf langs de kademuur liggen, maar dan moet je heel goed opletten dat je niet langs het beton schuurt en dat mast en stagen de kademuren niet raken als het water met veel turbulentie de sluis in komt. (3) Je kunt samen met andere jachten als vlot aan elkaar gebonden worden (het zogenaamde raften) en in het midden van de sluiskolk gelegd worden met lijnen naar beide kanten. (4) En tenslotte kun je solo in het midden liggen, zgn "center chamber". De eerste en de laatste methode hebben onze voorkeur en dat hebben we ook aangegeven.

Kolkend water in de kolk
Rafting with Blanchette

Maar daar wordt vandaag geen rekening mee gehouden. We moeten langszij de Blanchette vastmaken en omdat zij groter is dan Madeleine is zij vanaf dat moment de baas. We varen op hun motoren, met de onze standby, moeten de aanwijzingen van hun advisor volgen en zijn afhankelijk van hun schipper. We weten al direct waarom we dit liever niet wilden. De Blanchette wordt bemand door drie jonge stellen met kleine kinderen. Ze zijn erg aardig en relaxed en vooral bezig met filmen. In de sluizen, met het kolkende water, sta ik doodsangsten uit voor de kinderen die vrolijk over het schip rennen en klauteren. Eén misstap en je ligt in het water, fataal. We zijn een breed vlot en Blanchette heeft grote moeite om ons vrij te houden van de kademuren. Tegen de regels in roep ik aanwijzingen naar Gonzalez en vraag hem de zaak over te nemen, wat hij ook doet. Liever onbeleefd dan de dupe  te worden van de sloppiness van onze buren. Het is hard werken, er komen enorme krachten op de lijnen bij het naar beneden storten van het water. We hebben alleen aan bakboord lijnen naar de kade, dus aan elke lijn twee man. Remco en ik bedienen de lijnen op de boeg en Gonzalez is zo aardig dat hij Dennis helpt aan de achterkant. Huib heeft zijn handen vol aan het bijsturen van het vlot (wat officieel niet mag, hij mag alleen standby draaien). Met vereende krachten komen we ongeschonden de drie locks door. Buitengaats staat een partij golven die de cats lelijk tegen elkaar doet botsen en flink aan de lijnen rukt. We moeten daar door heen voor we los mogen gooien. Het is inmiddels aardedonker en we tuffen het Lake Gatún op, naar de moorings, om te overnachten. Die moorings zijn enorme tonnen, plat van boven met grote klampen. Je kunt er op staan. Wij krijgen een mooring toegewezen waar al een schip aan ligt. Het is de bedoeling dat de mooring tussen beide schepen in komt en dat je zowel aan de mooring vastmaakt als lijnen uitbrengt van beide schepen naar elkaar. Erg ingewikkeld en erg veel werk.  Het is al na negenen als Gonzalez van boord gaat. Wij moeten dan nog eten.

Beetje naar SB
Arroz overhoort ons

De tweede dag komt een andere advisor aan boord, Arroz. Hij is om kwart over 8 present. We serveren een ontbijt met scrambled eggs voor iedereen en gaan op weg naar de sluizen aan de Pacific kant. Arroz is een midden veertiger en een geboren leraar. Hij begint met ons te overhoren over allerlei feiten aangaande het Kanaal en geniet zichtbaar als wij niet al teveel weten. Hij begint met vertellen en houdt de hele dag niet meer op. Intussen let hij scherp op en werpt aanwijzingen tussen zijn verhalen door, zodat je zelf ook wel moet blijven luisteren. Het is vier uur varen naar de volgende sluizen, de Pedro Miguel Locks. Eerst steek je Lake Gatún over, daarna kom je in het uitgegraven kanaal. Arroz weet dat wij liever niet raften, en houdt daar rekening mee. Wij gaan solo center chamber door de locks. Wij hebben nu aan beide kanten lijnen naar de wal, dus alle line handlers zijn bezig. Als blijkt dat Bob niet weet wat te doen, springt Arroz in. Op de kades staan vier man die ieder van ons een dunne lijn toewerpen waar we de landvasten aan moeten knopen. Zij halen de lijnen in en leggen ze vast om de bolders op de kant. Zodra het water gaat zakken moet jij de lijnen aan boord vieren. Goed opletten, want anders komt je boot te hangen en kunnen de klampen uit het dek worden gescheurd. Blanchette krijgt een andere partner toegewezen, een monohull, van wie ik later hoor dat zij dezelfde doodsangsten hebben uitgestaan als wij.


In de Gatún Locks ligt het grote vrachtschip waar je mee schut voor je, hier ligt de kleine vaart voorin de sluis. Dus als de kleine schepen goed gepositioneerd zijn kan de kolos binnenkomen. Het is zeer indrukwekkend, als je die op je af ziet komen. Omdat het even duurt hebben we net tijd voor de (voorgeschreven warme) lunch, rijst met kip. Na de Pedro Miguel sluis is het een mijl varen naar de laatste twee (gekoppelde) sluizen, de Miraflores Locks. Daar hangen webcams en het blijkt dat het thuisfront ons goed kan zien. Er wordt druk heen en weer ge-smst. Het doet ons wel wat om deze belevenis zo te delen. Arroz instrueert ons uitgebreid over de laatste sluiskolk.

Line Handler Maaike

Daar staat een enorme onderstroom naar buiten toe, dus als je de motoren niet voldoende in de achteruit zet en de achterlijnen niet op tijd vast hebt, stort je tegen de sluisdeuren aan. Remco en ik bedienen de achterlijnen. Gelukkig staat Arroz ook hier standby, want eigenlijk heb ik er niet genoeg kracht voor.Huib krijgt na afloop een compliment van hem over zijn boat handling. En dan is het klaar, we zijn in de Pacific! Zonder kleerscheuren. Het is veel meer werk en inspanning als je met je eigen schip gaat dan wanneer je bemant. We leggen in Balboa Yacht Club aan een mooring aan, de gehuurde lijnen en fenders worden opgehaald, Arroz wordt opgehaald en de bemanning gaat van boord. Wij drinken een maltje op het achterdek en vallen dan in onze kooi.