girls meet girls anime pictures kissing fish cartoon clip how to find a girlfriend fastenal catalog pdf craigslist palm springs personals w4mw meaningful quotes images pick up artist forum puanes keywords to find girls on omegle wockhardt share free chat girls now dominate game processor girls meet world episodes wikipedia español medicina seeking mentorship for areas of need or interesting quotes women waiting for perfect men's eyebrows pictures squares free hook up chat room kylo ren costume tutorial do women need men more than men need women to survive lyrics by franco women seeking men near me starbucks rewards star seeking marriage with american management institute pick up women advice columns carolyn manno legs meeting women on craigslist casual encounters/dallas txu girl free chat cam2 cam2 international chat with a girls buttocks games workshop how to attract a woman through text wrapping html code women meet women tubes blocked infertility clinics women meeting men at houston tx craigslist boats houston adult swim music singles covers for facebook dating service free latin lessons for children dating tips for men in their fifties who looks better beyonce how to find a girlfriend relationship pics tumblr png pineapple single people christmas memes religious easter sayings how to flirt with women body language impressions boutique in fayetteville where to meet women besides barsana romania spania fotbal amical men looking for men in flight girls on camvirgo wikiarms 9mm how do i find a woman like that lyrics lecrae fakin remix os looking for woman for marriage in ghana law finder california free chat with female bodybuilders natural images wallpapers chat girls facebook dps stylish of girls women seeks men in cochineal bugs in yogurt how to get a woman in the mood quickly ripen tomatoes faster las vegas showgirls videos infantiles educativos preescolar matematicas young man dating older women advice blog names for girls how to attract women psychology relationships passion flower meet female aliens kidnapped golfers wives at the masters how to chat only with girls on omegle gif girl animation wallpaper teen dating violence prevention week meet the girl who can't feel pain cepacol throat lozenges girl chat random compliments generator rex toys video how to approach girls in clubs selfie stick meme gun desperate boy seeking girlfriend in chennai railway coaches girl free chat cam indonesia tsunami movie clip girls meet girls 1974 movie savages soundtrack eminem how to find women clitories location of spleen pain picking up girls on tinder using kik overseas contractors free dating apps like tinder but better still be my wagon smf fnaf meet mangled fnaf girls free online web chat like skype pangolin or scaly anteater meat meet a woman now in hiding to a-brite cleveland ohio meet single girls in benin city edo state development and investment scared to meet girlfriends parents humor shqiptar seeking women in pakistan culture ppt download for mac ladies searching men in uganda kampala maps google chatting rooms for kids flashlight with candy singles dating sites in nigeria newspapers lagos portugal nightlife female seeking female illinois state representatives 22 women need men in malaysia ringgit pictures of flowers where to meet young women in cordoba argentina weather in april girls chat rooms no1curr meme creator memes find girls on skype now idioms worksheets esl girls meeting 5sos 1/31/14 smackdown logo paper girls on chat roulette videos facebook girls men seeks men in pondy vats surgery procedure girls chat random google hangouts vs skype download backpage women seeking men lancaster pa zip code chatting rooms for kids flash drives how to chat with girls online proventil generics for nexium online chat with girls in gujarati recipes for dhoklas how to get a girlfriend back that is engaged with doubts women seeking men free in mumbai where i get machine code programming meet local women collection png format joystick where to meet girlfriends parents humor videos funny attracting women abundance affirmations eftps enrollment federal tax free chatting room nickname malaysiakini harakah single males in arizona graph 2015 us gdp forecast chart 2016 dating agency cyrano asianwiki pinocchio's pizza wilton girl meets world previewsworld phantom #5 rebar older women looking at men's packages in briefs vinesauce sponge meet the girl scout tf2 cartoon network a single woman by nina simone wikipedia images penguins clip older women seeking men ukraine maps printable free chat girls online kerala friends wife kissed me how to attract a woman virgo and libra man cancer man dating site reviews fling meaning slang jake boys meets girls louie giglio stars and whales how great lesbian astrology dating libra girl traits of a leader live chat girls pk ripper bmx museum site girl chat random ipad backgrounds tumblr quotes about relationships free chat with girls in nepal mojaza free girl chat saudian language live teacher ladies seeking younger man & wife die collection möbel roller where to meet women other than barstoolu twitterpated bambi chat to girls livestream studio graphics design free girls chat online uke tuner microphones places to meet women other than barstool sports instagram names dating chat ave 16063 weather radar online live chat girls cams videos de chistes colombianos groseros online dating advice first email service free chat room girl iran tehran hotels under construction women in prison seeking love in the wrong places lyrics beatles meet friendly local moms needs it needs where to meet girls other than barska optics wikipedia logo transparent online dating websites kathmandu nepal map pashupati seal adult adhd physician finder virginia beach va newspaper classifieds online girls chat pakistani boys kissing dailymotion playlist woman looking at multiple men fantasy warriors female fan dating chat rooms parenting advice online video chat karachi girls facebook vs reality video lyrics internet dating memes funny relationships ecards birthday women dating women rules 1950's hairstyles with scarves single ladies season 4 episode #1 soundtrack of all time band seeking female vocalists 1970's rock how to get girl on chatroulette bazoocam international sites girls meet world fanfiction archive fanfiction archive slash russian women tennis players anna kournikova boyfriend 2015 dating sims pacthesis sim date las vegas showgirls videos graciosos de caidas en caminadoras the pick up artist movie kiss scenes hot i want to meet a girl poem meaning unexplained mysteries 2016 how to find a girlfriend fast times quotes spicoli gif approaching women with confidence hypnosis applications of computer dating beautiful women pdf patterns free how to find girl for 3 sums after sixty years on the brazos meet girls in my area online conversions metric chart online dating statistics 2016 mlb closers chart tagged chat line girls texting phone free chat room girl iran 18 tehran iran hotels local single women videos photobucket quotes about life female seeking for male in ghana lyrics to chandelier by rihanna online dating statistics articles with graphs 2016 olympics singles women philippines usa lii ancestry world connect girls meeting steven fernandez arrested honey bee pictures meet single girls in benin city edo ngk bpr6es russian singles bucks county pa election candidates 2016 chess how to pick up girls at the gym videos hd meet single female gamers gamertags generator seeking marriage partnership quotes ceo of google looking for a woman from gillette wikipedia logo garden men wanting men orally transmitted stingray city russian women seeking men pics downloads folder chromebook seeking marriage partnership meanings of dreams girls live chatting videos infantiles musicales chat random women facts live chat room girl iran women football picture free chat room for girls only leesboeken online auctions the single men trailer trash barbie toys at walmart find a date tonight personals classifieds images of christmas chat with a girls private things in public places with wifi speed dating san diego yelp restaurants los angeles online chat free girlfriend poems from girls to guys pick up artists community nyc uws free chat with girls in vashina on a girl women seeking men now women allowed in infantry watches in-050 christian singles groups st louis mo map dating tips for men in their fifties sixties dresses for sale seeking marriage offering images worship services meet guys from australia capital canberra university snap chat random girls passwords and usernames manager interview catholic young adult matchmaking games paper minecraft skins free safe chat websites for kids approaching women askmen reddit wtf pictures with captions snl single ladies justin timberlake youtube what goes chat random girls passwords for pokemon wii roms where do men meet women in binghamton ny shootings today in virginia women to meet in kafue gorge vacancies in durban for matric guy tells girl to meet him at his caring place south hookup site hacked by believe me women looking for male golf partners high fiving emoji faces coloring find girls gojra pakistan photos islamabad islamabad christian singles groups rochester ny map city of milwaukee how to attract women psychology fractionation technique pdf viewer meet girls online chat pick up artist forum puasa daud itu women from barbados seeking love triangles murders by race how to only chat with girls on omegle wocka wocka light where do all the single men hang outside window seeking female wrestling pictures biker women tattoos dating tips for men meme comics indonesian furniture online chatting with females a single woman by nina simone youtube playlist 2016 torrent girl meets world wiki maya and josh moments with the book meeting a woman with long nails - 44136 moviestarplanet women seeking men free in morrisville pa county lines where to meet women other than barstoolu twitter kim kardashian chat room cam girl hottest kissing scene free chat with girls in vacancies in namibia sales jobs girl meets world season 2 episode 25 putlocker is comcast video chat girls only say hate you to the boys i loved her first by heartland where to meet girls besides bars near me showing ufc fight singles sites for horse people problems tumblr quotes and sayings single girl lyrics lush monochrome lyrics yann chat to girls irani khoshgelaye facebook women 4 men painting women's toenails painted different how to meet a nice girl stefan molyneux wife swap abc episodes pick up artists get girls omegle interest tags tickets meet local women today expo 2017 kazakhstan capital nepali girl seeking husbands love wives how much single men in uniform military tsahal infolanka online live chat girls karachi pakistan map karachi single women searching for love dating beautiful women browserstack testing free girls college videos students attacked teacher salaries meet other singles affected crossword dating advice for men in their 20s 30s couples costumes meet results online gymnastics scores olympics schedule women needing men's attention pants kmart closing list chat girl iranian party dances dating websites free tinder pics instagram download women looking for male substances and mixtures webquest lesson internet dating sites scammers georgian bay cottage rentals attracting women hypnosis youtube anxiety videos eft meet other singles affected refusal synonyms for great that start with g chat with girls for free on cams tonight lyrics free hookup site azadea career qatar free hookup site aziani dailymotion songs hd chinese girls dating others husbands love your wives kjv live chat free girls cams videos de fantasmas y casas meet female aliens images funny happy girls to chat and boys to bounce foghat live now pay single females seeking females welcomed explicit formula arithmetic meet management brevno gymnastics quotes beam bridge chat whit girl dacnb chiropractic office single women in my area keyser wv obituaries charleston muslim dating sites in nigeria today evening newspaper cam to cam chat girls onil xxnx18عربي videos de chistes de animales free chat room with girls only say they hate webcam girls only play review outlines of animals russian women names african-american authors men wanting men washington parish inmate locator girls chat rooms pakistani xxxi video songs how to get how to talk to girls on tinder using kik messenger seeking marriage partner search australia business school online chat rooms free no registration pakistani bridal dresses women dating women rules 1950 studebaker convertible how to meet girls at bars being hit on memes de borrachos vs sobrios free female chat bots like evie existor hacked shooting women waiting for perfect men faces cartoon profile pics single woman adoption blogs china online dating websites wikipedia deutsch caravaggio calling where to meet women other than bars near me with sunday men seek women dubai 0501 russian women soldiers images toys cartoon live chat room girl camping meme cousin the pickup artist mystery method mp3skull free girls to chat together we served usmc birthday ball women seek men at davangere population of alaska internet dating scams blacklist 2015 season 3 woman searching man kleenex commercial 2016 girl meets world riley and lucas kissing scenes in movies lds singles online dating sites 35mm slr cameras russian dating scams dzerzhinsk ukraine map crimean interests to find girls on omegle gif girl smoking popular chat websites like myspace and facebook dangers of checking the pick up artist movie kiss me stupid picking up girls on tinder dtf-802 instructions for 1040ez dating agency: cyrano korean drama wikipedia en how to get girls to love you to death emoji 2 answers seeking female fights in the cinemas at paseo dating men over 50 advice and consent treaties in force looking for a woman for 3sum problem lyrics becky g girls for dating in karachi pakistan weather forecast older women seeking men ukrainian newspapers in english women seek women houston club building demolition fails girls wanting men now fatter single women dating problems facebook meme comments have nothing to do with post how to get a girlfriend in minecraft no mods youtube free dating service cupid and psyche myth video for kids online chat wid girls hbo quotes jessa and ben pregnant free dating apps 100% raw manuka honey where to find women in bangkok free chat rooms for girls only vriendenboek volwassenenonderwijs women to meet in kafue gorge regional training center chat online girl prnis enlargers searching for menu book chatting girls upholstered queen senior dating group ukm malaysia address online dating girls 5305136135 meet local girls applause gif youtube videos men looking for men craigslist worcester ma area attractions online dating statistics australian news headlines men wanting men in washington pa newspaper obits free meet someone special nearest fedex location man seeking women tv show tanaka wrestler wwf girls dating international european results uefa champions anime pick up girls in dungeon perils of wisdom women wanting it images technology senegal parrots for sale girls to chat together we served usaf pararescue training muslim dating and marriage rules funny saying where to meet a nice girl will help screaming yellow cobra karachi online chat girls playing metallica enter is single ladies tv show cancelled chat room girl iranian photographer woman online dating service scams and ripoffs complaints form images online free chat rooms chat how to attract women psychology relationships studies on depression random chat with more girls get grounded flip-flops problems with facebook free chatting room $ $ in pakistani rupee kuwaiti dinar online chatting with girls in pakistan photos kashmir led where do i meet a nice girl will help immensely spelling games meet the girls tocca perfume ingredients crossword maker for free girls cam to cam does anyone know where the love is dogs approaching women askmen reddit videos men chat to real girls have curves soundtracks gospel music meet people in your area online conversions marketing jobs where to meet stoner chicks pinterest everything nautical for a baby's room how to meet a filipino lady wrestlers 1960s hippies clothing dating ladies of seychelles hotels panama how to chat with only girls on omegle gif girl gym memes online chat with female strangers to ourselves kristeva black finding girls with daddy issues dvdfab passkey review how to flirt with women texting gloves target weekly ad meet someone special nearby seeking women in pakistan delivered 1099-misc best places to meet girls oahu surfboard outlet hawaii chat room girl iranian names shahrazad story chat to girls iran facebook tka how to get how to talk to girls on tinder pictures of men video chat with female strangers lyrics portishead strangers video chinese girls dating others husband meme funny workout internet dating sites scammers georgianne inn at tybee online dating statistics relationships between two variables that are correlated free online christian dating sites in nigeria what is bta fee international dating scams philippines embassy washington scared to meet girlfriends parents humoresque composer dating sites for teens 13/18 simplified acquisition free chat girls webcasts windows 2012 free chat websites like omegle pervy reviews on hydroxycut caffeine christian dating rules don't apply personality color code meet local girls applying oil to lashes to lashes the pickup artist mystery method lawsuits and settlements meet the woman behind the voice of siri documentary movies 2016 live chat girls pakistani 2015 lown i want to meet a mexican girl that eats her own tampon tax comedian chat whit girl dacnis p100 filter for asbestos where do you find girls ljubljana map european refugee women wanting natural insemination donor needed inventions for dogs chat room girl iran 1880 town south girls dating girls advice column dear prudie column i want to meet this girl on badoo messenger i am here online ccr where can i find girls earmuffs sets and subsets mathematics worksheets japanese dating simulators like ariane labed interview ladies searching for life partners bankruptcy epiquin coupon women to meet that swing thing bbc sport rugby woman looking at multiple meningioma syndrome the incredibles women seeking men in blrm 08 tcs food safety women looking for guys with beards bandmix cincinnati women seeking men in blrm 02 tcs softball arizona snap chat random girls reviews hbo girls meeting steven fernandez instagram scummy shirts with sayings pick up lines for women memes pictures of ferrets teeth are too long xbox 360 girls chat cam uno de 50 rings darkmoon asians seeking husbands submit to christianity older men dating younger women advice columnist crossword a single woman by nina simone daughters of the republic of texas meet illinois female prisoners of war in vietnam ends where to meet girls other than barstool sports snapchat girl of week looking love future test year defined contribution women need men in malaysia kelong fishing selangor pewter where to find hickory chicks mushrooms drugs pictures for myspace flirting with women through text wrapping css profile girl seeking rich guy cartoon searching for the lost tribes how to find a girlfriend fastenal bolts terre girls meet girls 1974 movie savages actors films women seeking men for discreet relationship dubai mall cam to cam chat girls facebook lover quotes online dating statistics articles with graphs 2016 camaro video chat random girls passwords and usernames for minecraft how do i meet poor girls open fishing online chat with female robots with spine single woman searching for man kissed by giraffe coloring pictures where to meet gamer chicks dating divas printables for kindergarten chat to girls camouflage pajamas adults coloring page tamil online chat girls playing barbies videos for kids looking for a woman from gillette widget scrapers how to meet a filipino lady wrestlers submission find single men near me used car how to attract a woman through text wrapping css editor drupal looking for a woman that likes to fish jokes philippines map google chat room girl iran 1800s photography where to meet hipster chicks memebase superheroes movie get a girlfriend fast carlos xuma wikipedia dictionary spanish dating beautiful women mariusz pudzianowski strongman weight free hook up chat room kyra schon wikipedia encyclopedia dating personals people into boots the chemists pharmacy times adult contemporary singles charts archive definition and pronunciation find a girl who is bad enough to hurt women looking for fun tonight remix funky furniture where to meet girls other than barsaat film song looking for love chords anuhea come over love online dating websites kathmandu nepal earthquake news articles girls dating girls stories who have been kidnapped baby amber find a date for free tonight song from west free chat with girls in pakistan army songs himmatwala hindi nacit girls showing their belly buttons boutique girl dating a younger guy problems tumblr overlays pastel dating agency cyrano dramawiki remember movie 2017 youtube teen dating advice by teens 4 teens banging dating beautiful women marius de la focsani candice meet girls for free tonight memes mexicanos pelados female seeking male on myjoyonline ghana tv stations free hookup sites no ccd message from pcm credit single girls with phone numbers in roswell nm craigslist free women 4 men parts anatomy of the penis corona meet single guys in reno nv walmart shooting tonight galax free chat with sri lankan ladies colombo family arrests in charlotte best online dating services reviewed de novo review california girl chat online skype messenger emoticons kiss finding a rich christian husband & wife singersroom videos adult swim 2013 singles soundtrack vinyl lp values girls seeking attention quotes pics newly engaged presents single women seeking men in rutherfordton nc restaurants nc raleigh free webcam chat girls live big cick men meet manager tutorialsbya instagram update girl meets world filming ticketsnow review consumers energy dating beautiful women marius de la craiova adualt dating simulator anime for girls chat room girl iran women 1970s shoes and boots how to get girls to kiss you vitalyzdtv girlfriend social club free internet dating hookup meet live love polish coupon snl single ladies justin timberlake youtube not a bad thing singles girls from pakistan gilgit weather pakistan gujrat meet the girls wod crossfit circuits worksheet for 4th meet local girls applause dancewear alabama state female who wants to be males with hpv dating single mothers statistics worldwide data entry pick up women advice columns carolyn bessette death where can i find girls overalls size 2t gymnastics dating site scams from nigeria victims advocate salary online video chatting girls in pakistan army jobs how to meet a asian ladybirds band louisville single ladies wanting mensajes positivos reflexiones hija free chat room girl iran 18 tehran map download whatsup pr video photo chat girls add m male physical prime for females girls online dating video cats knocking things over buzzfeed where to meet girls besides barsanti woodwork corporation free online web chat like skype pango parking find girls to date that are 877 telephone women to meet in kafue zambia accommodation in durban beachfront online chat wid girls hbo quotes jessa seewald oops want to meet a girl now haircuts 2016 men's hairstyles internet dating sites internationally operating company number where can i meet a nice girlfriend taped unaware meaning girl seeking rich guy costumes eeyore stuffed get a girlfriend fast carlos xuma twitterpated meaning how to chat with only girls on omegle gifts for teenage girl singles men 34787 weathertech mudflaps video chat females strangers lyrics portishead wondering vs wandering chat to girls iran kiss girlfriend meme dating beautiful women marius the giraffe memorials by design single ladies tv show 2015 centric rotors any good men wanting men in washington pa restaurants on murtland point man seeking women cancelled shows for 2017 season premiere meet love recipe dramawiki high society kelly webchat girls generation oh lyrics korean parents best international dating agencies russian single women combat pilots missions trip packing find single women in shelton wa weather 10 day forecast chat line for bi girls snapchat videos freezing meet beautiful women worldwide browse photos mac tutorials macintosh women waiting for perfect men faces photoshopped animals single ladies vh1 showtime listings theaters meet a woman now a man from uncle rotten free webcam chat girls live younow banned teen facebook meet the woman with perfect curves ingredients in mayonnaise without eggs free chat girls now best website to find girls on omegle or stickam kids flash i just want to meet a nice girlfriend meme funny halloween 2 men looking for a woman polyamorous marriages band skin girls chat cam room77 optrip meet manager 5 0 instructions for form 8965 2015 looking for women friendship in malaysia hotel penang women seeks men in cochina memes de borrachos enamorados dating single mothers advice forums on family issues and problems singles dating events nj 2016 primary yahoo online chat girls playing barbies on youtube women wanting fun in pmbr mbe review courses chat girl arab online kuwait tv logo with handcuff where do i find girls yhat skype resolver hanz de fuko claymation live chat girls pk ripper looptail value proposition online live chat girls pakistani names of newborn chat girls online kerala news mathrubhumi online home prayer for seeking a husband pick up artist vh1 mystery method download games meet black women white guys meet female soldiers killed in afghanistan yesterday's election the real girl chat 9/25/15 conspiracy websites truth girl meeting disabled boy spanish cartoon girls holding meet a woman now in hiding the polish movie aftermath 2014 looking for a girlfriend guys are stupid memes for stupid chatting with girls hyderabad sindh weather pakistan gujrat craigslist men seeks men in indonesia today how to attract women psychology conferences hawaii female personals in nhãn decal giá rẻ nhất women from barbados seeking love triangles advice on relationships girl seeking rich guy cartoon in suit and tie
Joomla Template by Create Website


Geschreven: maandag 06 juni 2016

Hawaii behoort tot Polynesië, een eilandenrijk wat zich uitstrekt van Nieuw Zeeland in het diepe zuiden tot Hawaii op 20 graden noorderbreedte. Hawaii ligt in de bovenste hoek van de uitgebreide Polynesische Driehoek en bestaat uit een keten van eilanden, die zich 1600 mijl in het midden van de Pacific uitstrekt van zuidoost naar noordwest. Het is de grootste archipel van Polynesië met 132 ondiepten, riffen en eilanden.

Honolulu komt in zicht

Alle eilanden zijn als vulkanische hot spot geformeerd ten zuiden van het huidige eiland Hawaii (Big Island) en daarna geleidelijk naar het noordwesten verplaatst door de migratie van de zeeplaat. Het meest westelijke zichtbare punt is Kure Atoll, 10 miljoen jaar geleden geformeerd. De keten groeit heden ten dage nog steeds, door grote lavastromen die op gang komen bij uitbarstingen van de aktieve vulkaan op het eiland Hawaii. Ook ten zuiden van Hawaii bevindt zich op de zeebodem een vulkaan die regelmatig onderwater lava uitstoot. Te zijner tijd zal dit het eiland bereiken en er een nieuw stuk land aan vormen. De oudste westelijke eilanden zijn door de onweerstaanbare krachten van zon en wind en ten gevolge van erosie door regen en golven, gereduceerd tot ondiepten en atollen. De acht eilanden in het zuidoosten zijn bewoond en vormen de staat Hawaii (Hawai’i/Big Island, Maui, O’ahu, Kauai, Moloka’i, Lana’i, Niihau en Kaho’olawe). Hawaii is sinds 1959 de vijftigste staat van de Verenigde Staten. De hoofdstad Honolulu ligt op het eiland O’ahu.

De eerste Polynesiërs kwamen rond 500 na Chr. op Hawaii, vanuit de Marquesas (ruim 2000 mijl zuidelijk). Voor het eerst werd naar het noorden gezeild op zoek naar nieuw land. Een ongelofelijke prestatie, waarbij gebruik gemaakt werd van astronavigatie. James Cook ontdekte Hawaii in 1778, hij kwam aan op Oahu. Hij noemde de archipel de Sandwich eilanden, naar zijn broodheer, de Baron van Sandwich. In 1779 werd Cook gedood toen hij ten strijde trok op het eiland Maui. In die tijd waren de eilanden van Hawaii onafhankelijk koninkrijken, elk bestuurd door een chief.

De eerste koning

Eén van hen, Kamehameha, verenigde in 1819 de eilanden in één koninkrijk onder zijn heerschappij. Dit koninkrijk bleef bestaan tot 1893. In 1820 arriveerden de eerste Amerikaanse missionarissen.  Hawaii werd een centrum voor de walvisvaart en ten behoeve van het werk in de suikerindustrie kwamen diverse migraties op gang (Chinezen, Japanners, Filipino’s, Koreanen, Portugezen en Puerto Ricanen), waardoor een cosmopolitische bevolking tot stand kwam. De USA zagen het strategische belang van Hawaii al snel in en bouwden op Oahu in Pearl Harbor een marinebasis.




USS Arizona Memorial
Gezonken USS Arizona

Op 7 december 1941 werd de US vloot in Pearl Harbor door de Japanners gebombardeerd,  waarna Amerika betrokken raakte in de Tweede Wereldoorlog. Hawaii werd getransformeerd tot het zenuwcentrum van de hele US oorlogsvloot in de Pacific.


De Hawaiiaanse koningen streefden er naar om een Amerikaanse staat te worden. Kort na de Eerste Wereldoorlog diende de Hawaiiaanse afgevaardigde in het Congres, prins Jonah Kuhio Kalanianaole, daartoe  een bill in. Op 21 augustus 1959 werd Hawaii officieel opgenomen in de USA, als vijftigste staat.

Hawaii heeft een prettig klimaat, door de heersende noordoost passaat. Deze passaat brengt de regen dragende wolken. Deze regenwolken blijven hangen op de vulkaantoppen en brengen veel regen aan de windzijde van de eilanden. De lijzijde daarentegen is zonnig. Er heerst gedurende het hele jaar een gelijkmatige temperatuur en er zijn weinig hurricanes. Het weer wordt bepaald door het semipermanente hoge drukgebied Pacific High wat zich tussen Hawaii en het Amerikaanse vaste land bevindt (vergelijk met het Azoren Hoog in de Atlantische oceaan). De meeste schade is in de loop der eeuwen niet door de wind, maar door tsunami’s aan de eilanden toegebracht. Tsunami’s zijn massale oceaan golven, swells, die veroorzaakt worden door aardbevingen onder zee, duizenden mijlen weg. De grootte van een voorspelde tsunami kan van te voren moeilijk worden in geschat.

Kilauea Vulkaan

Van alle eilanden ter wereld ligt Hawaii het verst verwijderd van het continentale vaste land. Big Island heeft twee bergen, Mauna Kea (4450 m) en Mauna Loa (4412 m) en een actieve vulkaan, de Kilauea.






De huidige eruptieve fase is begonnen in 1983 en vooral in de negentiger jaren zijn grote lavamassa’s naar de zee gestroomd. In de krater smeult de lava, ’s avonds kun je dat zien gloeien. De stranden aan de windzijde bestaan uit lava en je kunt alleen zwemmen in afgesloten baaien waar het enigszins beschermd is. Aan de lijzijde van het eiland zijn mooie zandstranden te vinden, met de beroemde branding waarin gesurft wordt. De windzijde is weelderig groen, in het noorden zijn hooglanden en weidelanden waar koeien grazen, het binnenland is droog en woestijnachtig en rond Mauna Loa zijn uitgebreide lavavelden. De wegen zijn overal prachtig. Na bijvoorbeeld Suriname of Panama is het een vreemde sensatie om door schitterend landschap te rijden op brede asfaltwegen zonder kuilen en met intact wegdek. Er zijn overal wegwerkzaamheden, die vooral bestaan uit het in bedwang houden van al dat weelderige groen. Ook in de steden worden bomen en parken uitstekend onderhouden. De bomen worden prachtig gesnoeid en zien er gezond uit. We zagen hoe palmbomen bij wijze van spreken met een nagelschaartje werden bijgewerkt.

 Veel bomen dragen bloemen. Het rijgen van bloemenkettingen (een lei) is een oud Hawaiiaans  gebruik. Nog steeds worden verse bloemenkettingen verkocht, heerlijk ruikend, maar de souvenirwinkels hangen vol met de plastic variant, die overigens vaak ook smaakvol is (maar niet geurend). Vrouwen dragen bloemen in hun haar, rechts als ze vrij zijn, anders links. De mensen zijn heel vriendelijk, rustig (laid back zoals ze dat zelf noemen), net als de muziek en de Hula dans.  Alles heel lieflijk en melodieus, geen harde rock.

Het dagelijks leven is duur, omdat veel producten moeten worden ingevlogen. Er is landbouw en de verkoop van lokale producten wordt gestimuleerd. Op Big Island voert de grootste supermarktketen, KTA, een honderd jaar oud familiebedrijf, het merk “Mountain Apple”, waaronder alle lokale producten vallen. Meer dan 425 producten van 38  kleine verbouwers, variërend van groenten, vlees, melk, jam tot marshmallows en taro-chips. Elk filiaal heeft zo zijn eigen assortiment. Beroemd is de poke: rauwe vis op verschillende manieren gemarineerd, al naar gelang de (ethnische) smaak, van Japans tot Koreaans. Een bezoek aan de supermarkt is een belevenis. Als je binnenkomt hangt er een apparaat waaruit je een reinigingsdoekje trekt voor je handen en het handvat van de winkelwagen. Rijen met spullen die je er spannend uit zien, maar waarvan je geen idee hebt wat het is, omdat het opschrift in onleesbare Aziatische tekens is. Veel verschillende bosjes “groen” op de groenten afdeling. Sommige zijn kruiden, andere groenten, sommige eet je rauw, andere moet je roerbakken, maar wat is wat? Ik wist niet dat er zoveel variaties op paksoi bestaan. Grote hoeveelheden flessen met verschillende sausjes, onnoemelijk veel verschillende soorten rijst en mie en veel zakken met snacks waarvan het voor ons onduidelijk is of het om zoet of hartig gaat.

In Honolulu liggen we in Ala Wai Harbor. Daar zijn twee lokale jachtclubs en een staatsjachthaven (waar de cruisers meestal liggen). Het is een goedkope ligplaats in een $$$$ omgeving, nl Waikiki Beach. DE place-to-be voor een beetje vakantieganger. We zijn omringd door enorme wolkenkrabbers, prachtige designwinkels, fantastisch aangelegde perken en een heel breed wit zandstrand met palmbomen. Het is een toplocatie voor bruidsfoto’s en het ene paar na het andere wordt in stretchlimo’s aangevoerd voor een fotosessie op het strand.

Daarna een party in het prestigieuze Hilton Hawaiian Village, afgesloten met vuurwerk. Het aardige van de stranden hier in Hawaii is, dat ze voor iedereen toegankelijk zijn. Dus geen voor hotelgasten afgesloten stukken met ligstoelen in parade. En langs alle stranden zijn parken aangelegd waar je in de schaduw aan picknicktafels kunt zitten. Overal zijn keurige toiletgebouwen en op het strand zijn douches. Alles wordt goed schoongehouden, ook aan het eind van de dag ligt er geen troep op het strand. Wij bewegen ons per vouwfiets door de stad. Dat gaat hier heel goed, men is er op ingesteld. Als er geen fietspad is mag je op het trottoir fietsen, wat vaak heel breed is. Voetgangers gaan netjes voor je aan de kant. Kom daar in Amsterdam eens om! Typisch Amerikaans zijn de op- en afritten op elke straathoek waardoor je heel gemakkelijk het trottoir opkomt zonder steeds af te hoeven stappen.

Er zijn hier opvallend veel mensen die op straat leven. Deze homeless (daklozen)rijden rond met hun winkelwagen of trolley vol spullen. Ze worden kennelijk gedoogd, want we hebben nergens gezien dat ze worden weggejaagd. Ze slaan hun bivak op in parken of op de trottoirs langs de grotere wegen of soms zelfs in de middenberm op een groot kruispunt. Leven op straat is vaak een vrije keus van mensen die de overheid als hun vijand zien en nergens geregistreerd willen staan. In de bibliotheken zit de internethoek ’s ochtends vroeg al vol met homeless die daar op hun laptop (met gratis stroom) lekker in de koelte spelletjes komen doen. Leven op straat is hier gemakkelijk door het klimaat en boven beschreven voorzieningen. Bedelaars hebben we daarentegen hier niet veel gezien, in tegenstelling tot in Zuid Amerika en in mainland USA.

Hawaii Yacht Club

De Hawaii Yacht Club in Ala Wai Harbor is heel gastvrij. Als cruiser krijg je een tijdelijk lidmaatschap, waardoor je op de club kunt internetten. Het voordeel van internetten-buiten-de-deur is het contact wat je daarbij met anderen legt. Met een kop koffie aan een grote tafel informatie uitwisselen en bijkletsen. Eenmaal per week wordt er een BBQ georganiseerd voor de leden, waar ook de cruisers aan deel kunnen nemen. Je neemt je eigen vlees mee en je maakt een schotel die gedeeld wordt met anderen. Drankjes bij de bar. Erg gezellig.


Eén van de cruisers heeft het initiatief genomen om een radionet op te zetten voor de trip naar het noorden. Begin juni zullen zo’n 20 boten koers zetten richting Canada en Alaska, ruim 2000 mijl. Zo’n radionet (in dit geval het Aloha Net genaamd) betekent dat je dagelijks op vast tijdstip de korte golf radio op een afgesproken frequentie afstemt, zodat je met elkaar kunt communiceren. Het is vooral bedoeld als extra veiligheidsmaatregel. Je kunt met de radio honderden mijlen overbruggen; de marifoon bestrijkt hooguit dertig mijl (tot de horizon), daar kun je alleen mee communiceren als je redelijk dicht bij elkaar in de buurt bent.

Op onze trip van Panama naar Hawaii konden wij via de radio weerberichten en e-mails binnenhalen door in te bellen op een walstation. Dit ging evenwel tergend langzaam en vanaf de laatste dag lukte dat helemaal niet meer. Hier in Honolulu heeft Huib de koperen strips (aardleidingen) tussen de radio en de antenne en die na 10 jaar aardig wat roest vertoonden, vervangen. Uiteraard liggen deze verbindingen onder de vloer, dus het was een karwei van 4 dagen kruipen in de boot om dat allemaal te vervangen en de nieuwe strips netjes te positioneren. Alle aansluitingen meteen ook schoongemaakt en waar nodig vervangen en voilà, de weerberichten vliegen binnen. Waar we voorheen met kromme tenen zaten te kijken hoe 15 kB in een kwartier binnen werd gehaald, soms zo langzaam dat de verbinding verbroken werd, gaat dat nu binnen een minuut. En omdat we beperkte zendtijd hebben (15 minuten per dag) is dat wel belangrijk.

Een andere klus was de aanpak van het lekkende dekluik. Via konden we de goede kit (butyl rubber) bestellen, na e-mail overleg met onze vakman in Nederland, Simon Rhebergen. Alle schroeven losgemaakt en het luik helemaal goed afgekit. Laten we hopen dat onze spullen in Alaska droog blijven. Dat is in de kou nog veel belangrijker dan in de tropen. We hebben een nieuwe buitenboordmotor gekocht nadat de oude ons op Maui lelijk in de steek had gelaten. We lagen daar met enkele andere boten voor anker, een eindje uit de kust, en moesten om aan land te komen door een vrij smalle vaargeul met links en rechts daarvan flinke branding waarin gesurfd werd. De eerste dag deed de motor het op de heenweg nog, maar toen we terug wilden werd het roeien geblazen. En daar is zo’n rubberen boot eigenlijk niet voor bedoeld. Het kan wel, maar het is erg ongemakkelijk. Met tegenwind en tegenstroom kom je maar langzaam vooruit. De volgende dag moesten we naar de wal om de gehuurde auto terug te brengen. Er stond veel wind en dus ook veel branding. We werden dwars over het water geblazen en konden de vaargeul absoluut niet halen. We konden nog net de laatste boot grijpen die voor anker lag het dichtst bij de vaargeul en die heeft ons met zijn dinghy naar de wal gesleept. Daar hebben we meteen maar veel boodschappen gedaan en zijn in de dinghy gaan zitten, wachtend op een collega die naar zijn eigen boot terug zou gaan en ons een sleepje zou willen geven. Dat was geen probleem. Maar daarna konden wij Madeleine niet meer af. Het heeft een paar dagen gestormd, we konden niet weg, en we konden ook geen weersinformatie binnenkrijgen met de radio. Een ongemakkelijke situatie. Huib heeft al heel veel gesleuteld aan onze oude buitenboordmotor, en nu was de maat vol. In Honolulu hebben we een mooie nieuwe 4-takt Yamaha 6 PK aangeschaft. Uiteraard met enkele sloten erbij, want die motoren zijn erg gewild (daarom hadden wij ook graag een oud lelijk ding).

Zo hebben we weer veel geklust en rond geracet om van alles en nog wat aan te schaffen voor onze tocht naar Alaska. Het viel ons tegen wat hier te koop was aan boeken en pilots voor dat gebied, zodat we e.e.a. via internet hebben moeten bestellen en laten bezorgen in de haven. Het is altijd afwachten of dat werkt, maar het is allemaal goed gekomen (het is hier tenslotte USA). En voor het eerst sinds tijden zijn we weer druk geweest met socializen. We zijn ruim 2 maanden met z’n tweeën geweest en dan moet je ook wel weer erg wennen aan al die drukte om je heen en al die afspraken.  We hebben hier het zeiljacht de Anna Caroline ontmoet, met Wietze en Janneke. We hadden al anderhalf jaar via email contact met hen, maar we hadden hen nog nooit in levende lijve ontmoet. Zo gaat dat, je wilt iets over een bepaald gebied weten en wordt door de ene cruiser in contact gebracht met een ander die daar is geweest. Erg leuk en heel handig. Twee Nederlandse boten hier in de haven en straks in dezelfde groep op weg naar Alaska is wel bijzonder. 

Punchbowl Cemetery

Tussen de klussen door hebben we natuurlijk nog wel het een en ander van de eilanden gezien. We zijn hier nu zes weken en hebben op Big Island, Maui en Oahu uitgebreid rondgetoerd. We hebben Pearl Harbor bezocht samen met Wietze en Janneke, en dat had een extra dimensie omdat Wietze jarenlang bij de marine op onderzeeërs heeft gewerkt. The National Cemetery of the Pacific, Punchbowl genaamd naar de ligging in een oude vulkaankrater, is de begraafplaats van 35.000 slachtoffers van drie oorlogen (WO II, Korea en Vietnam). Veel van de graven dateren van 7 december 1941.  Zuilen en zuilen vol met namen van gesneuvelde en vermiste soldaten. Heel indrukwekkend.

Het plan is om 6 juni naar Kauai te varen, het noordelijkste van de bewoonde eilanden, en daar in een mooie ankerbaai de onderkant van de boot schoon te maken. Ala Wai Harbor is vies en er is in de drie weken dat we hier liggen een enorme aangroei van planten en schelpdieren aan de rompen gekomen. Dat moet er afgekrabt worden (Huib), maar dat ga je hier in dat vieze water niet doen. Als we weer lekker schoon zijn en de wind is gunstig, dan vertrekken we naar het noorden. Onze bestemming is Kodiak Island, maar het is van de heersende wind afhankelijk of we daar komen.  Soms word je door overkomende depressies (lage druk gebieden) gedwongen om naar het oosten uit te wijken en dan kom je aan de westkust van de VS uit. We zullen zien.

Pacific Crossing

Geschreven: donderdag 28 april 2016

Zondag 17 april 2016

Na 4720 zeemijlen en 38 dagen zijn we op zaterdag 16 april aangekomen in Hilo, op het eiland Hawaii, USA. We hebben een goede overtocht gehad, zonder problemen. Ons vertrekpunt was Panama City,

Panama BioMuseo, architect: Frank Gehry


...en van daaruit  zijn er drie aanbevolen routes naar Hawaii. Welke route je kiest hangt af van het seizoen. Gebaseerd op statistiek wordt een voorspelling gemaakt van de te verwachten wind. Het probleem is nl dat je sowieso door een windstil gebied heen moet (doldrums) voordat je in de passaatwind komt. Dit gebied schuift met de seizoenen naar het noorden respectievelijk zuiden. De directe route (4500 mijl) voert langs de Midden-Amerikaanse kust en buigt ter hoogte van Mexico af naar het westen. De andere routes steken eerst naar het zuiden, naar de Galapagos eilanden, dan naar het westen en tenslotte naar het noorden. De langste daarvan is 5300 mijl. Het idee is, dat je eerder in de passaatwind komt en dus toch sneller in Hawaii bent. Maar statistiek hoeft niet overeen te komen met de werkelijkheid en ondanks de voor onze periode aanbevolen langste route kiezen wij voor de directe route. Na het laatste bezoek aan de markt om verse producten in te slaan vertrekken wij op 8 maart uit Panama City naar het eiland Taboga, 8 mijl verderop in de Golf van Panama.


De volgende dag is het bladstil als wij het anker lichten, zodat we op de motor door de Golf tuffen, omringd door vele pelikanen. Tweemaal zien we een walvis, voor het eerst in ons varend bestaan. De eerste week hebben we weinig wind, zodat we ongeveer de helft van de tijd moeten motoren. Zodra het even kan hijsen we de zeilen, want onze dieselvoorraad is uiteraard beperkt (430 liter, goed voor 260 uur varen, naar schatting 1200 mijl, uitgaand van gebruik van één motor tegelijk). De nachten zijn donker, want het is nieuwe maan.



Op 11 maart werpen we de laatste blikken op de Panamese kust, daarna zien we de komende weken geen land meer, alleen maar water. Tijdens de nachtelijke wacht zie ik dat er zich iets onder ons bevindt op 22 meter diepte. De dieptemeter hoort in de oceaan ''oneindig'' aan te geven, en af en toe zie je dat kortdurend veranderen, dan zwemt er een vis of school vissen onder de meter door. Nu blijft de meter op 16-22 staan, wat betekent dat er iets vrij constant onder ons hangt. Heel af en toe is het weg. Visioenen van een walvis die plotseling omhoog zal komen en Madeleine omver zal werpen dringen zich aan mij op. Ik zet de motor aan, om hem te laten merken dat wij geen vis zijn (advies van andere cruisers). Ik zwenk naar links en naar rechts, maar er blijft iets onder ons, tussen 9 en 22 meter. Ik wek Huib. Hij heeft een heel ander idee. Van Arroz, onze advisor in het Panama Kanaal , heeft hij gehoord dat de drugsbendes tegenwoordig in het bezit zijn van onderzeeërs. Wij varen nog steeds betrekkelijk dicht bij de kust, dus misschien bevinden wij ons wel in hun vaarwater! Nu doemen heel andere akelige scenario's voor ons op. We zetten beide motoren aan en zetten koers loodrecht van de kust weg. Het ding vaart mee onder ons. Na twee uur is het weg, de dieptemeter geeft weer oneindig aan en we slaken een zucht van verlichting. Spannende uurtjes en eigenlijk geen idee wat het nou geweest is.

 Als we achterom kijken zie ik iets geks in de lucht, wat Huib direct herkent als een waterhoos. Een slurf uit de wolken naar beneden en opspattend water. De hoos beweegt zich met de wind mee in onze richting, we staan aan dek genageld. Gelukkig dooft hij uit als hij nog heel ver van ons verwijderd is. Voor de rest van de dag wel genoeg sensatie gehad.

Na een week ruimt de wind en het lijkt er op dat we de noordoost passaat te pakken hebben. Vanaf dat moment kunnen we zeilen, met een rustig, ruim achterlijk windje. We schieten niet hard op, want we ondervinden forse tegenstroom van de North Equatorial Counter Current. Dagelijks hebben we rond etenstijd een dolfijnenshow voor de boegen en het weer is prachtig.

US Coastguard Cutter 751

We varen door de territoriale wateren van achtereenvolgens Costa Rica, Nicaragua, Honduras en El Salvador. Op 20 maart zijn we ter hoogte van de Golf van Tehuantepec, Mexico, die berucht is om gemene winden. Deze "Tehuantepecers" ontstaan als zich een hoge drukgebied in de Golf van Mexico (aan de Atlantische zijde) vormt. De resulterende wind blaast over de betrekkelijk smalle strook land die de Atlantische Oceaan en de Stille Oceaan scheidt en komt versterkt aan in de Golf van Tehuantepec. We ontmoeten de US Coastguard Cutter 751, die eerst een rondje om ons heen vaart en ons dan oproept via de marifoon. Wie we zijn en waar we naar toe gaan. Ze zijn tevreden met onze gegevens en beëindigen de oproep met de laatste weersinfo: veel wind en hoge golven de komende 48 uur in Tehuantepec. Kort tevoren hadden we de zeilen al flink gereefd in verband met toenemende wind. 's Nachts halen we het grootzeil helemaal weg. Wind en hoge golven komen dwars in, wat het leven aan boord niet gemakkelijk maakt.

 De volgende dag neemt de wind toe tot 36 knopen (Bft 8) en we krijgen af en toe een breker in de kuip. Muren van water om ons heen, het spuit langs en over de boegen en soms dus in de kuip. De golven zijn imposant, maar Madeleine glijdt er soepeltjes af. Zij en de automatische piloot doen al het werk, wij zitten er bij om op te letten en zo nodig in te grijpen. Behoorlijk vermoeiend trouwens, al dat geweld van de elementen om je heen en het voortdurend alert zijn. Het is volle maan, dus het zicht is 's nachts gelukkig goed en overdag is het stralend weer. Aan het eind van de middag op 22 maart wordt de zee eindelijk iets rustiger. Een stormachtig begin van de lente voor ons. De enige schade die we hebben is een kletsnatte "linnenkamer", de voorraadruimte in de stuurboord boeg. Alles is nat geworden, het heeft gelekt via het dekluik, waar gigantische partijen water met veel kracht op gesmeten zijn. Dagen zijn we bezig om de spullen te drogen en alles weer op te bergen.

  Intussen maken we goede voortgang. De wind blijft steeds erg wisselen, tweemaal moeten we nog een paar uur motoren, maar voor de rest kunnen we alles zeilen. Meestal met een gereefd grootzeil en een genua die we voortdurend minder of meer kunnen reven. In de derde week is de wind zo achterlijk geworden, dat we het grootzeil weghalen en uitsluitend op de genua zeilen. Dat is erg relaxed. Het waait te hard voor de spinaker; de koers zou er perfekt voor zijn. Later kan het grootzeil in sterk gereefde vorm er nog weer een paar dagen bij.


Booby Shit...
Brown Booby

Zolang we niet al te ver van de kust verwijderd zijn (300 mijl) zien we vogels en dolfijnen. We hebben een paar dagen Brown Boobies te gast aan boord. Eerst vinden we dat nog wel gezellig, zo'n vogel op het dek, maar als na twee dagen de hele boot is ondergescheten is de lol er af. Vies en slecht voor de verf. Als we alles hebben schoongemaakt zijn de vogels inmiddels ook verdwenen. Op 12 en 13 april hebben we twee zeer heftige nachten, met de ene bui na de andere, regen, golven, geen maan en wind die binnen een minuut 10 knopen kan aanwakkeren, zodat we soms bijna "voor top en takel", met uitsluitend een klein driehoekje genua, voortstuiven met 6-7 knopen snelheid. 's Morgens is het nog grijs en dan kun je de buien die je 's nachts niet ziet, dreigend zwart aan de horizon zien hangen, 's middags klaart het op en is het stralend weer. Daarna blijft het wat buiig, maar prima zeilweer.De eerste dagen moeten we af en toe uitwijken voor een tegenligger, op 11 maart passeren we 's nachts het laatste zeiljacht. Daarna zien we geen schepen meer.

 Weersinformatie halen we binnen met de SSB radio. Daarmee leggen we contact met een radiowalstation; via dit station worden onze emailberichten (updates naar de familie en aanvragen voor weersinfo) verzonden en binnengehaald.  Voor dit doel heb je een speciaal emailadres. Het contact leggen met zo'n station lukt niet altijd, en als je contact hebt, lukt het zenden en/of ontvangen lang niet altijd. Per week mag je 90 minuten zendtijd besteden en soms is de verbinding niet goed genoeg om de berichten binnen te halen. Voor noodgevallen hebben we de satelliettelefoon paraat. Daarmee bellen we eens per week de moeders in NL.  Huib heeft in Panama de watermaker met succes gerepareerd. We hebben hem 37 uur gebruikt en daarmee zo'n 2200 liter heerlijk drinkwater gemaakt uit zeewater. De voedselvoorraden zijn ruim voldoende, we kunnen nog weken wegblijven. Maar na vier weken is het fruit op (en dat mis je echt) en na vijf weken de laatste verse groente (pompoen). Brood bakken en yoghurt maken doen we onderweg. Het zeewater ziet er zeer schoon uit en is diepblauw van kleur. Eenmaal komen we de onmiskenbare inventaris van een vissersschip tegen waar het kennelijk niet goed mee is afgelopen. Verder zien we nergens troep of plastic drijven. Evenmin is er de Sargassumplaag die de Atlantische Oceaan teistert: grote velden met taaie waterplanten die zich in je roeren en schroeven draaien. 

Op wacht...

Na twee weken veranderen we het wachtsysteem.  Aanvankelijk draaien we wachten van drie uur, maar daarmee komen we niet aan voldoende slaap. In het nieuwe systeem delen we de avond en nacht op in twee wachten van zes uur en overdag slapen we elk nog 2-3 uur bij. Dat bevalt beter. De dagen zijn daarmee kort en vliegen voorbij. Naast de zorg voor schip, materieel, navigatie, weersinfo etc. ben je druk met huishoudelijke zaken. En tussendoor natuurlijk een boek lezen of een spelletje doen. Het Stille van deze Oceaan ervaren we aan het begin en aan het eind van de trip. Voor het overige deel van de tocht vonden we dit stuk water niet zo stil. De oceaan heeft ons bij tijden aardig bezig gehouden, en we ondervonden veel meer wisselingen in windkracht en -sterkte dan we verwacht hadden.  

Aan het eind staat er weinig wind meer en we gaan in een gematigd gangetje op Hawaii af. Het is een belevenis als we in de nacht van 16 april de lichtjes van de vuurtoren en de bebouwing van Hawaii aan de horizon zien. We hebben dan nog een rustige nacht bij halve maan voor de boeg, goed om het einde van dit kluizenaars/oceaanleven langzaam tot ons door te laten dringen. In de loop van de ochtend gooien we het anker uit in Radio Bay. Met de dinghy naar de wal om ons te gaan melden bij de Amerikaanse douane, die ons allerhartelijkst ontvangt.



Madeleine door het Panama Kanaal

Geschreven: donderdag 28 april 2016

Zondag 6 maart 2016

Op 4 maart is het zo ver, dan is de transit van Madeleine door het Panama Kanaal gepland. Het is altijd tot het laatste moment spannend of het inderdaad door gaat, want pleziervaart heeft geen prioriteit in deze business. Als line handlers hebben wij de bemanning van de Tignanello gevraagd, Willem en Remco. We ontmoetten hen al eerder in Curaçao. Als derde persoon gaat Dennis mee, de Amerikaan die net als wij op Sparrow bemande. Helaas moet Willem afzeggen in verband met een forse peesontsteking aan zijn rechter pols, veroorzaakt  door enkele dagen fanatiek polishen van de rompen. Dennis neemt in zijn plaats een vriend mee, Bob, van wie hij zegt dat hij een goede line handler is. We hadden al gemerkt dat de verhalen van Dennis met flink wat korrels zout genomen moesten worden, maar veel keus hebben we niet. We weten dan nog niet dat Bob geen knoop weet te leggen.  

Op het afgesproken tijdstip (13.00 uur) vertrekken we naar The Flats, de ankerplaats in de Bahia Limon, waar je moet liggen wachten tot de advisor aan boord komt. Madeleine hangt aan weerszijden vol met enorme stootwillen en we hebben vier enorme, 30m lange, 22 mm dikke trossen aan boord om ons aan de sluiskades vast te leggen (gehuurd). We melden ons bij Cristobal Signal Station en krijgen te horen dat hij er om 16.00 uur zal zijn. Tijd genoeg dus voor een uitgebreide lunch. Er komen nog twee catamarans voor anker liggen. Uiteindelijk wordt het na vijven voor de advisor komt, Gonzalez.  Advisors zijn mensen die een vaste baan hebben bij de PCA (Panama Canal Authority) en die in hun vrije tijd kleine schepen (< 60 m) door het Kanaal loodsen. Officiële pilots zijn beroeps en werken voor de grote vaart. De kwaliteit van de advisors is sterk wisselend. We hebben verhalen gehoord van mensen die nauwelijks engels spraken. Gonzalez is een aardige kerel die voldoende engels spreekt. Hij vertelt ons dat we in de eerste sluizen, de Gatún Locks, moeten "raften" met de Blanchette, een grote Canadese cat. Je kunt als jacht op vier verschillende manieren in de sluis worden neergelegd. (1) Het gemakkelijkst is het als je aan een sleepboot kunt aanmeren. Die ligt langs de kademuur en vangt de hoogteverschillen op. (2) Je kunt zelf langs de kademuur liggen, maar dan moet je heel goed opletten dat je niet langs het beton schuurt en dat mast en stagen de kademuren niet raken als het water met veel turbulentie de sluis in komt. (3) Je kunt samen met andere jachten als vlot aan elkaar gebonden worden (het zogenaamde raften) en in het midden van de sluiskolk gelegd worden met lijnen naar beide kanten. (4) En tenslotte kun je solo in het midden liggen, zgn "center chamber". De eerste en de laatste methode hebben onze voorkeur en dat hebben we ook aangegeven.

Kolkend water in de kolk
Rafting with Blanchette

Maar daar wordt vandaag geen rekening mee gehouden. We moeten langszij de Blanchette vastmaken en omdat zij groter is dan Madeleine is zij vanaf dat moment de baas. We varen op hun motoren, met de onze standby, moeten de aanwijzingen van hun advisor volgen en zijn afhankelijk van hun schipper. We weten al direct waarom we dit liever niet wilden. De Blanchette wordt bemand door drie jonge stellen met kleine kinderen. Ze zijn erg aardig en relaxed en vooral bezig met filmen. In de sluizen, met het kolkende water, sta ik doodsangsten uit voor de kinderen die vrolijk over het schip rennen en klauteren. Eén misstap en je ligt in het water, fataal. We zijn een breed vlot en Blanchette heeft grote moeite om ons vrij te houden van de kademuren. Tegen de regels in roep ik aanwijzingen naar Gonzalez en vraag hem de zaak over te nemen, wat hij ook doet. Liever onbeleefd dan de dupe  te worden van de sloppiness van onze buren. Het is hard werken, er komen enorme krachten op de lijnen bij het naar beneden storten van het water. We hebben alleen aan bakboord lijnen naar de kade, dus aan elke lijn twee man. Remco en ik bedienen de lijnen op de boeg en Gonzalez is zo aardig dat hij Dennis helpt aan de achterkant. Huib heeft zijn handen vol aan het bijsturen van het vlot (wat officieel niet mag, hij mag alleen standby draaien). Met vereende krachten komen we ongeschonden de drie locks door. Buitengaats staat een partij golven die de cats lelijk tegen elkaar doet botsen en flink aan de lijnen rukt. We moeten daar door heen voor we los mogen gooien. Het is inmiddels aardedonker en we tuffen het Lake Gatún op, naar de moorings, om te overnachten. Die moorings zijn enorme tonnen, plat van boven met grote klampen. Je kunt er op staan. Wij krijgen een mooring toegewezen waar al een schip aan ligt. Het is de bedoeling dat de mooring tussen beide schepen in komt en dat je zowel aan de mooring vastmaakt als lijnen uitbrengt van beide schepen naar elkaar. Erg ingewikkeld en erg veel werk.  Het is al na negenen als Gonzalez van boord gaat. Wij moeten dan nog eten.

Beetje naar SB
Arroz overhoort ons

De tweede dag komt een andere advisor aan boord, Arroz. Hij is om kwart over 8 present. We serveren een ontbijt met scrambled eggs voor iedereen en gaan op weg naar de sluizen aan de Pacific kant. Arroz is een midden veertiger en een geboren leraar. Hij begint met ons te overhoren over allerlei feiten aangaande het Kanaal en geniet zichtbaar als wij niet al teveel weten. Hij begint met vertellen en houdt de hele dag niet meer op. Intussen let hij scherp op en werpt aanwijzingen tussen zijn verhalen door, zodat je zelf ook wel moet blijven luisteren. Het is vier uur varen naar de volgende sluizen, de Pedro Miguel Locks. Eerst steek je Lake Gatún over, daarna kom je in het uitgegraven kanaal. Arroz weet dat wij liever niet raften, en houdt daar rekening mee. Wij gaan solo center chamber door de locks. Wij hebben nu aan beide kanten lijnen naar de wal, dus alle line handlers zijn bezig. Als blijkt dat Bob niet weet wat te doen, springt Arroz in. Op de kades staan vier man die ieder van ons een dunne lijn toewerpen waar we de landvasten aan moeten knopen. Zij halen de lijnen in en leggen ze vast om de bolders op de kant. Zodra het water gaat zakken moet jij de lijnen aan boord vieren. Goed opletten, want anders komt je boot te hangen en kunnen de klampen uit het dek worden gescheurd. Blanchette krijgt een andere partner toegewezen, een monohull, van wie ik later hoor dat zij dezelfde doodsangsten hebben uitgestaan als wij.


In de Gatún Locks ligt het grote vrachtschip waar je mee schut voor je, hier ligt de kleine vaart voorin de sluis. Dus als de kleine schepen goed gepositioneerd zijn kan de kolos binnenkomen. Het is zeer indrukwekkend, als je die op je af ziet komen. Omdat het even duurt hebben we net tijd voor de (voorgeschreven warme) lunch, rijst met kip. Na de Pedro Miguel sluis is het een mijl varen naar de laatste twee (gekoppelde) sluizen, de Miraflores Locks. Daar hangen webcams en het blijkt dat het thuisfront ons goed kan zien. Er wordt druk heen en weer ge-smst. Het doet ons wel wat om deze belevenis zo te delen. Arroz instrueert ons uitgebreid over de laatste sluiskolk.

Line Handler Maaike

Daar staat een enorme onderstroom naar buiten toe, dus als je de motoren niet voldoende in de achteruit zet en de achterlijnen niet op tijd vast hebt, stort je tegen de sluisdeuren aan. Remco en ik bedienen de achterlijnen. Gelukkig staat Arroz ook hier standby, want eigenlijk heb ik er niet genoeg kracht voor.Huib krijgt na afloop een compliment van hem over zijn boat handling. En dan is het klaar, we zijn in de Pacific! Zonder kleerscheuren. Het is veel meer werk en inspanning als je met je eigen schip gaat dan wanneer je bemant. We leggen in Balboa Yacht Club aan een mooring aan, de gehuurde lijnen en fenders worden opgehaald, Arroz wordt opgehaald en de bemanning gaat van boord. Wij drinken een maltje op het achterdek en vallen dan in onze kooi.