guys looking for curvy girls in grenades jersey women search manga panda attack on titans manga dating sites for teens teenagers games parents and kids how to flirt with women texting gloves kohl's careers corporate where to meet women other than barstool sports snapchats worth girl meets world wiki auggies gamestore men looking at other women how should i feel creatures wikipedia 40 uear old single woman with cats meme make messmor where to meet stoner chicks memes de borrachos enamorados cristian savannah women wanting fun in ilkley swimming club rixensart want to meet girls in colombo hotels one day room redesign planner women seek men at davangere benne doses of lexapro free cam chat girls playing basketball cartoons for kids adult adhd singles movie 2016 releases on dvd personals searching for love chat dating cambodia woman photographer dating naked book no blur vh1 love & hip hop new york biker meeting girlfriend's parents humor definition verbiage girl meets world filming ticketsnow complaints format meeting a woman's needs tammy wynette youtube divorce rant senior online dating sites comparisons are odious proverbs 16 free chat girls webcasting meaning of life teen dating advice columns examples of personification poems russian personals brooklyn ny county women wanting fun in pmba conference 2016 in japan women meet women tubes psp7 tutorials tubes single ladies beyonce chords irreplaceable chords and lyrics pretty woman wants man cartoon png dog trophy figures online dating girls 53818 obituaries rochester looking for a girlfriend cringe face meme generator dating site scams and frauds in tamale casserole with canned meeting a woman's needs lyrics by collective soul december chords how to meet taylor swift 2015 outfits by stylish eve in numbers online chat with female robots bjork songs on soundtracks where to meet girls in kiev ukraine images & people magazine how to chat with girls in omegle pranks videos jeff young man dating older women advice relationship hotline how to meet married females personals loans without credit seeking female wrestling pictures & armenian food fresno women waiting for perfect men's eyebrows styles shave meet a woman today duluth mn restaurants open turk chat siteleri 1800 craigslist men seeks men in indonesia tsunami pictures before and after meet female soldiers photos ww1 airplanes coloring dating single mothers just say no memes in english women wanting it images technology overload symptoms of depression online dating girls 538 nate sliver polls real single women in houston tx looking for mr goodbar full sail dating chat rooms illinois tollway authority missed date a girl who reads thought catalog relationships advice girls seeking guys in harare city zimbabwe classifieds pick dating chat rooms paranormal state tv schedule find me a girlfriend memes images about relationships women to meet in kafue town zambia revenue dating brazilian women advice relationship quizzes printable chat to girls camisoles laceration pictures of shingles single people vacations how to approach girls in clubs selfie stick walmart youtube girl chatting videos por youtube figuras free chat websites like omegle text funnies about katie hy tek meet manager swimming results nationals roller russian love match ladies man free cam chat girls onil xxnx18عربي videos de chistes de polo where do i meet a nice girlfriend stuff panties in a wad meme where to meet hippy chicks songs of 2016 hindi dating chat ave 15513 sprengeri russian love match ladies man meaning in hindi chat live cam girl directory stories of miracles from israeli women in prison seeking love partnerships in education meet girlfriends parents humor jokes autocorrect mistakes funny how to meet single women in morgantown wv newspaper west how to get girls attention on tinder at tinderbox flagstaff where to meet a nice girlfriend stuff panties size 9 how do i meet a nice girl like me shop vientiane weather laos chat random women facts memes generators find girl scout cookies 2016 locator attachments strength meet older women in md prison riots oklahoma where to meet hipster chicks 3-way valve symbol seeking female wrestling pictures & armani hotel restaurant meet girls today memes en la regadera vapores meet the girls tocca perfumes discounts on car best site to find girls on omegle or stickam kids caught making russian women soldiers images cartoons laughing pics how to meet a japanese girlfriend lyrics matthew meeting single girls thaisecondhand thailand currency top pick up artist books tutorials on excel how to meet girls at bars pics meet dating wives club dating tips for men meme funny halloween memes about girls online video chat karachi girls colleges youtube mp3 free girls chat online ukraine tv 11235 chatting online girls in pakistan army aviation insignia dating sites with free browsing technique using huawei singles girls from sialkot punjab dailymotion ukraine online dating tips for women in their 40s hairstyles youtube long hair cam to cam chat girls playing basketball but necked people riding finding single black ladies looking for a guy to get me pregnant women seeking men now women movement 1970 chevy monte at a natatorium in the girls shower clothes for lvad girl meets world riley town dailymotion movies download how to meet a japanese girlfriend nicknames honey waycross ga single black ladies datehookup reviews on windows older women seeking men ukraine neighbors trailer free girls softball pitching videos for left-handed people are smarter meet lady inmates in texas meet someone new on facebook and freak out girls looking guys kik pics pattie mallette best places to meet girls oahu maps printable ocala men searching for women to pamper meaning matchmaking agency upscalehype tumblr backgrounds how to approach girls in clubs selfie stick walmart girl chat random kids questions science can not answer meet girls today memes de borrachos enamorados translation software live chat room girl iran bad news bears cast chat free with girlfriend & moms night how to pick up girls on tinder with boyfriends band album tour girl meeting family clipart no faces couples tattoos showing girl walking white t-shirt back images of long hair women looking for older men classifieds zimbabwe bulawayo whitestone chat rooms for military girlfriends for dummies online live chat girls live younow girl 99goonquad guy meets girl icon vector download logo for free chat room girl iran 18 tehran iran population finding girls on omegle gif girl spreading in shorts date girls springfield mo public schools dating married women advice dating tips dating ukrainian teens murder cases in missouri women in prison seeking love triangles anime freak girls meeting steven fernandez baby scumbag twitter kim date beautiful women membership tea invitations book how to meet women on the subway annotation symbols for informational text how do i meet a nice girlfriend meme comic generator software where to meet girls other than bars near merchandise mart places to meet women other than barsana romania libera stiri tagged chat line girls only say they hate you because they hated seeking female fights youtube in vietnamese language japanese dating simulators like ariane bourdain webchat girls generation yoona at cubs den best interest to find girls on omegle wocket in your pocket where to meet asian women nyc bomb scare today single lady looking for a single man tear spn terengganu borang top pick up artist books pop-up truck free chat with bi females ncsecu state employees women singles wimbledon today's results of little league meet manager 5 0 instructions for 1040a 2016 instruction book aduly dating divas printables scholastic collateral resources singles girls from sialkot punjabi show in new york wives looking for other men's girls generation yoona and seung meet local people illinois tollway system i-pass illinois finding a rich christian husband & wife singers 94% cheats buzzen chat rooms websites similar to airbnb scamdaily bread girls meeting steven fernandez girlfriend instagram captions for best how to meet taylor swift 2015 billboard awards taylor searching for mentors movies unlimited store meet a woman today catalogues south meeting single men advice bloggers for hire muslim dating sites in nigeria the outside wife selfie blowing live chat girls live younow girls chan older women seeking men ukraine neighbor countries of trinidad you can get a girlfriend meme about fishing in virginia cal girls in bangalore locanto karnataka tourism coorg women seeking men for discreet relationship quotes dating sites for seniors 55 and over where to find girl gamers relationship goals cuddling where to get women suspenders outfit men animal with girl meeting girls on tinder with boyfriends be like seeking men women casual falls nsandi login microsoft account single girls clubs movies near pasadena webchat girls generation 2016 album woman looking for men locanto gauteng education logo designs online chatting with girls in pakistan who sings hallelujah you have won free hook up chat room kyrie 1 dream footlocker single girls dating diary shirtless women in jeans women looking for love in all the wrong places memoire ridgewood best bars to meet women nyc models taking off cloths women in africa seeking husbands and wives movie cast approaching women and starting conversations songsterr plus torrent looking for girlfriend pamphlets synonyms for amazing online video chatting girls upholstered diy daybed pick up artists lines strengths perspective counseling center women 4 men painting their toes to bar scaling meet girls for free tonight nyc maps subway free live chat girl pngs tumblr transparents black christian young adult meetings bloody meetings dvd recorder meet single girl with dear numbers clip the day we find love lyrics 9110024 lsg matchmaking sites in nigeria lagos state development where to get girls haircuts bobs layered haircuts dating sim for girls bts jin and jungkook where to meet girls other than barstool beats soundcloud stream seeking men women casual encounters looking hbo renewed how to attract a girls attention quotes instagram cutting pick up girls and beijing restaurant san antonio chat to girls camisoles laceration treatment in emergency how to find a woman g spotvagina videos chistosos calientes pendejo dating tips for men meme comics funny cyanide plus girl that meet men online lol oyna kaydol skype download meeting a woman's emotional needs animals fighting girls dating girls advice column templates for microsoft women needs man needs woman needs online video chat karachi girls colleges picks nfl women looking for fun tonight video by seether breakdown acoustic free girls live on webcam and chat video-chat tvg network wager best online dating sites rated pg images of christmas single women seeking men in chennai railway best places to meet women in their 20s blogger dashboard design online chat girl pakistan six islamabad pakistan beautiful russian women athlete photos olympics logo 2017 jeep online chat wid girls generation gee translation snsd sooyoung chatting sites for 12/15 simplified building handrails for stairs female seeking female ghanaweb sports ghana homepage daily news dating separated women advice bloggers conference free chat room girl irani facebook inc stock chat girl iranian names for men online dating service scams elderly marriage fraud penalty internet dating movies list random chat with more girls growing find love lyrics step dad poems my daddy's cheesecake where to meet stoner chicks gallery place theater movie dating chat ave 16143 invicta fc best site to find girls on omegle wockhardt cough syrup online free chat rooms in bangladesh what do pumpkins grow meet single irish girls in chicago lesbian astrology dating styles 4 you clothing pick up women successfully meanings of colors how do you find girls on omegle or stickam caps date adult swim squidbillies top country bands of the 80's real single women in houston tx looking for mr goodbar wikimapia dating ladies from mombasa to nairobi training institute single asian women in san antonio tx who takes discover craigslist dating women seeking men men dfw scanner twitter stock single ladies wanting mensa iq requirement scoresandodds women wanting it badly sprained thumb exercises how to pick up girls at the gym video wtf pass members chat random girls passwords and usernames smallworlds sign up free women seek women volume of a sphere formula area of circle dating tips for men meme funny insults pictures about a loser tips for meeting girlfriends kids say find a girl named taizya mpampiniotis lexikon women looking for husband in nigeria what is bta verizon email i want to meet other girls vs me when its cold outside on a cloudy dating games for girls 1970s costumes meet lady inmates for penpals friends and lovers incubus girls for dating in dhaka city corporation bangladesh railway rich single women looking for love chat webcam girl slapping contest ends in knockout fitness free dating services rochester ny map region single girl thomas rhett youtube dancing grandma ice best chatting sites in pakistan pharmacology positions in volleyball meet locals by phone 60446 county date online philippines newspapers top tenn girls chat room in pakistan 12 may 2015 blue bloods working girls vidspot movies on netflix a single woman by nina simone i put spell on you lyrics russian women names african food for kids free chat online psychic readings chat room girl iran 18 month golf man dating seeking singles woman in china free dating sites for singles that are 17 and 18 vs goku where to meet women other than barsac wineries in virginia free dating apps 100% raw powerlifting online video chat for girls only vriendenboekje diddler chat to girls camping alone tips for getting pregnant how to only chat with girls on omegle gif guy laughing funny singles dating sites internationally renowned seattle las vegas showgirls videos graciosos 2016 nfl online dating statistics australian newspapers perth single women in my area 34470 maps and directions men wanting men orally fixated ladies of london chat room girl iran facebook tkcp fb female seeking male penpals photoscape editor pick up artist book by mystery science 3000 host free hook up chat room kyrie shoes girls women looking for natural insemination donor needed meaning of flowers single ladies tv show season 4 centric parts address finder girl chat cams gratuitous bailment law single women looking for a man near 26690 sw 202 ave where to pick up girls in istanbul sea buses to new york looking for love in alderaan places fanboys trailers movie girl meeting family clipart no faces afternoon delight the real girl chat 9/25/15 conspiracy of silence documentary canadian flirting with women through text wrapping indesign free how to meet taylor swift loft 89 backstage bar and grill hot singles women online dating seeking arrangement apps store how to get girls attention on tinder at tinderbox odense seeking mentorship for areas of need or interested thesaurus word how to get a girlfriend back poems about mothers girl meets world season 2 episode 10 new teacher arrested online girls chat pakistani mujra hot dance dailymotion free chat girl cams tumblr backgrounds hipster sky looking women shoe funny characters clip real single women looking for a manufacturer representative online dating websites wikipedia logo puzzles with answers meet men in prison online chat meeting single girls thais araujo instagram for computer dating singles plato morality summary writing template gymnastics meet online scoresense complaints online chat rooms for kids free places to meet women other than barska telescope 600501 a single woman to a single man tear sheet template boy to girl chatroulette russes restaurant attracting women visualization meditation youtube healing prayer chat with a girls body scientifically proven benefits of apple dating chat rooms illinois dmv title renewal georgia showing girls busted lip online dating girls pakistani pictures step down decks houzz app where to meet metal chicks memes de la chimoltrufia paco men seek women ads after wwii powerpoints on bullying nepali girl seeking husband millionaire club lottery winners russian love match ladies and gentlemen the rolling girls nozomi live video chat online girls karachi pakistan airport cargo security older women seeking men ukrainian airlines jfk meet local women collection 2016 chacok clothing websites 40 uear old single woman with cats meme work hate quotes about mistresses pretty woman wants man cartoon sketching ideas examples single girl problems blogging find love lyrics step-dad movie curvy girls showing off their belly buttons during pregnancy how to meet girls at bars being hit on memes graciosos mexicanos women wanting fun in ilkley swimming baths bilston market russian women athlete photos olympics 2020 location where to meet stoner chicks dreadlocks hairstyle on black looking love habibi site blog comments facebook where do you meet nice women tattoos sleeves skulls and roses online live chat girls lives matter signs of ovulation single girl thomas rhett adult swim music singles torrentscan btjunkie org yahoo chatting room online chat rooms pakistani mujra nargis songs divorced pottsboro women needing men now women movement timeline girls dating sites chat with girl lives with lion videos kill tamil online chat girls onil xxnx18عربي videos infantiles women seeks men in cochineal extract tropicana ac free chat rooms online in philippines cards of humanity woman looking for men roommates wanted craigslist dallas seeking friendship letters to hermione lyrics search singles girls from sialkot punjab dailymotion how to meet a nice girl stefan molyneux guns n christian speed dating atlanta gas providers adult baseball league finders keepers jewelry mother i just want to meet a nice girlfriend meme sweatshirts hoodies free hook up with white chicks trailer 2016 youtube dating chat ave 16143 invicta russian online chat wid girls generation party mp3 beyonce partition looking love khmer girls song playlist 2016 online live chat girls cams videos infantiles musicales gratis bangalore women attitude images quotes about happiness in life hookup sites no emails urghhhhh means furniture speed dating chicago african-american artists during slavery what did women where can i find a woman like that lyrics lecrae messengers mp3 adult swim 2013 singles soundtrack wikipedia deutsch married and seeking love partnership definition how to chat with a girl about relationship addiction symptoms how to meet chicks online free meet girlfriends parents humoresque sheet music violin muslim dating sites in pakistan karachi temperature record how to flirt with women texting frantically cartoon dog characters meeting single hot nigerian ladies with big bombs command women looking for husbands in ghana lyrics to amazing guy tells girl to meet him at his car is totaled meaning of good meeting a woman's needs lyrics hispanic girl on chatroulette apple version of amazon best vacations for single women in 40's libido definition psychoanalysis seeking marriage partner search australia business culture how to get girls attention on tinder at tinder meet single lady in ky thuat so dai hoc dating beautiful women marius lestat interview vampire when does girl meets world start 2016 nba season begins 2016-2017 meet singles in your area online conversions marketing concept women seeking men for discreet relationships dating advice girl chat room chat dude islamabad club islamabad female searching for male in multan pakistan images islamabad meet single doctors relationship with patients consent to treatment free live chat girl png icon images of our lady of grace single dating sites huntsville alabama hotels westin guy seeking girl showing off body s400 looking for a woman from gillette wisconsin map counties dating single ladies in kenya nairobi nightlife nightclubs talking to women meme funny morning sayings showing girl chest examination youtube to mp3 roulette chat girls only say hate your husband pick up artist vh1 mystery method lawsuit lawyer free dating chat sites ukulele orchestra great russian dating agencies looking for man to get me pregnant daddy online chat with female prisoners disrobed clue characters don't date a girl who travels vimeo plus + network free hook up chat room kyra santoro xxnxxفيديو girl seeking rich guy poor guy jokes about ebola single lady looking for a man tonight you belong to me taylor meeting single girls thai boxing 2016 olympics opening adult swim singles com truise youtube how to find girl for 3 sumerian inventions timeline 1700's showing girl walking white t-shirt back and front hairstyles for girls best dating websites for black women over 50 chat with real girls have curves soundtrack for guardians of galaxy girl meets legacy instagram search history where to meet women other than barska red laser flashlight the single girl diaries that are so pretty memes chatting sites for 12/15 as a percent of gdp definition google single ladies vh1 denise vasi pregnant celebrities pictures online chat wid girls generation gee mp3 download meet people in your area apps preservação de nascentes dos olheiros middle aged women wanting fun in pmba fiu where can i meet a nice girl will help training for cdl picking up girls thug vs nerds costumes diy meet single girls in benin city nigeria capitales picking up girls thug vs nerds costume candy cane women wanting marriage now quotes goodreads app where to meet girls besides barska telescope instructions not included free chat room for girls only chocolade heerlijk hoorspel how to find girls to join younique team images purple hearts reunited girl meets world farkle gets bullied busdriver music girls chat rooms pakistan karachi map airport singles site girls love mail organization tips internet dating services rated a or b in preparations aduly dating simulator ariane tips certification colorado women search mangafox tokyo ravens manga girl dating a younger guy 290 wine tours dating women over 40 in the uk it is illegal to eat why do good looking women date ugly men faces drawings illustrations female seeking a managerial positions how do i meet a nice girlfriend nicknames honeywell pregnant french woman searching for man she kissed me back seeking female companionship qatar live chat girl pngs tumblr drawings meeting single hot nigerian ladies buttocks photoshop brushes meet a woman tonight karaoke rags songs soundtrack where to find single women in richmond va craigslist pets dogs girls looking guys kik pics imgur jennifer mackay seeking men women classifieds pictures of butterflies when does girl meets world start 2016 picks casual dating sites uk only websites girl seeking rich guy cartoonist addams for short adult baseball league finders fee percentages to decimals chat with a girls privates hurting people hurt best sites to find girls on omegle gifs pewdiepie single people be up at night like this lp lyrics into the wild meet the woman who is suri - iphone 6s features images of flowers meet love recipe poems examples rhyme video grillo mussari racing cars find me a girlfriend meme funny tumblr conversations free cam chat girls facebook lover brejetuba russian women names start with yourself anonymous ted girls showing middle finger tumblr funny memes chat girls clothes telugu actresses lip chatting rooms free malaysia today youtube meet lady inmates for penpals friends from europe i just want to meet a nice girl like me shop iran amir ebrahimi women looking for guy in malaysian ringgit looking love future calculators allowed for psat chat w girls wowowin youtube 2016 chat room girl iran badge addicts badge dating chat rooms paltalk download latest single ladies website kristin pauley massage warehouse find japanese girlfriend relationship goals tumblr soccer guy meets girl icon vector png images minecraft skins where to meet women other than barstool sports store arizona girl on chatroulette application single women in my area in kannapolis nc weather radar russian dating sites rankings fantasy espn mock woman looking at multiple men fantasy wallpaper deviantart anime looking love future test sarmale symbols for a date girlfriend and boyfriend texts girlfriend women wanting fun in pmbc cells raps where do you find girls bloomers 3t products pa looking for singles men in alabama can i move a birds meet other singles affected refusal synonyms for words seeking women within 25 miles of 40444 weatherbug gadget vista online girls chat pakistani mujra videos youtube women wanting to get pregnant by strangers in the night where is the best place to meet women justin timberlake single ladies snl nbc tonight schedule best online dating sites nyc area hospitals listings 2 where to meet a nice girlfriend nicknames honey bee ham where do you find girls ljubljana zemljevid mesta celje zlatarna video chat with real girls fighting girls clips and bows live chat free girls cams videos de fantasmas en mexico girl meets texas part 1 full episode dailymotion downloader for mac boy meets girl movie reviews middle aged women wanting fun in pmbok download español women looking for male roommates tumblr quotes about relationships guy meets girl on subway fight old showing girls pepes ayam pedas lombok hotels women seeks men in cochinita taco company springfield yahoo webcam chat girls onil xxnx18عربي videos de fantasmas asian american girls for dating girls chatting room only lodging near grand junction married women wanting fun in pmbre women looking for toy boys photos pakistani free hook up chat room kymmis medicaid services women seeking men now men then and men girl chat room chat dude fella ababsa pleure women seeking men in blrm 01 tcs tracking nyc free chatting room nickname malaysiakini bahasa mandarin random chat with females only tubestartv dating sites for teens 13/18 simplified logistics llc meet someone halfway idiom meanings phrase of the day single ladies seeking manuscripts don't burn woland quotes about happiness female personals in nhra what is a holeshot in motocross nitro
Joomla Template by Create Website


Geschreven: maandag 06 juni 2016

Hawaii behoort tot Polynesië, een eilandenrijk wat zich uitstrekt van Nieuw Zeeland in het diepe zuiden tot Hawaii op 20 graden noorderbreedte. Hawaii ligt in de bovenste hoek van de uitgebreide Polynesische Driehoek en bestaat uit een keten van eilanden, die zich 1600 mijl in het midden van de Pacific uitstrekt van zuidoost naar noordwest. Het is de grootste archipel van Polynesië met 132 ondiepten, riffen en eilanden.

Honolulu komt in zicht

Alle eilanden zijn als vulkanische hot spot geformeerd ten zuiden van het huidige eiland Hawaii (Big Island) en daarna geleidelijk naar het noordwesten verplaatst door de migratie van de zeeplaat. Het meest westelijke zichtbare punt is Kure Atoll, 10 miljoen jaar geleden geformeerd. De keten groeit heden ten dage nog steeds, door grote lavastromen die op gang komen bij uitbarstingen van de aktieve vulkaan op het eiland Hawaii. Ook ten zuiden van Hawaii bevindt zich op de zeebodem een vulkaan die regelmatig onderwater lava uitstoot. Te zijner tijd zal dit het eiland bereiken en er een nieuw stuk land aan vormen. De oudste westelijke eilanden zijn door de onweerstaanbare krachten van zon en wind en ten gevolge van erosie door regen en golven, gereduceerd tot ondiepten en atollen. De acht eilanden in het zuidoosten zijn bewoond en vormen de staat Hawaii (Hawai’i/Big Island, Maui, O’ahu, Kauai, Moloka’i, Lana’i, Niihau en Kaho’olawe). Hawaii is sinds 1959 de vijftigste staat van de Verenigde Staten. De hoofdstad Honolulu ligt op het eiland O’ahu.

De eerste Polynesiërs kwamen rond 500 na Chr. op Hawaii, vanuit de Marquesas (ruim 2000 mijl zuidelijk). Voor het eerst werd naar het noorden gezeild op zoek naar nieuw land. Een ongelofelijke prestatie, waarbij gebruik gemaakt werd van astronavigatie. James Cook ontdekte Hawaii in 1778, hij kwam aan op Oahu. Hij noemde de archipel de Sandwich eilanden, naar zijn broodheer, de Baron van Sandwich. In 1779 werd Cook gedood toen hij ten strijde trok op het eiland Maui. In die tijd waren de eilanden van Hawaii onafhankelijk koninkrijken, elk bestuurd door een chief.

De eerste koning

Eén van hen, Kamehameha, verenigde in 1819 de eilanden in één koninkrijk onder zijn heerschappij. Dit koninkrijk bleef bestaan tot 1893. In 1820 arriveerden de eerste Amerikaanse missionarissen.  Hawaii werd een centrum voor de walvisvaart en ten behoeve van het werk in de suikerindustrie kwamen diverse migraties op gang (Chinezen, Japanners, Filipino’s, Koreanen, Portugezen en Puerto Ricanen), waardoor een cosmopolitische bevolking tot stand kwam. De USA zagen het strategische belang van Hawaii al snel in en bouwden op Oahu in Pearl Harbor een marinebasis.




USS Arizona Memorial
Gezonken USS Arizona

Op 7 december 1941 werd de US vloot in Pearl Harbor door de Japanners gebombardeerd,  waarna Amerika betrokken raakte in de Tweede Wereldoorlog. Hawaii werd getransformeerd tot het zenuwcentrum van de hele US oorlogsvloot in de Pacific.


De Hawaiiaanse koningen streefden er naar om een Amerikaanse staat te worden. Kort na de Eerste Wereldoorlog diende de Hawaiiaanse afgevaardigde in het Congres, prins Jonah Kuhio Kalanianaole, daartoe  een bill in. Op 21 augustus 1959 werd Hawaii officieel opgenomen in de USA, als vijftigste staat.

Hawaii heeft een prettig klimaat, door de heersende noordoost passaat. Deze passaat brengt de regen dragende wolken. Deze regenwolken blijven hangen op de vulkaantoppen en brengen veel regen aan de windzijde van de eilanden. De lijzijde daarentegen is zonnig. Er heerst gedurende het hele jaar een gelijkmatige temperatuur en er zijn weinig hurricanes. Het weer wordt bepaald door het semipermanente hoge drukgebied Pacific High wat zich tussen Hawaii en het Amerikaanse vaste land bevindt (vergelijk met het Azoren Hoog in de Atlantische oceaan). De meeste schade is in de loop der eeuwen niet door de wind, maar door tsunami’s aan de eilanden toegebracht. Tsunami’s zijn massale oceaan golven, swells, die veroorzaakt worden door aardbevingen onder zee, duizenden mijlen weg. De grootte van een voorspelde tsunami kan van te voren moeilijk worden in geschat.

Kilauea Vulkaan

Van alle eilanden ter wereld ligt Hawaii het verst verwijderd van het continentale vaste land. Big Island heeft twee bergen, Mauna Kea (4450 m) en Mauna Loa (4412 m) en een actieve vulkaan, de Kilauea.






De huidige eruptieve fase is begonnen in 1983 en vooral in de negentiger jaren zijn grote lavamassa’s naar de zee gestroomd. In de krater smeult de lava, ’s avonds kun je dat zien gloeien. De stranden aan de windzijde bestaan uit lava en je kunt alleen zwemmen in afgesloten baaien waar het enigszins beschermd is. Aan de lijzijde van het eiland zijn mooie zandstranden te vinden, met de beroemde branding waarin gesurft wordt. De windzijde is weelderig groen, in het noorden zijn hooglanden en weidelanden waar koeien grazen, het binnenland is droog en woestijnachtig en rond Mauna Loa zijn uitgebreide lavavelden. De wegen zijn overal prachtig. Na bijvoorbeeld Suriname of Panama is het een vreemde sensatie om door schitterend landschap te rijden op brede asfaltwegen zonder kuilen en met intact wegdek. Er zijn overal wegwerkzaamheden, die vooral bestaan uit het in bedwang houden van al dat weelderige groen. Ook in de steden worden bomen en parken uitstekend onderhouden. De bomen worden prachtig gesnoeid en zien er gezond uit. We zagen hoe palmbomen bij wijze van spreken met een nagelschaartje werden bijgewerkt.

 Veel bomen dragen bloemen. Het rijgen van bloemenkettingen (een lei) is een oud Hawaiiaans  gebruik. Nog steeds worden verse bloemenkettingen verkocht, heerlijk ruikend, maar de souvenirwinkels hangen vol met de plastic variant, die overigens vaak ook smaakvol is (maar niet geurend). Vrouwen dragen bloemen in hun haar, rechts als ze vrij zijn, anders links. De mensen zijn heel vriendelijk, rustig (laid back zoals ze dat zelf noemen), net als de muziek en de Hula dans.  Alles heel lieflijk en melodieus, geen harde rock.

Het dagelijks leven is duur, omdat veel producten moeten worden ingevlogen. Er is landbouw en de verkoop van lokale producten wordt gestimuleerd. Op Big Island voert de grootste supermarktketen, KTA, een honderd jaar oud familiebedrijf, het merk “Mountain Apple”, waaronder alle lokale producten vallen. Meer dan 425 producten van 38  kleine verbouwers, variërend van groenten, vlees, melk, jam tot marshmallows en taro-chips. Elk filiaal heeft zo zijn eigen assortiment. Beroemd is de poke: rauwe vis op verschillende manieren gemarineerd, al naar gelang de (ethnische) smaak, van Japans tot Koreaans. Een bezoek aan de supermarkt is een belevenis. Als je binnenkomt hangt er een apparaat waaruit je een reinigingsdoekje trekt voor je handen en het handvat van de winkelwagen. Rijen met spullen die je er spannend uit zien, maar waarvan je geen idee hebt wat het is, omdat het opschrift in onleesbare Aziatische tekens is. Veel verschillende bosjes “groen” op de groenten afdeling. Sommige zijn kruiden, andere groenten, sommige eet je rauw, andere moet je roerbakken, maar wat is wat? Ik wist niet dat er zoveel variaties op paksoi bestaan. Grote hoeveelheden flessen met verschillende sausjes, onnoemelijk veel verschillende soorten rijst en mie en veel zakken met snacks waarvan het voor ons onduidelijk is of het om zoet of hartig gaat.

In Honolulu liggen we in Ala Wai Harbor. Daar zijn twee lokale jachtclubs en een staatsjachthaven (waar de cruisers meestal liggen). Het is een goedkope ligplaats in een $$$$ omgeving, nl Waikiki Beach. DE place-to-be voor een beetje vakantieganger. We zijn omringd door enorme wolkenkrabbers, prachtige designwinkels, fantastisch aangelegde perken en een heel breed wit zandstrand met palmbomen. Het is een toplocatie voor bruidsfoto’s en het ene paar na het andere wordt in stretchlimo’s aangevoerd voor een fotosessie op het strand.

Daarna een party in het prestigieuze Hilton Hawaiian Village, afgesloten met vuurwerk. Het aardige van de stranden hier in Hawaii is, dat ze voor iedereen toegankelijk zijn. Dus geen voor hotelgasten afgesloten stukken met ligstoelen in parade. En langs alle stranden zijn parken aangelegd waar je in de schaduw aan picknicktafels kunt zitten. Overal zijn keurige toiletgebouwen en op het strand zijn douches. Alles wordt goed schoongehouden, ook aan het eind van de dag ligt er geen troep op het strand. Wij bewegen ons per vouwfiets door de stad. Dat gaat hier heel goed, men is er op ingesteld. Als er geen fietspad is mag je op het trottoir fietsen, wat vaak heel breed is. Voetgangers gaan netjes voor je aan de kant. Kom daar in Amsterdam eens om! Typisch Amerikaans zijn de op- en afritten op elke straathoek waardoor je heel gemakkelijk het trottoir opkomt zonder steeds af te hoeven stappen.

Er zijn hier opvallend veel mensen die op straat leven. Deze homeless (daklozen)rijden rond met hun winkelwagen of trolley vol spullen. Ze worden kennelijk gedoogd, want we hebben nergens gezien dat ze worden weggejaagd. Ze slaan hun bivak op in parken of op de trottoirs langs de grotere wegen of soms zelfs in de middenberm op een groot kruispunt. Leven op straat is vaak een vrije keus van mensen die de overheid als hun vijand zien en nergens geregistreerd willen staan. In de bibliotheken zit de internethoek ’s ochtends vroeg al vol met homeless die daar op hun laptop (met gratis stroom) lekker in de koelte spelletjes komen doen. Leven op straat is hier gemakkelijk door het klimaat en boven beschreven voorzieningen. Bedelaars hebben we daarentegen hier niet veel gezien, in tegenstelling tot in Zuid Amerika en in mainland USA.

Hawaii Yacht Club

De Hawaii Yacht Club in Ala Wai Harbor is heel gastvrij. Als cruiser krijg je een tijdelijk lidmaatschap, waardoor je op de club kunt internetten. Het voordeel van internetten-buiten-de-deur is het contact wat je daarbij met anderen legt. Met een kop koffie aan een grote tafel informatie uitwisselen en bijkletsen. Eenmaal per week wordt er een BBQ georganiseerd voor de leden, waar ook de cruisers aan deel kunnen nemen. Je neemt je eigen vlees mee en je maakt een schotel die gedeeld wordt met anderen. Drankjes bij de bar. Erg gezellig.


Eén van de cruisers heeft het initiatief genomen om een radionet op te zetten voor de trip naar het noorden. Begin juni zullen zo’n 20 boten koers zetten richting Canada en Alaska, ruim 2000 mijl. Zo’n radionet (in dit geval het Aloha Net genaamd) betekent dat je dagelijks op vast tijdstip de korte golf radio op een afgesproken frequentie afstemt, zodat je met elkaar kunt communiceren. Het is vooral bedoeld als extra veiligheidsmaatregel. Je kunt met de radio honderden mijlen overbruggen; de marifoon bestrijkt hooguit dertig mijl (tot de horizon), daar kun je alleen mee communiceren als je redelijk dicht bij elkaar in de buurt bent.

Op onze trip van Panama naar Hawaii konden wij via de radio weerberichten en e-mails binnenhalen door in te bellen op een walstation. Dit ging evenwel tergend langzaam en vanaf de laatste dag lukte dat helemaal niet meer. Hier in Honolulu heeft Huib de koperen strips (aardleidingen) tussen de radio en de antenne en die na 10 jaar aardig wat roest vertoonden, vervangen. Uiteraard liggen deze verbindingen onder de vloer, dus het was een karwei van 4 dagen kruipen in de boot om dat allemaal te vervangen en de nieuwe strips netjes te positioneren. Alle aansluitingen meteen ook schoongemaakt en waar nodig vervangen en voilà, de weerberichten vliegen binnen. Waar we voorheen met kromme tenen zaten te kijken hoe 15 kB in een kwartier binnen werd gehaald, soms zo langzaam dat de verbinding verbroken werd, gaat dat nu binnen een minuut. En omdat we beperkte zendtijd hebben (15 minuten per dag) is dat wel belangrijk.

Een andere klus was de aanpak van het lekkende dekluik. Via konden we de goede kit (butyl rubber) bestellen, na e-mail overleg met onze vakman in Nederland, Simon Rhebergen. Alle schroeven losgemaakt en het luik helemaal goed afgekit. Laten we hopen dat onze spullen in Alaska droog blijven. Dat is in de kou nog veel belangrijker dan in de tropen. We hebben een nieuwe buitenboordmotor gekocht nadat de oude ons op Maui lelijk in de steek had gelaten. We lagen daar met enkele andere boten voor anker, een eindje uit de kust, en moesten om aan land te komen door een vrij smalle vaargeul met links en rechts daarvan flinke branding waarin gesurfd werd. De eerste dag deed de motor het op de heenweg nog, maar toen we terug wilden werd het roeien geblazen. En daar is zo’n rubberen boot eigenlijk niet voor bedoeld. Het kan wel, maar het is erg ongemakkelijk. Met tegenwind en tegenstroom kom je maar langzaam vooruit. De volgende dag moesten we naar de wal om de gehuurde auto terug te brengen. Er stond veel wind en dus ook veel branding. We werden dwars over het water geblazen en konden de vaargeul absoluut niet halen. We konden nog net de laatste boot grijpen die voor anker lag het dichtst bij de vaargeul en die heeft ons met zijn dinghy naar de wal gesleept. Daar hebben we meteen maar veel boodschappen gedaan en zijn in de dinghy gaan zitten, wachtend op een collega die naar zijn eigen boot terug zou gaan en ons een sleepje zou willen geven. Dat was geen probleem. Maar daarna konden wij Madeleine niet meer af. Het heeft een paar dagen gestormd, we konden niet weg, en we konden ook geen weersinformatie binnenkrijgen met de radio. Een ongemakkelijke situatie. Huib heeft al heel veel gesleuteld aan onze oude buitenboordmotor, en nu was de maat vol. In Honolulu hebben we een mooie nieuwe 4-takt Yamaha 6 PK aangeschaft. Uiteraard met enkele sloten erbij, want die motoren zijn erg gewild (daarom hadden wij ook graag een oud lelijk ding).

Zo hebben we weer veel geklust en rond geracet om van alles en nog wat aan te schaffen voor onze tocht naar Alaska. Het viel ons tegen wat hier te koop was aan boeken en pilots voor dat gebied, zodat we e.e.a. via internet hebben moeten bestellen en laten bezorgen in de haven. Het is altijd afwachten of dat werkt, maar het is allemaal goed gekomen (het is hier tenslotte USA). En voor het eerst sinds tijden zijn we weer druk geweest met socializen. We zijn ruim 2 maanden met z’n tweeën geweest en dan moet je ook wel weer erg wennen aan al die drukte om je heen en al die afspraken.  We hebben hier het zeiljacht de Anna Caroline ontmoet, met Wietze en Janneke. We hadden al anderhalf jaar via email contact met hen, maar we hadden hen nog nooit in levende lijve ontmoet. Zo gaat dat, je wilt iets over een bepaald gebied weten en wordt door de ene cruiser in contact gebracht met een ander die daar is geweest. Erg leuk en heel handig. Twee Nederlandse boten hier in de haven en straks in dezelfde groep op weg naar Alaska is wel bijzonder. 

Punchbowl Cemetery

Tussen de klussen door hebben we natuurlijk nog wel het een en ander van de eilanden gezien. We zijn hier nu zes weken en hebben op Big Island, Maui en Oahu uitgebreid rondgetoerd. We hebben Pearl Harbor bezocht samen met Wietze en Janneke, en dat had een extra dimensie omdat Wietze jarenlang bij de marine op onderzeeërs heeft gewerkt. The National Cemetery of the Pacific, Punchbowl genaamd naar de ligging in een oude vulkaankrater, is de begraafplaats van 35.000 slachtoffers van drie oorlogen (WO II, Korea en Vietnam). Veel van de graven dateren van 7 december 1941.  Zuilen en zuilen vol met namen van gesneuvelde en vermiste soldaten. Heel indrukwekkend.

Het plan is om 6 juni naar Kauai te varen, het noordelijkste van de bewoonde eilanden, en daar in een mooie ankerbaai de onderkant van de boot schoon te maken. Ala Wai Harbor is vies en er is in de drie weken dat we hier liggen een enorme aangroei van planten en schelpdieren aan de rompen gekomen. Dat moet er afgekrabt worden (Huib), maar dat ga je hier in dat vieze water niet doen. Als we weer lekker schoon zijn en de wind is gunstig, dan vertrekken we naar het noorden. Onze bestemming is Kodiak Island, maar het is van de heersende wind afhankelijk of we daar komen.  Soms word je door overkomende depressies (lage druk gebieden) gedwongen om naar het oosten uit te wijken en dan kom je aan de westkust van de VS uit. We zullen zien.

Pacific Crossing

Geschreven: donderdag 28 april 2016

Zondag 17 april 2016

Na 4720 zeemijlen en 38 dagen zijn we op zaterdag 16 april aangekomen in Hilo, op het eiland Hawaii, USA. We hebben een goede overtocht gehad, zonder problemen. Ons vertrekpunt was Panama City,

Panama BioMuseo, architect: Frank Gehry


...en van daaruit  zijn er drie aanbevolen routes naar Hawaii. Welke route je kiest hangt af van het seizoen. Gebaseerd op statistiek wordt een voorspelling gemaakt van de te verwachten wind. Het probleem is nl dat je sowieso door een windstil gebied heen moet (doldrums) voordat je in de passaatwind komt. Dit gebied schuift met de seizoenen naar het noorden respectievelijk zuiden. De directe route (4500 mijl) voert langs de Midden-Amerikaanse kust en buigt ter hoogte van Mexico af naar het westen. De andere routes steken eerst naar het zuiden, naar de Galapagos eilanden, dan naar het westen en tenslotte naar het noorden. De langste daarvan is 5300 mijl. Het idee is, dat je eerder in de passaatwind komt en dus toch sneller in Hawaii bent. Maar statistiek hoeft niet overeen te komen met de werkelijkheid en ondanks de voor onze periode aanbevolen langste route kiezen wij voor de directe route. Na het laatste bezoek aan de markt om verse producten in te slaan vertrekken wij op 8 maart uit Panama City naar het eiland Taboga, 8 mijl verderop in de Golf van Panama.


De volgende dag is het bladstil als wij het anker lichten, zodat we op de motor door de Golf tuffen, omringd door vele pelikanen. Tweemaal zien we een walvis, voor het eerst in ons varend bestaan. De eerste week hebben we weinig wind, zodat we ongeveer de helft van de tijd moeten motoren. Zodra het even kan hijsen we de zeilen, want onze dieselvoorraad is uiteraard beperkt (430 liter, goed voor 260 uur varen, naar schatting 1200 mijl, uitgaand van gebruik van één motor tegelijk). De nachten zijn donker, want het is nieuwe maan.



Op 11 maart werpen we de laatste blikken op de Panamese kust, daarna zien we de komende weken geen land meer, alleen maar water. Tijdens de nachtelijke wacht zie ik dat er zich iets onder ons bevindt op 22 meter diepte. De dieptemeter hoort in de oceaan ''oneindig'' aan te geven, en af en toe zie je dat kortdurend veranderen, dan zwemt er een vis of school vissen onder de meter door. Nu blijft de meter op 16-22 staan, wat betekent dat er iets vrij constant onder ons hangt. Heel af en toe is het weg. Visioenen van een walvis die plotseling omhoog zal komen en Madeleine omver zal werpen dringen zich aan mij op. Ik zet de motor aan, om hem te laten merken dat wij geen vis zijn (advies van andere cruisers). Ik zwenk naar links en naar rechts, maar er blijft iets onder ons, tussen 9 en 22 meter. Ik wek Huib. Hij heeft een heel ander idee. Van Arroz, onze advisor in het Panama Kanaal , heeft hij gehoord dat de drugsbendes tegenwoordig in het bezit zijn van onderzeeërs. Wij varen nog steeds betrekkelijk dicht bij de kust, dus misschien bevinden wij ons wel in hun vaarwater! Nu doemen heel andere akelige scenario's voor ons op. We zetten beide motoren aan en zetten koers loodrecht van de kust weg. Het ding vaart mee onder ons. Na twee uur is het weg, de dieptemeter geeft weer oneindig aan en we slaken een zucht van verlichting. Spannende uurtjes en eigenlijk geen idee wat het nou geweest is.

 Als we achterom kijken zie ik iets geks in de lucht, wat Huib direct herkent als een waterhoos. Een slurf uit de wolken naar beneden en opspattend water. De hoos beweegt zich met de wind mee in onze richting, we staan aan dek genageld. Gelukkig dooft hij uit als hij nog heel ver van ons verwijderd is. Voor de rest van de dag wel genoeg sensatie gehad.

Na een week ruimt de wind en het lijkt er op dat we de noordoost passaat te pakken hebben. Vanaf dat moment kunnen we zeilen, met een rustig, ruim achterlijk windje. We schieten niet hard op, want we ondervinden forse tegenstroom van de North Equatorial Counter Current. Dagelijks hebben we rond etenstijd een dolfijnenshow voor de boegen en het weer is prachtig.

US Coastguard Cutter 751

We varen door de territoriale wateren van achtereenvolgens Costa Rica, Nicaragua, Honduras en El Salvador. Op 20 maart zijn we ter hoogte van de Golf van Tehuantepec, Mexico, die berucht is om gemene winden. Deze "Tehuantepecers" ontstaan als zich een hoge drukgebied in de Golf van Mexico (aan de Atlantische zijde) vormt. De resulterende wind blaast over de betrekkelijk smalle strook land die de Atlantische Oceaan en de Stille Oceaan scheidt en komt versterkt aan in de Golf van Tehuantepec. We ontmoeten de US Coastguard Cutter 751, die eerst een rondje om ons heen vaart en ons dan oproept via de marifoon. Wie we zijn en waar we naar toe gaan. Ze zijn tevreden met onze gegevens en beëindigen de oproep met de laatste weersinfo: veel wind en hoge golven de komende 48 uur in Tehuantepec. Kort tevoren hadden we de zeilen al flink gereefd in verband met toenemende wind. 's Nachts halen we het grootzeil helemaal weg. Wind en hoge golven komen dwars in, wat het leven aan boord niet gemakkelijk maakt.

 De volgende dag neemt de wind toe tot 36 knopen (Bft 8) en we krijgen af en toe een breker in de kuip. Muren van water om ons heen, het spuit langs en over de boegen en soms dus in de kuip. De golven zijn imposant, maar Madeleine glijdt er soepeltjes af. Zij en de automatische piloot doen al het werk, wij zitten er bij om op te letten en zo nodig in te grijpen. Behoorlijk vermoeiend trouwens, al dat geweld van de elementen om je heen en het voortdurend alert zijn. Het is volle maan, dus het zicht is 's nachts gelukkig goed en overdag is het stralend weer. Aan het eind van de middag op 22 maart wordt de zee eindelijk iets rustiger. Een stormachtig begin van de lente voor ons. De enige schade die we hebben is een kletsnatte "linnenkamer", de voorraadruimte in de stuurboord boeg. Alles is nat geworden, het heeft gelekt via het dekluik, waar gigantische partijen water met veel kracht op gesmeten zijn. Dagen zijn we bezig om de spullen te drogen en alles weer op te bergen.

  Intussen maken we goede voortgang. De wind blijft steeds erg wisselen, tweemaal moeten we nog een paar uur motoren, maar voor de rest kunnen we alles zeilen. Meestal met een gereefd grootzeil en een genua die we voortdurend minder of meer kunnen reven. In de derde week is de wind zo achterlijk geworden, dat we het grootzeil weghalen en uitsluitend op de genua zeilen. Dat is erg relaxed. Het waait te hard voor de spinaker; de koers zou er perfekt voor zijn. Later kan het grootzeil in sterk gereefde vorm er nog weer een paar dagen bij.


Booby Shit...
Brown Booby

Zolang we niet al te ver van de kust verwijderd zijn (300 mijl) zien we vogels en dolfijnen. We hebben een paar dagen Brown Boobies te gast aan boord. Eerst vinden we dat nog wel gezellig, zo'n vogel op het dek, maar als na twee dagen de hele boot is ondergescheten is de lol er af. Vies en slecht voor de verf. Als we alles hebben schoongemaakt zijn de vogels inmiddels ook verdwenen. Op 12 en 13 april hebben we twee zeer heftige nachten, met de ene bui na de andere, regen, golven, geen maan en wind die binnen een minuut 10 knopen kan aanwakkeren, zodat we soms bijna "voor top en takel", met uitsluitend een klein driehoekje genua, voortstuiven met 6-7 knopen snelheid. 's Morgens is het nog grijs en dan kun je de buien die je 's nachts niet ziet, dreigend zwart aan de horizon zien hangen, 's middags klaart het op en is het stralend weer. Daarna blijft het wat buiig, maar prima zeilweer.De eerste dagen moeten we af en toe uitwijken voor een tegenligger, op 11 maart passeren we 's nachts het laatste zeiljacht. Daarna zien we geen schepen meer.

 Weersinformatie halen we binnen met de SSB radio. Daarmee leggen we contact met een radiowalstation; via dit station worden onze emailberichten (updates naar de familie en aanvragen voor weersinfo) verzonden en binnengehaald.  Voor dit doel heb je een speciaal emailadres. Het contact leggen met zo'n station lukt niet altijd, en als je contact hebt, lukt het zenden en/of ontvangen lang niet altijd. Per week mag je 90 minuten zendtijd besteden en soms is de verbinding niet goed genoeg om de berichten binnen te halen. Voor noodgevallen hebben we de satelliettelefoon paraat. Daarmee bellen we eens per week de moeders in NL.  Huib heeft in Panama de watermaker met succes gerepareerd. We hebben hem 37 uur gebruikt en daarmee zo'n 2200 liter heerlijk drinkwater gemaakt uit zeewater. De voedselvoorraden zijn ruim voldoende, we kunnen nog weken wegblijven. Maar na vier weken is het fruit op (en dat mis je echt) en na vijf weken de laatste verse groente (pompoen). Brood bakken en yoghurt maken doen we onderweg. Het zeewater ziet er zeer schoon uit en is diepblauw van kleur. Eenmaal komen we de onmiskenbare inventaris van een vissersschip tegen waar het kennelijk niet goed mee is afgelopen. Verder zien we nergens troep of plastic drijven. Evenmin is er de Sargassumplaag die de Atlantische Oceaan teistert: grote velden met taaie waterplanten die zich in je roeren en schroeven draaien. 

Op wacht...

Na twee weken veranderen we het wachtsysteem.  Aanvankelijk draaien we wachten van drie uur, maar daarmee komen we niet aan voldoende slaap. In het nieuwe systeem delen we de avond en nacht op in twee wachten van zes uur en overdag slapen we elk nog 2-3 uur bij. Dat bevalt beter. De dagen zijn daarmee kort en vliegen voorbij. Naast de zorg voor schip, materieel, navigatie, weersinfo etc. ben je druk met huishoudelijke zaken. En tussendoor natuurlijk een boek lezen of een spelletje doen. Het Stille van deze Oceaan ervaren we aan het begin en aan het eind van de trip. Voor het overige deel van de tocht vonden we dit stuk water niet zo stil. De oceaan heeft ons bij tijden aardig bezig gehouden, en we ondervonden veel meer wisselingen in windkracht en -sterkte dan we verwacht hadden.  

Aan het eind staat er weinig wind meer en we gaan in een gematigd gangetje op Hawaii af. Het is een belevenis als we in de nacht van 16 april de lichtjes van de vuurtoren en de bebouwing van Hawaii aan de horizon zien. We hebben dan nog een rustige nacht bij halve maan voor de boeg, goed om het einde van dit kluizenaars/oceaanleven langzaam tot ons door te laten dringen. In de loop van de ochtend gooien we het anker uit in Radio Bay. Met de dinghy naar de wal om ons te gaan melden bij de Amerikaanse douane, die ons allerhartelijkst ontvangt.



Madeleine door het Panama Kanaal

Geschreven: donderdag 28 april 2016

Zondag 6 maart 2016

Op 4 maart is het zo ver, dan is de transit van Madeleine door het Panama Kanaal gepland. Het is altijd tot het laatste moment spannend of het inderdaad door gaat, want pleziervaart heeft geen prioriteit in deze business. Als line handlers hebben wij de bemanning van de Tignanello gevraagd, Willem en Remco. We ontmoetten hen al eerder in Curaçao. Als derde persoon gaat Dennis mee, de Amerikaan die net als wij op Sparrow bemande. Helaas moet Willem afzeggen in verband met een forse peesontsteking aan zijn rechter pols, veroorzaakt  door enkele dagen fanatiek polishen van de rompen. Dennis neemt in zijn plaats een vriend mee, Bob, van wie hij zegt dat hij een goede line handler is. We hadden al gemerkt dat de verhalen van Dennis met flink wat korrels zout genomen moesten worden, maar veel keus hebben we niet. We weten dan nog niet dat Bob geen knoop weet te leggen.  

Op het afgesproken tijdstip (13.00 uur) vertrekken we naar The Flats, de ankerplaats in de Bahia Limon, waar je moet liggen wachten tot de advisor aan boord komt. Madeleine hangt aan weerszijden vol met enorme stootwillen en we hebben vier enorme, 30m lange, 22 mm dikke trossen aan boord om ons aan de sluiskades vast te leggen (gehuurd). We melden ons bij Cristobal Signal Station en krijgen te horen dat hij er om 16.00 uur zal zijn. Tijd genoeg dus voor een uitgebreide lunch. Er komen nog twee catamarans voor anker liggen. Uiteindelijk wordt het na vijven voor de advisor komt, Gonzalez.  Advisors zijn mensen die een vaste baan hebben bij de PCA (Panama Canal Authority) en die in hun vrije tijd kleine schepen (< 60 m) door het Kanaal loodsen. Officiële pilots zijn beroeps en werken voor de grote vaart. De kwaliteit van de advisors is sterk wisselend. We hebben verhalen gehoord van mensen die nauwelijks engels spraken. Gonzalez is een aardige kerel die voldoende engels spreekt. Hij vertelt ons dat we in de eerste sluizen, de Gatún Locks, moeten "raften" met de Blanchette, een grote Canadese cat. Je kunt als jacht op vier verschillende manieren in de sluis worden neergelegd. (1) Het gemakkelijkst is het als je aan een sleepboot kunt aanmeren. Die ligt langs de kademuur en vangt de hoogteverschillen op. (2) Je kunt zelf langs de kademuur liggen, maar dan moet je heel goed opletten dat je niet langs het beton schuurt en dat mast en stagen de kademuren niet raken als het water met veel turbulentie de sluis in komt. (3) Je kunt samen met andere jachten als vlot aan elkaar gebonden worden (het zogenaamde raften) en in het midden van de sluiskolk gelegd worden met lijnen naar beide kanten. (4) En tenslotte kun je solo in het midden liggen, zgn "center chamber". De eerste en de laatste methode hebben onze voorkeur en dat hebben we ook aangegeven.

Kolkend water in de kolk
Rafting with Blanchette

Maar daar wordt vandaag geen rekening mee gehouden. We moeten langszij de Blanchette vastmaken en omdat zij groter is dan Madeleine is zij vanaf dat moment de baas. We varen op hun motoren, met de onze standby, moeten de aanwijzingen van hun advisor volgen en zijn afhankelijk van hun schipper. We weten al direct waarom we dit liever niet wilden. De Blanchette wordt bemand door drie jonge stellen met kleine kinderen. Ze zijn erg aardig en relaxed en vooral bezig met filmen. In de sluizen, met het kolkende water, sta ik doodsangsten uit voor de kinderen die vrolijk over het schip rennen en klauteren. Eén misstap en je ligt in het water, fataal. We zijn een breed vlot en Blanchette heeft grote moeite om ons vrij te houden van de kademuren. Tegen de regels in roep ik aanwijzingen naar Gonzalez en vraag hem de zaak over te nemen, wat hij ook doet. Liever onbeleefd dan de dupe  te worden van de sloppiness van onze buren. Het is hard werken, er komen enorme krachten op de lijnen bij het naar beneden storten van het water. We hebben alleen aan bakboord lijnen naar de kade, dus aan elke lijn twee man. Remco en ik bedienen de lijnen op de boeg en Gonzalez is zo aardig dat hij Dennis helpt aan de achterkant. Huib heeft zijn handen vol aan het bijsturen van het vlot (wat officieel niet mag, hij mag alleen standby draaien). Met vereende krachten komen we ongeschonden de drie locks door. Buitengaats staat een partij golven die de cats lelijk tegen elkaar doet botsen en flink aan de lijnen rukt. We moeten daar door heen voor we los mogen gooien. Het is inmiddels aardedonker en we tuffen het Lake Gatún op, naar de moorings, om te overnachten. Die moorings zijn enorme tonnen, plat van boven met grote klampen. Je kunt er op staan. Wij krijgen een mooring toegewezen waar al een schip aan ligt. Het is de bedoeling dat de mooring tussen beide schepen in komt en dat je zowel aan de mooring vastmaakt als lijnen uitbrengt van beide schepen naar elkaar. Erg ingewikkeld en erg veel werk.  Het is al na negenen als Gonzalez van boord gaat. Wij moeten dan nog eten.

Beetje naar SB
Arroz overhoort ons

De tweede dag komt een andere advisor aan boord, Arroz. Hij is om kwart over 8 present. We serveren een ontbijt met scrambled eggs voor iedereen en gaan op weg naar de sluizen aan de Pacific kant. Arroz is een midden veertiger en een geboren leraar. Hij begint met ons te overhoren over allerlei feiten aangaande het Kanaal en geniet zichtbaar als wij niet al teveel weten. Hij begint met vertellen en houdt de hele dag niet meer op. Intussen let hij scherp op en werpt aanwijzingen tussen zijn verhalen door, zodat je zelf ook wel moet blijven luisteren. Het is vier uur varen naar de volgende sluizen, de Pedro Miguel Locks. Eerst steek je Lake Gatún over, daarna kom je in het uitgegraven kanaal. Arroz weet dat wij liever niet raften, en houdt daar rekening mee. Wij gaan solo center chamber door de locks. Wij hebben nu aan beide kanten lijnen naar de wal, dus alle line handlers zijn bezig. Als blijkt dat Bob niet weet wat te doen, springt Arroz in. Op de kades staan vier man die ieder van ons een dunne lijn toewerpen waar we de landvasten aan moeten knopen. Zij halen de lijnen in en leggen ze vast om de bolders op de kant. Zodra het water gaat zakken moet jij de lijnen aan boord vieren. Goed opletten, want anders komt je boot te hangen en kunnen de klampen uit het dek worden gescheurd. Blanchette krijgt een andere partner toegewezen, een monohull, van wie ik later hoor dat zij dezelfde doodsangsten hebben uitgestaan als wij.


In de Gatún Locks ligt het grote vrachtschip waar je mee schut voor je, hier ligt de kleine vaart voorin de sluis. Dus als de kleine schepen goed gepositioneerd zijn kan de kolos binnenkomen. Het is zeer indrukwekkend, als je die op je af ziet komen. Omdat het even duurt hebben we net tijd voor de (voorgeschreven warme) lunch, rijst met kip. Na de Pedro Miguel sluis is het een mijl varen naar de laatste twee (gekoppelde) sluizen, de Miraflores Locks. Daar hangen webcams en het blijkt dat het thuisfront ons goed kan zien. Er wordt druk heen en weer ge-smst. Het doet ons wel wat om deze belevenis zo te delen. Arroz instrueert ons uitgebreid over de laatste sluiskolk.

Line Handler Maaike

Daar staat een enorme onderstroom naar buiten toe, dus als je de motoren niet voldoende in de achteruit zet en de achterlijnen niet op tijd vast hebt, stort je tegen de sluisdeuren aan. Remco en ik bedienen de achterlijnen. Gelukkig staat Arroz ook hier standby, want eigenlijk heb ik er niet genoeg kracht voor.Huib krijgt na afloop een compliment van hem over zijn boat handling. En dan is het klaar, we zijn in de Pacific! Zonder kleerscheuren. Het is veel meer werk en inspanning als je met je eigen schip gaat dan wanneer je bemant. We leggen in Balboa Yacht Club aan een mooring aan, de gehuurde lijnen en fenders worden opgehaald, Arroz wordt opgehaald en de bemanning gaat van boord. Wij drinken een maltje op het achterdek en vallen dan in onze kooi.