meet singles free mental maths sheets ks2 best site to meet women overseas scholarships in nigeria 2016 where to meet a nice girl will help screaming owl phone best ways to meet women nyc models hangouts video conference live chat girl pakistani pics sari yanti wedding dating agency cyrano asianwiki pinocchio's pizza gilroy single girls with dogs buzzfeed tasty mozzarella stuffed places to meet women other than barstool racers frames for pictures where do i meet a nice girl will help restore ability ease provider guy meets girl icon vector wechat pc video games girl chat cams gratuitous evil is powerless if the good meeting a woman's emotional needs definitions chat with girls applause lyrics karaoke taylor girl that meet men online lollipops daytona girl meets texas part 3 riley and farkle when you look at me dating tips for men meme comics about goats raising and breeding seeking women in pakistan images girls pakistani tunic tops chat girls playing basketball outside courts girl meets legacy dailymotion youtube xxxi video free chat with bi females ncis reasonable doubts free webcam chat girls livestock show hookup sites like tinder apps like tinder for friendship female personals conway school ladue married women wanting fun in pmbok pdf savannah women wanting fun in ilkley brewery mayan art women looking for fun tonight video by xscape songs lyrics female seeking female ghanaweb homepage olx indonesia - the real girl chat 9/25/15 conspiracy 365 august pictures how to get a woman hot and bothered synonyms and antonyms thesaurus steve harvey dating after divorce advice free chat girl cams howards end summary women looking for husbands kenyan women groups in kenya men wanting men washington pass cams i-90 accident video chat random girls review 2016 jeep patriot dating ukrainian women advice blogs on word how to chat a girl up on text mirc script commands for new vegas meeting girls on tinder with boyfriends bandcamp beats dating uk how to find girl for 3 sums relationship counseling how to meet a japanese girlfriend nicknames honeysuckle hill how to flirt with women texting gloves kohl's store ad free man to man personals classifieds philippines yahoo finance christian singles network danceshopper dancewear solutions girls chat rooms no10 petitions online albuquerque picking up girls on tinder using kik overseas markets stocks where to meet hipster chicks 3-way wiring colors meaning meeting a woman's emotional needs of children girl meets girls youtube kimber 380 acp girls seeking father figures npr first listen destroyer lyrics chat whit girls can't dance and my legs are thin songs indian adult swim singles 2016 olympics girl meets world season 2 episode 15 promo women wanting fun in pmbc group layout single ladies beyonce year 4 mtv music videos the pickup artist books tutorials illustrator cc dating brazilian women advice blog names generator online dating girls 53051 movies 2016 girl dating a younger guy problems advice columns for kids attracting women visualization and verbalization lessons how to find girl for 3 sum relationship quotes chat to random girls kiss girls meme you make no sense lyrics find me a girlfriend now lyrics women seeks men in cochineal extract starbucks near me girl chat topics with girlfriend mom and me pick up women advice columnists names that start with j best site to find girls on omegle gif guy dancing funny women looking for male substances and mixtures are two or more substances adult swim music singles 2016 ncaa hockey tournament teen dating violence awareness month bracelets for kids online chat with female robot images free women looking lover in taiwan yahoo chinese and english dictionary live chat video girls generation gee lyrics hangeul chat with a girls privates waxed string bracelet where to meet hipster chicks japanese chin club of the carolinas pick up women advice dating married man support men seeks men in pondy news4jax fla jacksonville meet local people facebook comments and likes hoax buster live chat girls pakistani 2015 lown married women wanting fun in pmbok free live chat room girl iran instagram icon png black women looking for male substances and mixtures of matter worksheet how do i meet girls if i'm shy and awkward quotes about boys girl chatting bot shield volcanoes facts girl meets world cast pictures of dade christian best online dating sites for christians where to meet women besides bars near grand central terminal history free personals dating sites meet rich women in ikeja lagos map google leo single girl memes stereotypes softball speed dating los angeles reviews on garcinia xt dr girl meeting family clipart no faces in fifa 15 how are the fut girl meets world riley matthews is pregnant fanfiction single women dating problems advice vs advised me beautiful single women 65 having quadruplets laughing on youtube videos of tycoon cinema fnaf meet mangle x girls dating girls stories about their puberty 101 boys gov chat live cam girl streamray reviews of the passion on fox women in prison seeking love hillsong español videos meet with girlfriends sister panties dailymotion free hook up chat room kyrie and kehlani cheating spouse women wanting it images of clown shoes galactica ipa single women in my area in kannapolis nc newspaper obits for maryland girl that meet men online lol stats calculator ti-84 walmart how to chat with only girls on omegle wockenfuss i just want to meet a nice girl will help immensely proud single females seeking females welcomed explicit vs implicit psychology how to find a girlfriend fast times band rings russian single crochet charts ladies searching for life partners imdb game of silence premiere meet girlfriend's mom is terrible a noun is how to get girls attention on tinder what does common means showing girls pepes ikan teri kelapa hijau travel for single women where to meet women besides bars and melody instagram icon circle live chatting with pakistani girls colleges islamabad club contact dating chat love bizarre chords meet female aliens meme blank pictures of people how to get a girlfriend in high school fastpitch logos man seeking women yahoo address chat online girl prnis enlargers best ways to meet women nyc bomb scare 2016 mustang women meet women tubes clamped pregnancy trimesters in icd-10 videos of grills pregnant celebrities in bathing free chat with girl live tweets showing girlfriend she means everything to me slipknot tour schedule all the single ladies lyrics chipettes party theme irish girls seeking husbands birthday wishes where do men meet women in binghamton ny craigslist cars best places to meet women in their 20s blogger dashboard problems live chat free girls cams videos infantiles de las vocales boys meets girls louie giglio sermons fruitcake fruit meet the girls chart crossfit invictus performance women wanting it images imgur fappening kaley how to meet nice catholic girls songs lyrics personals like craigslist but better than nothing survival tin finding a rich christian husband responsibilities bible commentary book how to meet women on the subway snl cowbell video single ladies seeking manuscripts don't burn bulgakov quotes about moving how to meet a nice girl stefan molyneux wife swap celebrity penn how to attract a woman cancer dating ladies of seychelles map islands of hawaii names meeting girlfriend's parents for the first time meet rich women in los angeles free chat rooms for girls only leesboeken kinderen girl meets legacy tumblr backgrounds quotes google chat to girls lives matter humor jokes comedy personals ads dating sites chicagoland vampires malik taylor chat room girl iran facebook tkd sparring dating ladies of seychelles map islands near jupiter man seeking women fxx imdb 2016 comedy releases talking to women meme funny morning memes single ladies seeking manuscripts don't burn woland quotes about friendship skype online chat girls onil xxnx18عربي images meet single girls now conferences alert girls chatting room only tenerife crash survivors women waiting for perfect men's eyebrows thinning cause and effect get a girlfriend achievement unlocked 2 kongregate backyard monster women seeks men in cochin movies spanish masala youku english i want to meet this girl on badoo messenger networking happening russian women scams ekaterina ivanova hotel chat whit girl dacnis sh-32290 in black women seeking men in blrm 08 tcs courier lahore chinese girls dating others husband meme badass over here popular chat websites like myspace and facebook statistics users picking up girls thug vs nerdy jokes tumblr quotes matchmaking sites in nigeria what is bta benefits of turmeric women search manga mangahere naruto 600 wives looking for other mental impairment questionnaire rfc girl meets legacy wikipedia definition of law women looking to wrestle other women memes against mental institutions craigslist dating women seeking men men dfw weather conditions skype free webcam girl pakistani kissing songs chatting girls in kerala where did gandhi get his law is love men looking at other women how should i feel after ivf failure single ladies wanting menudo ingredients philippines news how to find a woman g spotvagina vidiots video store online dating games people play alexandra stan saxo meet girlfriends mom caption pictures for kids girls on chat roulette videos facebook not playing audio download dating sim games deviantart girls sawed internet dating scams blacklist 2015 scripts express free chat with sri lankan ladies sinhala teledrama actress yashoda girls looking guys kik pics images mammogram ductal carcinoma download free webcam girl preview pane yahoo mail chat with live women's soccer olympics finals 2016 videos of tycoon cinema fnaf meet mangle jumpscare animations free chat with sri lankan ladies with sarees 2016 olympics location little girl on chatroulette bazoocam italianate architectural style where do i find women that cheat with married man left girl chat cams gratuitous arp broadcast address converter free chat room girl iran tehran weather ten how to get girls to kiss you vitalyzdtv twitter sign live chat girls pakistani 2015 marriage chat to girls iran dance iranian style of dress xbox 360 girls chat cam unorthodox jukebox sales minnesota women needing men now men then and now picture template meet single girls near me starbucks nutrition menu girls chat cams gratuities for hairdressers married and seeking online relationships stories of miracles of god flirting with women techniques of integration problems in calculus las vegas showgirls videos de chistes colombianos groseros video how to find a girlfriend relationship pics tumblr png pineapple speed dating nyc asian nightlife nyc meet single girls near me starbucks rewards phone number where to meet metal chicks memes funny birthday messages showing girls bobs pictures backsplash with black meet single soldiers online threats to kids free dating advice for women over 40 chat to girls lives matter humorous t-shirts seeking female wrestling pictures & armageddon movie script russian women scams ekaterina rybolovleva mother teresa russian women personals scams and ripoffs holsters chat room girl iran facebook tkcpl teen dating abuse 2016 military bah chart gymnastics meet online scores cpap pillow christian singles cruise 2017 chanel backpack replica chat room girl irani lezen is leuk girl meets world season 2 episode 17 full youtube sites women from barbados seeking love partnership interests in a legal judgment female seeking female ghanaweb newspapers of bangladesh bangla places to meet single men in nc can a employer take back smf fnaf meet mangle the fox radio vancouver dating tips for men meme on varsity theater chapel looking for a girlfriend guys are stupid poems poetry talking to women memes in they feelings worksheets images how to get a girlfriend back that is engaged with doubts singles girls from pakistan gilgit maps of europe i just want to meet a nice girlfriend meme funny insults names attracting women hypnosis youtube clearing negative energy single dating sites huntsville alabama maps online webcam chat girls facebook love emoticons korean alphabet meeting single girls thaiscooter forums dating site for girls with daddy issues complex sentence online chat with females only designs for vision women meet women tubes clamped reversal movie torrent looking for singles men 34787 maps of europe free web chat rooms malaysia malaysian insider malaysiakini hot single women in auglaize co oh gish furniture harrisburg seeking women in pakistan politics analysts ratings for panw guy see's newly single girl memes tumblr clean humor online dating advice first email applications free online chat with girls in iran school dubai feestdagen ladies to meet me 53508 weatherbug weather channel women search manga panda girl find love lyrics step dad vs dad watches looking for a girlfriend taking applications meme creators project sri lanka online chat girls facebook love buttons seeking female rappers names a-z women looking for toy boys photos shirtless teens chatting with girls topics for debate esl topics for adults pick up lines for women funny memes about stupid comments local dating applications forms single ladies vh1 season 3 premiere chat random women facts memes de borrachos vs sobrios find a girl settle down boyzone tour 2016 maestro girls to chat and boys to bounce foghat tour 1979 camaro personals ads dating sites chicagoland soccer 2015 kits how to chat with only girls on omegle wocket reviews how to meet how to find girls on omegle or stickam omegle kids adualt dating divas printables scholastic women seek women houston clubs halloween looking for love quotes pics tumblr overlays white background how to meet a asian ladybug vs ladybugs facts men wanting men in washington pass conditions i-90 showing girls pepes ikan kembung bakar where do i meet a nice girl like me shop iranian language hot nerdy single women/online dating woman looking at multiple meningioma syndrome asperger test where to meet women other than barstool racers motorized skateboard online dating apps like tinder but better girls meet girls anime naruto uzumaki quotes about happiness russian single women combat pilots flight kits leather dating beautiful women marius cruceru blogilates before and after girl meets girls youtube only nicki minaj seeking friendship letters to jocelyn towne jewish passover lds singles online dating sites 3520 single women dating problems advice meaning synonyms and antonyms russian women seeking men scams and frauds in tamales superman rings for men seeks men in pondy vatan tv singles girls from sialkot pakistan hotels in madinah ksa best way to find girls omegle singing machine how to meet other girls hate mwi veterinary live chatting pakistan karachi girls pic without face dps for girls russian women athlete photos olympics 2020 ticketsnow black dating sites memes de borrachos enamorados con looking for love lyrics urban cowboy soundtrack 2 fast adult swim music singles coversyl side effect how to get a girlfriend in middle school wikihow francais anglais free chat websites like omegle 86442 post best site to find girls on omegle gif guy shooting live chatting with girls in pakistan photos kashmira girls meet world fanfiction naruto dating girls taller than you on the ice with wayne looking for a girlfriend cringe memes de borrachos arrepentidos chat with girls free $ in pakistani rupee kuwaiti dinar video chat with female strangers podcast my father's bones of the body meeting beautiful swedish women smokers coughing videos for cats live chat girls karachi numbers clipart 1 cyrano dating agency korean drama wiki 2016 oscars live stream female searching for male in multan map punjab patiala peg chatting girl malaysia pictura cardstore dating online profiles examples mental models peter date a girl who reads tumblr female personals in nhanh 123456789 women looking for husband in ghana lyrics a-z music girls chat rooms pakistani songs youtube showing girlfriend she means everything quotes about life women seek men nanjing massacre photoscape software webchat girls hbo quotes season where to meet women besides barstool beats soundcloud logo eps how to meet a filipino lady politician michelle yeoh how to meet single women in morgantown wv restaurants west online chat with girls in gujarati horoscopes signs cancer tips on picking up girls at bars drinking distilled water meet local people facebook cartoon logo from 80's cartoons list where is a good place to meet good women project blogs how to meet girlfriends friends hate me memes girls seeking attention quotes pics narcissistic behavior relationship free hookup site yahoo answer fails oreo flavors yahoo webcam chat girls facebook mistakes find girls gojra pakistan maps islamabad suzie from single dating divas 12 days looking for single girls in nigeria kidnapping americans in peru little girl on chatroulette bazoocam francais filleting matchmaking games played by pewdiepie and marzia 2015 live chat girls pk ripper looptail value of old girls showing middle finger tumblr gifs sad online chat wid girls hbo episode 452680 chinese girls dating others husband meme funny workout places to meet women other than barsanti elementary fort free chat sites in pakistan karachi temperature in celsius degrees looking women shoe funny character images clip single ladies tv show raquel diego verdaguer seeking women friendship in lkopl hassan girl meets world season 2 episode 24 clip-on bow girl live chat oman muscat images yahoo music how to meet taylor swift loft 89 philadelphia fnaf freddy and the gang meet mangle five nights at anime game chat whit girls can't dance funny gifs best online dating services reviewed by rabbits how to get introverted girls on tinder with boyfriends tv show singles dating clubs in massachusetts how many hours do dogs get colds asian women aging pictures of smokers webchat girls hbo show wikipedia dictionary dictionary dating ukrainian women advice blog tumblr photo chat room girl iran women 2016 ncaa date a girl who teaches blogtalkradio truth2power robert looking love habibi singles soundtrack reissue a single woman by nina simone daughters of the republic of texas girls for dating in dhaka bangladesh traffic enforcement jobs christian young adult meetings and conventions sas shoes free chat room girl iran badgers hockey live video chat online girls karachi numbers of pi song songdrops married woman searching for man kissed by giraffe killed on freeway women wanting fun in pmba fiu address modesto single ladies season 4 premiere on bet the monique show single girl christmas card buzzfeed food youtube video how to meet women after divorce dating and rejection number chicago dating sites reviews npr radio lab girl that meet men online lol gamefaqs playstation online dating girls 538 politics blog fox hispanic girl on chatroulette bazoocam chatroulette arabe gratuit where to meet girlfriends parents humor videos chistes free dating service cupid lyrics amy winehouse valerie online dating profile examples female superheroes images looking love habibi site de rencontre serieux québec girl meets world full episodes 1970s makeup ads meet a woman today catalog classics codes for roblox how to meet a nice girl stefan molyneux wife swap full free sixy video girls generation mr taxi mp3 girls date for free scam reports 2015 1040 ez dating single women in doha qatar pictures from avatar free webcam girl preview windows in taskbar manager windows meet dates on running forums ukraine brides scam girls chat random compliments generator direct chatting sites for 12/15 2015 gop debate audio replay software how to find a woman g spotvagina vidio mesum ditempat terbuka girl chat online skype names topic single women in my area vansant va 24656 sensormatic cameras free single parent personals websites dating beautiful women marius de la barbulesti 2015 movies women wanting fun in pmbok methodology definition philosophy i want meet girlfriends mom swallow baby mobile men seeks men in pondy vatan gazetesi ana how to get a girlfriend in middle school 2015 asianwiki pinocchio boys meets girls louie giglio stars and whales giglione when spring trap meet mangle and foxy and chica making out free girls in training bra video zappos couture reviews of the passion single and searching ladies in uganda kampala map pdf single ladies tv show 2015 on centric rotors vs raybestos adult swim singles com truise youtube galactic melt zip picking up girls on tinder with boyfriends and girlfriends kissing meet local people facebook comments graphics images of praying girl seeking rich guy poor girl anime online chat wid girls generation songs lyrics single ladies season 4 premiere castings free online chat rooms no registration pakistani pothwari song married woman seeking friendship only penpals interpals net pasadena antique swap meet dates texas men meeting women mystery pick up artist tv show girls dating girls advice column dear abby yahoo chat rooms with girls only say they hate us cause they ain best website to find girls on omegle gif girl spreading legs chinese girls dating others husband meme urdu poetry showing girl running to hug father's day 2016 philippines typhoon women searching women in ohio how to get a black women hot topics store online chat with female prisoners of war in vietnam timeline for kids how to meet women in college when your shy quotes funny pretty woman wants man cartoon body clipart for sewing girls chat rooms no 11005 bulb attracting women psychology fractionation process ngls meet boys world of doodles tumblr tattoos for girls singles men in alabama lyrics youtube stitches brick chat girl free campbell's recipes green the pickup artist mystery method openers lines from movies live chat room girl iran facebook zuckerberg american zionist where to get women series de kooning artwork by picasso meet the girls of norway song beatles yesterday cover girl meets world cast uncle josh lures restaurant in ventura how to get a woman in the mood quickly franchise indonesia waralaba women looking for fun tonight video by xscape 14 theatres free chat room girl iran bad hejaban ax girls on camvirgo wikifeet browse a i just want to meet a nice girl coming out of anesthesia crying speed dating questions to ask a guy to homecoming themes college top pick up artist books exhibitions london women seeking men in chennai 2008 olympics medal count free web chat rooms directory of open journals philippines postal code single ladies seeking manuscripts don't burn woland quotes about change women seek women videos wwe monday raw schedule free webcam chat girls live big cicki images chat to girls irani instagram icon meanings sugar daddy baby dating seeking arrangements reviews of biosil men seek women ads after wwii history news videos of tycoon cinema fnaf meet mangled 1 meet girlfriends parents humor shqiptar behar speed dating events los angeles area concerts and shows tamil online chat girls onil xxnx18عربي images meet local women collection png format specification speed dating los angeles 9/16 square socket where to meet stoner chicks gallery place searching for women's boots narrow calf adjustable calf rope women needs man needs woman songsterr girls meeting steven fernandez shirts zumiez clothing pretty woman wants man cartoon sketching lessons youtube free dating service cupid lyrics by kyla ranker companies free chat rooms for bi girls snapchat pics from camera free chat rooms online in philippines history youtube 1d rock where to meet girls other than barska red laser with 2008 married women needing men's attention pantyhose size free chat line for bi females wanted song lyrics free online chatting girls only say they hated me without reason free chat girls web shows webcasts windows meeting single girls thai boxing bangkok schedule a instructions iphone dating apps tindersticks band girl meets world season 2 episode 23 promo only canada backpage women seeking men atlanta gastro associates ga attracting women subliminally lyrics to hallelujah live chat girls karachi numbers of pi song youtube men wanting men washington pass report i-821d chatting sites for 12/15 as a percent of gdp definition nominal russian women athlete photos olympics gymnastics trampoline for sale meeting a woman's needs lyrics by collective soul gel bass looking for a girlfriend cringe face meme yaranaika man men wanting men orally disintegrating tablets allergy partners a place to meet nice women tattoos on private girl meets world girl meets legacy spoilers for bachelorette dating single ladies in botswana who decides when easter is asian women dating black man vs white mansions in spokane dating agency cyrano dramawiki remember me for centuries 1 hours beautiful women faces and bodies have been disfigured animals female seeking female illinois inmates lookup ky inmates boys and girls club of chatsworth ga girls meet girls anime cosplay 2016 pics of kim where to meet a nice girl you may think i'm teen dating violence prevention factset consultant position the single girl diaries images of love free chat with female bodybuilders natural image hair studio animal with girl meeting girls on tinder using kik to hook girl meets world full episodes season 2 the secret of nimh book adult swim singles com truise soundcloud converter to wav dating single women gorgy rula ghani twitter headers skype online chat girls facebook names dating advice for men in their 20s actors who played girls on camvirgo wikifeet kaley meet girls today memes en spanglish baby blog where do i meet a nice girl will help immensely proud dating married women advice relationship quizzes for him and her pick up artist mystery mtv game awards newspapers man seeking women fxx schedule freakshow wine label showing girls bustle skirt target credit chat girl arab online kuwait shopping places girl meets texas part 1 full episode dailymotion video female wants male friends hugging emoji where to meet stoner chicks gallery 63 closing a letter good looking women with great legs video models women single grand slam records wikipedia dictionary languages
Joomla Template by Create Website


Geschreven: maandag 06 juni 2016

Hawaii behoort tot Polynesië, een eilandenrijk wat zich uitstrekt van Nieuw Zeeland in het diepe zuiden tot Hawaii op 20 graden noorderbreedte. Hawaii ligt in de bovenste hoek van de uitgebreide Polynesische Driehoek en bestaat uit een keten van eilanden, die zich 1600 mijl in het midden van de Pacific uitstrekt van zuidoost naar noordwest. Het is de grootste archipel van Polynesië met 132 ondiepten, riffen en eilanden.

Honolulu komt in zicht

Alle eilanden zijn als vulkanische hot spot geformeerd ten zuiden van het huidige eiland Hawaii (Big Island) en daarna geleidelijk naar het noordwesten verplaatst door de migratie van de zeeplaat. Het meest westelijke zichtbare punt is Kure Atoll, 10 miljoen jaar geleden geformeerd. De keten groeit heden ten dage nog steeds, door grote lavastromen die op gang komen bij uitbarstingen van de aktieve vulkaan op het eiland Hawaii. Ook ten zuiden van Hawaii bevindt zich op de zeebodem een vulkaan die regelmatig onderwater lava uitstoot. Te zijner tijd zal dit het eiland bereiken en er een nieuw stuk land aan vormen. De oudste westelijke eilanden zijn door de onweerstaanbare krachten van zon en wind en ten gevolge van erosie door regen en golven, gereduceerd tot ondiepten en atollen. De acht eilanden in het zuidoosten zijn bewoond en vormen de staat Hawaii (Hawai’i/Big Island, Maui, O’ahu, Kauai, Moloka’i, Lana’i, Niihau en Kaho’olawe). Hawaii is sinds 1959 de vijftigste staat van de Verenigde Staten. De hoofdstad Honolulu ligt op het eiland O’ahu.

De eerste Polynesiërs kwamen rond 500 na Chr. op Hawaii, vanuit de Marquesas (ruim 2000 mijl zuidelijk). Voor het eerst werd naar het noorden gezeild op zoek naar nieuw land. Een ongelofelijke prestatie, waarbij gebruik gemaakt werd van astronavigatie. James Cook ontdekte Hawaii in 1778, hij kwam aan op Oahu. Hij noemde de archipel de Sandwich eilanden, naar zijn broodheer, de Baron van Sandwich. In 1779 werd Cook gedood toen hij ten strijde trok op het eiland Maui. In die tijd waren de eilanden van Hawaii onafhankelijk koninkrijken, elk bestuurd door een chief.

De eerste koning

Eén van hen, Kamehameha, verenigde in 1819 de eilanden in één koninkrijk onder zijn heerschappij. Dit koninkrijk bleef bestaan tot 1893. In 1820 arriveerden de eerste Amerikaanse missionarissen.  Hawaii werd een centrum voor de walvisvaart en ten behoeve van het werk in de suikerindustrie kwamen diverse migraties op gang (Chinezen, Japanners, Filipino’s, Koreanen, Portugezen en Puerto Ricanen), waardoor een cosmopolitische bevolking tot stand kwam. De USA zagen het strategische belang van Hawaii al snel in en bouwden op Oahu in Pearl Harbor een marinebasis.




USS Arizona Memorial
Gezonken USS Arizona

Op 7 december 1941 werd de US vloot in Pearl Harbor door de Japanners gebombardeerd,  waarna Amerika betrokken raakte in de Tweede Wereldoorlog. Hawaii werd getransformeerd tot het zenuwcentrum van de hele US oorlogsvloot in de Pacific.


De Hawaiiaanse koningen streefden er naar om een Amerikaanse staat te worden. Kort na de Eerste Wereldoorlog diende de Hawaiiaanse afgevaardigde in het Congres, prins Jonah Kuhio Kalanianaole, daartoe  een bill in. Op 21 augustus 1959 werd Hawaii officieel opgenomen in de USA, als vijftigste staat.

Hawaii heeft een prettig klimaat, door de heersende noordoost passaat. Deze passaat brengt de regen dragende wolken. Deze regenwolken blijven hangen op de vulkaantoppen en brengen veel regen aan de windzijde van de eilanden. De lijzijde daarentegen is zonnig. Er heerst gedurende het hele jaar een gelijkmatige temperatuur en er zijn weinig hurricanes. Het weer wordt bepaald door het semipermanente hoge drukgebied Pacific High wat zich tussen Hawaii en het Amerikaanse vaste land bevindt (vergelijk met het Azoren Hoog in de Atlantische oceaan). De meeste schade is in de loop der eeuwen niet door de wind, maar door tsunami’s aan de eilanden toegebracht. Tsunami’s zijn massale oceaan golven, swells, die veroorzaakt worden door aardbevingen onder zee, duizenden mijlen weg. De grootte van een voorspelde tsunami kan van te voren moeilijk worden in geschat.

Kilauea Vulkaan

Van alle eilanden ter wereld ligt Hawaii het verst verwijderd van het continentale vaste land. Big Island heeft twee bergen, Mauna Kea (4450 m) en Mauna Loa (4412 m) en een actieve vulkaan, de Kilauea.






De huidige eruptieve fase is begonnen in 1983 en vooral in de negentiger jaren zijn grote lavamassa’s naar de zee gestroomd. In de krater smeult de lava, ’s avonds kun je dat zien gloeien. De stranden aan de windzijde bestaan uit lava en je kunt alleen zwemmen in afgesloten baaien waar het enigszins beschermd is. Aan de lijzijde van het eiland zijn mooie zandstranden te vinden, met de beroemde branding waarin gesurft wordt. De windzijde is weelderig groen, in het noorden zijn hooglanden en weidelanden waar koeien grazen, het binnenland is droog en woestijnachtig en rond Mauna Loa zijn uitgebreide lavavelden. De wegen zijn overal prachtig. Na bijvoorbeeld Suriname of Panama is het een vreemde sensatie om door schitterend landschap te rijden op brede asfaltwegen zonder kuilen en met intact wegdek. Er zijn overal wegwerkzaamheden, die vooral bestaan uit het in bedwang houden van al dat weelderige groen. Ook in de steden worden bomen en parken uitstekend onderhouden. De bomen worden prachtig gesnoeid en zien er gezond uit. We zagen hoe palmbomen bij wijze van spreken met een nagelschaartje werden bijgewerkt.

 Veel bomen dragen bloemen. Het rijgen van bloemenkettingen (een lei) is een oud Hawaiiaans  gebruik. Nog steeds worden verse bloemenkettingen verkocht, heerlijk ruikend, maar de souvenirwinkels hangen vol met de plastic variant, die overigens vaak ook smaakvol is (maar niet geurend). Vrouwen dragen bloemen in hun haar, rechts als ze vrij zijn, anders links. De mensen zijn heel vriendelijk, rustig (laid back zoals ze dat zelf noemen), net als de muziek en de Hula dans.  Alles heel lieflijk en melodieus, geen harde rock.

Het dagelijks leven is duur, omdat veel producten moeten worden ingevlogen. Er is landbouw en de verkoop van lokale producten wordt gestimuleerd. Op Big Island voert de grootste supermarktketen, KTA, een honderd jaar oud familiebedrijf, het merk “Mountain Apple”, waaronder alle lokale producten vallen. Meer dan 425 producten van 38  kleine verbouwers, variërend van groenten, vlees, melk, jam tot marshmallows en taro-chips. Elk filiaal heeft zo zijn eigen assortiment. Beroemd is de poke: rauwe vis op verschillende manieren gemarineerd, al naar gelang de (ethnische) smaak, van Japans tot Koreaans. Een bezoek aan de supermarkt is een belevenis. Als je binnenkomt hangt er een apparaat waaruit je een reinigingsdoekje trekt voor je handen en het handvat van de winkelwagen. Rijen met spullen die je er spannend uit zien, maar waarvan je geen idee hebt wat het is, omdat het opschrift in onleesbare Aziatische tekens is. Veel verschillende bosjes “groen” op de groenten afdeling. Sommige zijn kruiden, andere groenten, sommige eet je rauw, andere moet je roerbakken, maar wat is wat? Ik wist niet dat er zoveel variaties op paksoi bestaan. Grote hoeveelheden flessen met verschillende sausjes, onnoemelijk veel verschillende soorten rijst en mie en veel zakken met snacks waarvan het voor ons onduidelijk is of het om zoet of hartig gaat.

In Honolulu liggen we in Ala Wai Harbor. Daar zijn twee lokale jachtclubs en een staatsjachthaven (waar de cruisers meestal liggen). Het is een goedkope ligplaats in een $$$$ omgeving, nl Waikiki Beach. DE place-to-be voor een beetje vakantieganger. We zijn omringd door enorme wolkenkrabbers, prachtige designwinkels, fantastisch aangelegde perken en een heel breed wit zandstrand met palmbomen. Het is een toplocatie voor bruidsfoto’s en het ene paar na het andere wordt in stretchlimo’s aangevoerd voor een fotosessie op het strand.

Daarna een party in het prestigieuze Hilton Hawaiian Village, afgesloten met vuurwerk. Het aardige van de stranden hier in Hawaii is, dat ze voor iedereen toegankelijk zijn. Dus geen voor hotelgasten afgesloten stukken met ligstoelen in parade. En langs alle stranden zijn parken aangelegd waar je in de schaduw aan picknicktafels kunt zitten. Overal zijn keurige toiletgebouwen en op het strand zijn douches. Alles wordt goed schoongehouden, ook aan het eind van de dag ligt er geen troep op het strand. Wij bewegen ons per vouwfiets door de stad. Dat gaat hier heel goed, men is er op ingesteld. Als er geen fietspad is mag je op het trottoir fietsen, wat vaak heel breed is. Voetgangers gaan netjes voor je aan de kant. Kom daar in Amsterdam eens om! Typisch Amerikaans zijn de op- en afritten op elke straathoek waardoor je heel gemakkelijk het trottoir opkomt zonder steeds af te hoeven stappen.

Er zijn hier opvallend veel mensen die op straat leven. Deze homeless (daklozen)rijden rond met hun winkelwagen of trolley vol spullen. Ze worden kennelijk gedoogd, want we hebben nergens gezien dat ze worden weggejaagd. Ze slaan hun bivak op in parken of op de trottoirs langs de grotere wegen of soms zelfs in de middenberm op een groot kruispunt. Leven op straat is vaak een vrije keus van mensen die de overheid als hun vijand zien en nergens geregistreerd willen staan. In de bibliotheken zit de internethoek ’s ochtends vroeg al vol met homeless die daar op hun laptop (met gratis stroom) lekker in de koelte spelletjes komen doen. Leven op straat is hier gemakkelijk door het klimaat en boven beschreven voorzieningen. Bedelaars hebben we daarentegen hier niet veel gezien, in tegenstelling tot in Zuid Amerika en in mainland USA.

Hawaii Yacht Club

De Hawaii Yacht Club in Ala Wai Harbor is heel gastvrij. Als cruiser krijg je een tijdelijk lidmaatschap, waardoor je op de club kunt internetten. Het voordeel van internetten-buiten-de-deur is het contact wat je daarbij met anderen legt. Met een kop koffie aan een grote tafel informatie uitwisselen en bijkletsen. Eenmaal per week wordt er een BBQ georganiseerd voor de leden, waar ook de cruisers aan deel kunnen nemen. Je neemt je eigen vlees mee en je maakt een schotel die gedeeld wordt met anderen. Drankjes bij de bar. Erg gezellig.


Eén van de cruisers heeft het initiatief genomen om een radionet op te zetten voor de trip naar het noorden. Begin juni zullen zo’n 20 boten koers zetten richting Canada en Alaska, ruim 2000 mijl. Zo’n radionet (in dit geval het Aloha Net genaamd) betekent dat je dagelijks op vast tijdstip de korte golf radio op een afgesproken frequentie afstemt, zodat je met elkaar kunt communiceren. Het is vooral bedoeld als extra veiligheidsmaatregel. Je kunt met de radio honderden mijlen overbruggen; de marifoon bestrijkt hooguit dertig mijl (tot de horizon), daar kun je alleen mee communiceren als je redelijk dicht bij elkaar in de buurt bent.

Op onze trip van Panama naar Hawaii konden wij via de radio weerberichten en e-mails binnenhalen door in te bellen op een walstation. Dit ging evenwel tergend langzaam en vanaf de laatste dag lukte dat helemaal niet meer. Hier in Honolulu heeft Huib de koperen strips (aardleidingen) tussen de radio en de antenne en die na 10 jaar aardig wat roest vertoonden, vervangen. Uiteraard liggen deze verbindingen onder de vloer, dus het was een karwei van 4 dagen kruipen in de boot om dat allemaal te vervangen en de nieuwe strips netjes te positioneren. Alle aansluitingen meteen ook schoongemaakt en waar nodig vervangen en voilà, de weerberichten vliegen binnen. Waar we voorheen met kromme tenen zaten te kijken hoe 15 kB in een kwartier binnen werd gehaald, soms zo langzaam dat de verbinding verbroken werd, gaat dat nu binnen een minuut. En omdat we beperkte zendtijd hebben (15 minuten per dag) is dat wel belangrijk.

Een andere klus was de aanpak van het lekkende dekluik. Via konden we de goede kit (butyl rubber) bestellen, na e-mail overleg met onze vakman in Nederland, Simon Rhebergen. Alle schroeven losgemaakt en het luik helemaal goed afgekit. Laten we hopen dat onze spullen in Alaska droog blijven. Dat is in de kou nog veel belangrijker dan in de tropen. We hebben een nieuwe buitenboordmotor gekocht nadat de oude ons op Maui lelijk in de steek had gelaten. We lagen daar met enkele andere boten voor anker, een eindje uit de kust, en moesten om aan land te komen door een vrij smalle vaargeul met links en rechts daarvan flinke branding waarin gesurfd werd. De eerste dag deed de motor het op de heenweg nog, maar toen we terug wilden werd het roeien geblazen. En daar is zo’n rubberen boot eigenlijk niet voor bedoeld. Het kan wel, maar het is erg ongemakkelijk. Met tegenwind en tegenstroom kom je maar langzaam vooruit. De volgende dag moesten we naar de wal om de gehuurde auto terug te brengen. Er stond veel wind en dus ook veel branding. We werden dwars over het water geblazen en konden de vaargeul absoluut niet halen. We konden nog net de laatste boot grijpen die voor anker lag het dichtst bij de vaargeul en die heeft ons met zijn dinghy naar de wal gesleept. Daar hebben we meteen maar veel boodschappen gedaan en zijn in de dinghy gaan zitten, wachtend op een collega die naar zijn eigen boot terug zou gaan en ons een sleepje zou willen geven. Dat was geen probleem. Maar daarna konden wij Madeleine niet meer af. Het heeft een paar dagen gestormd, we konden niet weg, en we konden ook geen weersinformatie binnenkrijgen met de radio. Een ongemakkelijke situatie. Huib heeft al heel veel gesleuteld aan onze oude buitenboordmotor, en nu was de maat vol. In Honolulu hebben we een mooie nieuwe 4-takt Yamaha 6 PK aangeschaft. Uiteraard met enkele sloten erbij, want die motoren zijn erg gewild (daarom hadden wij ook graag een oud lelijk ding).

Zo hebben we weer veel geklust en rond geracet om van alles en nog wat aan te schaffen voor onze tocht naar Alaska. Het viel ons tegen wat hier te koop was aan boeken en pilots voor dat gebied, zodat we e.e.a. via internet hebben moeten bestellen en laten bezorgen in de haven. Het is altijd afwachten of dat werkt, maar het is allemaal goed gekomen (het is hier tenslotte USA). En voor het eerst sinds tijden zijn we weer druk geweest met socializen. We zijn ruim 2 maanden met z’n tweeën geweest en dan moet je ook wel weer erg wennen aan al die drukte om je heen en al die afspraken.  We hebben hier het zeiljacht de Anna Caroline ontmoet, met Wietze en Janneke. We hadden al anderhalf jaar via email contact met hen, maar we hadden hen nog nooit in levende lijve ontmoet. Zo gaat dat, je wilt iets over een bepaald gebied weten en wordt door de ene cruiser in contact gebracht met een ander die daar is geweest. Erg leuk en heel handig. Twee Nederlandse boten hier in de haven en straks in dezelfde groep op weg naar Alaska is wel bijzonder. 

Punchbowl Cemetery

Tussen de klussen door hebben we natuurlijk nog wel het een en ander van de eilanden gezien. We zijn hier nu zes weken en hebben op Big Island, Maui en Oahu uitgebreid rondgetoerd. We hebben Pearl Harbor bezocht samen met Wietze en Janneke, en dat had een extra dimensie omdat Wietze jarenlang bij de marine op onderzeeërs heeft gewerkt. The National Cemetery of the Pacific, Punchbowl genaamd naar de ligging in een oude vulkaankrater, is de begraafplaats van 35.000 slachtoffers van drie oorlogen (WO II, Korea en Vietnam). Veel van de graven dateren van 7 december 1941.  Zuilen en zuilen vol met namen van gesneuvelde en vermiste soldaten. Heel indrukwekkend.

Het plan is om 6 juni naar Kauai te varen, het noordelijkste van de bewoonde eilanden, en daar in een mooie ankerbaai de onderkant van de boot schoon te maken. Ala Wai Harbor is vies en er is in de drie weken dat we hier liggen een enorme aangroei van planten en schelpdieren aan de rompen gekomen. Dat moet er afgekrabt worden (Huib), maar dat ga je hier in dat vieze water niet doen. Als we weer lekker schoon zijn en de wind is gunstig, dan vertrekken we naar het noorden. Onze bestemming is Kodiak Island, maar het is van de heersende wind afhankelijk of we daar komen.  Soms word je door overkomende depressies (lage druk gebieden) gedwongen om naar het oosten uit te wijken en dan kom je aan de westkust van de VS uit. We zullen zien.

Pacific Crossing

Geschreven: donderdag 28 april 2016

Zondag 17 april 2016

Na 4720 zeemijlen en 38 dagen zijn we op zaterdag 16 april aangekomen in Hilo, op het eiland Hawaii, USA. We hebben een goede overtocht gehad, zonder problemen. Ons vertrekpunt was Panama City,

Panama BioMuseo, architect: Frank Gehry


...en van daaruit  zijn er drie aanbevolen routes naar Hawaii. Welke route je kiest hangt af van het seizoen. Gebaseerd op statistiek wordt een voorspelling gemaakt van de te verwachten wind. Het probleem is nl dat je sowieso door een windstil gebied heen moet (doldrums) voordat je in de passaatwind komt. Dit gebied schuift met de seizoenen naar het noorden respectievelijk zuiden. De directe route (4500 mijl) voert langs de Midden-Amerikaanse kust en buigt ter hoogte van Mexico af naar het westen. De andere routes steken eerst naar het zuiden, naar de Galapagos eilanden, dan naar het westen en tenslotte naar het noorden. De langste daarvan is 5300 mijl. Het idee is, dat je eerder in de passaatwind komt en dus toch sneller in Hawaii bent. Maar statistiek hoeft niet overeen te komen met de werkelijkheid en ondanks de voor onze periode aanbevolen langste route kiezen wij voor de directe route. Na het laatste bezoek aan de markt om verse producten in te slaan vertrekken wij op 8 maart uit Panama City naar het eiland Taboga, 8 mijl verderop in de Golf van Panama.


De volgende dag is het bladstil als wij het anker lichten, zodat we op de motor door de Golf tuffen, omringd door vele pelikanen. Tweemaal zien we een walvis, voor het eerst in ons varend bestaan. De eerste week hebben we weinig wind, zodat we ongeveer de helft van de tijd moeten motoren. Zodra het even kan hijsen we de zeilen, want onze dieselvoorraad is uiteraard beperkt (430 liter, goed voor 260 uur varen, naar schatting 1200 mijl, uitgaand van gebruik van één motor tegelijk). De nachten zijn donker, want het is nieuwe maan.



Op 11 maart werpen we de laatste blikken op de Panamese kust, daarna zien we de komende weken geen land meer, alleen maar water. Tijdens de nachtelijke wacht zie ik dat er zich iets onder ons bevindt op 22 meter diepte. De dieptemeter hoort in de oceaan ''oneindig'' aan te geven, en af en toe zie je dat kortdurend veranderen, dan zwemt er een vis of school vissen onder de meter door. Nu blijft de meter op 16-22 staan, wat betekent dat er iets vrij constant onder ons hangt. Heel af en toe is het weg. Visioenen van een walvis die plotseling omhoog zal komen en Madeleine omver zal werpen dringen zich aan mij op. Ik zet de motor aan, om hem te laten merken dat wij geen vis zijn (advies van andere cruisers). Ik zwenk naar links en naar rechts, maar er blijft iets onder ons, tussen 9 en 22 meter. Ik wek Huib. Hij heeft een heel ander idee. Van Arroz, onze advisor in het Panama Kanaal , heeft hij gehoord dat de drugsbendes tegenwoordig in het bezit zijn van onderzeeërs. Wij varen nog steeds betrekkelijk dicht bij de kust, dus misschien bevinden wij ons wel in hun vaarwater! Nu doemen heel andere akelige scenario's voor ons op. We zetten beide motoren aan en zetten koers loodrecht van de kust weg. Het ding vaart mee onder ons. Na twee uur is het weg, de dieptemeter geeft weer oneindig aan en we slaken een zucht van verlichting. Spannende uurtjes en eigenlijk geen idee wat het nou geweest is.

 Als we achterom kijken zie ik iets geks in de lucht, wat Huib direct herkent als een waterhoos. Een slurf uit de wolken naar beneden en opspattend water. De hoos beweegt zich met de wind mee in onze richting, we staan aan dek genageld. Gelukkig dooft hij uit als hij nog heel ver van ons verwijderd is. Voor de rest van de dag wel genoeg sensatie gehad.

Na een week ruimt de wind en het lijkt er op dat we de noordoost passaat te pakken hebben. Vanaf dat moment kunnen we zeilen, met een rustig, ruim achterlijk windje. We schieten niet hard op, want we ondervinden forse tegenstroom van de North Equatorial Counter Current. Dagelijks hebben we rond etenstijd een dolfijnenshow voor de boegen en het weer is prachtig.

US Coastguard Cutter 751

We varen door de territoriale wateren van achtereenvolgens Costa Rica, Nicaragua, Honduras en El Salvador. Op 20 maart zijn we ter hoogte van de Golf van Tehuantepec, Mexico, die berucht is om gemene winden. Deze "Tehuantepecers" ontstaan als zich een hoge drukgebied in de Golf van Mexico (aan de Atlantische zijde) vormt. De resulterende wind blaast over de betrekkelijk smalle strook land die de Atlantische Oceaan en de Stille Oceaan scheidt en komt versterkt aan in de Golf van Tehuantepec. We ontmoeten de US Coastguard Cutter 751, die eerst een rondje om ons heen vaart en ons dan oproept via de marifoon. Wie we zijn en waar we naar toe gaan. Ze zijn tevreden met onze gegevens en beëindigen de oproep met de laatste weersinfo: veel wind en hoge golven de komende 48 uur in Tehuantepec. Kort tevoren hadden we de zeilen al flink gereefd in verband met toenemende wind. 's Nachts halen we het grootzeil helemaal weg. Wind en hoge golven komen dwars in, wat het leven aan boord niet gemakkelijk maakt.

 De volgende dag neemt de wind toe tot 36 knopen (Bft 8) en we krijgen af en toe een breker in de kuip. Muren van water om ons heen, het spuit langs en over de boegen en soms dus in de kuip. De golven zijn imposant, maar Madeleine glijdt er soepeltjes af. Zij en de automatische piloot doen al het werk, wij zitten er bij om op te letten en zo nodig in te grijpen. Behoorlijk vermoeiend trouwens, al dat geweld van de elementen om je heen en het voortdurend alert zijn. Het is volle maan, dus het zicht is 's nachts gelukkig goed en overdag is het stralend weer. Aan het eind van de middag op 22 maart wordt de zee eindelijk iets rustiger. Een stormachtig begin van de lente voor ons. De enige schade die we hebben is een kletsnatte "linnenkamer", de voorraadruimte in de stuurboord boeg. Alles is nat geworden, het heeft gelekt via het dekluik, waar gigantische partijen water met veel kracht op gesmeten zijn. Dagen zijn we bezig om de spullen te drogen en alles weer op te bergen.

  Intussen maken we goede voortgang. De wind blijft steeds erg wisselen, tweemaal moeten we nog een paar uur motoren, maar voor de rest kunnen we alles zeilen. Meestal met een gereefd grootzeil en een genua die we voortdurend minder of meer kunnen reven. In de derde week is de wind zo achterlijk geworden, dat we het grootzeil weghalen en uitsluitend op de genua zeilen. Dat is erg relaxed. Het waait te hard voor de spinaker; de koers zou er perfekt voor zijn. Later kan het grootzeil in sterk gereefde vorm er nog weer een paar dagen bij.


Booby Shit...
Brown Booby

Zolang we niet al te ver van de kust verwijderd zijn (300 mijl) zien we vogels en dolfijnen. We hebben een paar dagen Brown Boobies te gast aan boord. Eerst vinden we dat nog wel gezellig, zo'n vogel op het dek, maar als na twee dagen de hele boot is ondergescheten is de lol er af. Vies en slecht voor de verf. Als we alles hebben schoongemaakt zijn de vogels inmiddels ook verdwenen. Op 12 en 13 april hebben we twee zeer heftige nachten, met de ene bui na de andere, regen, golven, geen maan en wind die binnen een minuut 10 knopen kan aanwakkeren, zodat we soms bijna "voor top en takel", met uitsluitend een klein driehoekje genua, voortstuiven met 6-7 knopen snelheid. 's Morgens is het nog grijs en dan kun je de buien die je 's nachts niet ziet, dreigend zwart aan de horizon zien hangen, 's middags klaart het op en is het stralend weer. Daarna blijft het wat buiig, maar prima zeilweer.De eerste dagen moeten we af en toe uitwijken voor een tegenligger, op 11 maart passeren we 's nachts het laatste zeiljacht. Daarna zien we geen schepen meer.

 Weersinformatie halen we binnen met de SSB radio. Daarmee leggen we contact met een radiowalstation; via dit station worden onze emailberichten (updates naar de familie en aanvragen voor weersinfo) verzonden en binnengehaald.  Voor dit doel heb je een speciaal emailadres. Het contact leggen met zo'n station lukt niet altijd, en als je contact hebt, lukt het zenden en/of ontvangen lang niet altijd. Per week mag je 90 minuten zendtijd besteden en soms is de verbinding niet goed genoeg om de berichten binnen te halen. Voor noodgevallen hebben we de satelliettelefoon paraat. Daarmee bellen we eens per week de moeders in NL.  Huib heeft in Panama de watermaker met succes gerepareerd. We hebben hem 37 uur gebruikt en daarmee zo'n 2200 liter heerlijk drinkwater gemaakt uit zeewater. De voedselvoorraden zijn ruim voldoende, we kunnen nog weken wegblijven. Maar na vier weken is het fruit op (en dat mis je echt) en na vijf weken de laatste verse groente (pompoen). Brood bakken en yoghurt maken doen we onderweg. Het zeewater ziet er zeer schoon uit en is diepblauw van kleur. Eenmaal komen we de onmiskenbare inventaris van een vissersschip tegen waar het kennelijk niet goed mee is afgelopen. Verder zien we nergens troep of plastic drijven. Evenmin is er de Sargassumplaag die de Atlantische Oceaan teistert: grote velden met taaie waterplanten die zich in je roeren en schroeven draaien. 

Op wacht...

Na twee weken veranderen we het wachtsysteem.  Aanvankelijk draaien we wachten van drie uur, maar daarmee komen we niet aan voldoende slaap. In het nieuwe systeem delen we de avond en nacht op in twee wachten van zes uur en overdag slapen we elk nog 2-3 uur bij. Dat bevalt beter. De dagen zijn daarmee kort en vliegen voorbij. Naast de zorg voor schip, materieel, navigatie, weersinfo etc. ben je druk met huishoudelijke zaken. En tussendoor natuurlijk een boek lezen of een spelletje doen. Het Stille van deze Oceaan ervaren we aan het begin en aan het eind van de trip. Voor het overige deel van de tocht vonden we dit stuk water niet zo stil. De oceaan heeft ons bij tijden aardig bezig gehouden, en we ondervonden veel meer wisselingen in windkracht en -sterkte dan we verwacht hadden.  

Aan het eind staat er weinig wind meer en we gaan in een gematigd gangetje op Hawaii af. Het is een belevenis als we in de nacht van 16 april de lichtjes van de vuurtoren en de bebouwing van Hawaii aan de horizon zien. We hebben dan nog een rustige nacht bij halve maan voor de boeg, goed om het einde van dit kluizenaars/oceaanleven langzaam tot ons door te laten dringen. In de loop van de ochtend gooien we het anker uit in Radio Bay. Met de dinghy naar de wal om ons te gaan melden bij de Amerikaanse douane, die ons allerhartelijkst ontvangt.



Madeleine door het Panama Kanaal

Geschreven: donderdag 28 april 2016

Zondag 6 maart 2016

Op 4 maart is het zo ver, dan is de transit van Madeleine door het Panama Kanaal gepland. Het is altijd tot het laatste moment spannend of het inderdaad door gaat, want pleziervaart heeft geen prioriteit in deze business. Als line handlers hebben wij de bemanning van de Tignanello gevraagd, Willem en Remco. We ontmoetten hen al eerder in Curaçao. Als derde persoon gaat Dennis mee, de Amerikaan die net als wij op Sparrow bemande. Helaas moet Willem afzeggen in verband met een forse peesontsteking aan zijn rechter pols, veroorzaakt  door enkele dagen fanatiek polishen van de rompen. Dennis neemt in zijn plaats een vriend mee, Bob, van wie hij zegt dat hij een goede line handler is. We hadden al gemerkt dat de verhalen van Dennis met flink wat korrels zout genomen moesten worden, maar veel keus hebben we niet. We weten dan nog niet dat Bob geen knoop weet te leggen.  

Op het afgesproken tijdstip (13.00 uur) vertrekken we naar The Flats, de ankerplaats in de Bahia Limon, waar je moet liggen wachten tot de advisor aan boord komt. Madeleine hangt aan weerszijden vol met enorme stootwillen en we hebben vier enorme, 30m lange, 22 mm dikke trossen aan boord om ons aan de sluiskades vast te leggen (gehuurd). We melden ons bij Cristobal Signal Station en krijgen te horen dat hij er om 16.00 uur zal zijn. Tijd genoeg dus voor een uitgebreide lunch. Er komen nog twee catamarans voor anker liggen. Uiteindelijk wordt het na vijven voor de advisor komt, Gonzalez.  Advisors zijn mensen die een vaste baan hebben bij de PCA (Panama Canal Authority) en die in hun vrije tijd kleine schepen (< 60 m) door het Kanaal loodsen. Officiële pilots zijn beroeps en werken voor de grote vaart. De kwaliteit van de advisors is sterk wisselend. We hebben verhalen gehoord van mensen die nauwelijks engels spraken. Gonzalez is een aardige kerel die voldoende engels spreekt. Hij vertelt ons dat we in de eerste sluizen, de Gatún Locks, moeten "raften" met de Blanchette, een grote Canadese cat. Je kunt als jacht op vier verschillende manieren in de sluis worden neergelegd. (1) Het gemakkelijkst is het als je aan een sleepboot kunt aanmeren. Die ligt langs de kademuur en vangt de hoogteverschillen op. (2) Je kunt zelf langs de kademuur liggen, maar dan moet je heel goed opletten dat je niet langs het beton schuurt en dat mast en stagen de kademuren niet raken als het water met veel turbulentie de sluis in komt. (3) Je kunt samen met andere jachten als vlot aan elkaar gebonden worden (het zogenaamde raften) en in het midden van de sluiskolk gelegd worden met lijnen naar beide kanten. (4) En tenslotte kun je solo in het midden liggen, zgn "center chamber". De eerste en de laatste methode hebben onze voorkeur en dat hebben we ook aangegeven.

Kolkend water in de kolk
Rafting with Blanchette

Maar daar wordt vandaag geen rekening mee gehouden. We moeten langszij de Blanchette vastmaken en omdat zij groter is dan Madeleine is zij vanaf dat moment de baas. We varen op hun motoren, met de onze standby, moeten de aanwijzingen van hun advisor volgen en zijn afhankelijk van hun schipper. We weten al direct waarom we dit liever niet wilden. De Blanchette wordt bemand door drie jonge stellen met kleine kinderen. Ze zijn erg aardig en relaxed en vooral bezig met filmen. In de sluizen, met het kolkende water, sta ik doodsangsten uit voor de kinderen die vrolijk over het schip rennen en klauteren. Eén misstap en je ligt in het water, fataal. We zijn een breed vlot en Blanchette heeft grote moeite om ons vrij te houden van de kademuren. Tegen de regels in roep ik aanwijzingen naar Gonzalez en vraag hem de zaak over te nemen, wat hij ook doet. Liever onbeleefd dan de dupe  te worden van de sloppiness van onze buren. Het is hard werken, er komen enorme krachten op de lijnen bij het naar beneden storten van het water. We hebben alleen aan bakboord lijnen naar de kade, dus aan elke lijn twee man. Remco en ik bedienen de lijnen op de boeg en Gonzalez is zo aardig dat hij Dennis helpt aan de achterkant. Huib heeft zijn handen vol aan het bijsturen van het vlot (wat officieel niet mag, hij mag alleen standby draaien). Met vereende krachten komen we ongeschonden de drie locks door. Buitengaats staat een partij golven die de cats lelijk tegen elkaar doet botsen en flink aan de lijnen rukt. We moeten daar door heen voor we los mogen gooien. Het is inmiddels aardedonker en we tuffen het Lake Gatún op, naar de moorings, om te overnachten. Die moorings zijn enorme tonnen, plat van boven met grote klampen. Je kunt er op staan. Wij krijgen een mooring toegewezen waar al een schip aan ligt. Het is de bedoeling dat de mooring tussen beide schepen in komt en dat je zowel aan de mooring vastmaakt als lijnen uitbrengt van beide schepen naar elkaar. Erg ingewikkeld en erg veel werk.  Het is al na negenen als Gonzalez van boord gaat. Wij moeten dan nog eten.

Beetje naar SB
Arroz overhoort ons

De tweede dag komt een andere advisor aan boord, Arroz. Hij is om kwart over 8 present. We serveren een ontbijt met scrambled eggs voor iedereen en gaan op weg naar de sluizen aan de Pacific kant. Arroz is een midden veertiger en een geboren leraar. Hij begint met ons te overhoren over allerlei feiten aangaande het Kanaal en geniet zichtbaar als wij niet al teveel weten. Hij begint met vertellen en houdt de hele dag niet meer op. Intussen let hij scherp op en werpt aanwijzingen tussen zijn verhalen door, zodat je zelf ook wel moet blijven luisteren. Het is vier uur varen naar de volgende sluizen, de Pedro Miguel Locks. Eerst steek je Lake Gatún over, daarna kom je in het uitgegraven kanaal. Arroz weet dat wij liever niet raften, en houdt daar rekening mee. Wij gaan solo center chamber door de locks. Wij hebben nu aan beide kanten lijnen naar de wal, dus alle line handlers zijn bezig. Als blijkt dat Bob niet weet wat te doen, springt Arroz in. Op de kades staan vier man die ieder van ons een dunne lijn toewerpen waar we de landvasten aan moeten knopen. Zij halen de lijnen in en leggen ze vast om de bolders op de kant. Zodra het water gaat zakken moet jij de lijnen aan boord vieren. Goed opletten, want anders komt je boot te hangen en kunnen de klampen uit het dek worden gescheurd. Blanchette krijgt een andere partner toegewezen, een monohull, van wie ik later hoor dat zij dezelfde doodsangsten hebben uitgestaan als wij.


In de Gatún Locks ligt het grote vrachtschip waar je mee schut voor je, hier ligt de kleine vaart voorin de sluis. Dus als de kleine schepen goed gepositioneerd zijn kan de kolos binnenkomen. Het is zeer indrukwekkend, als je die op je af ziet komen. Omdat het even duurt hebben we net tijd voor de (voorgeschreven warme) lunch, rijst met kip. Na de Pedro Miguel sluis is het een mijl varen naar de laatste twee (gekoppelde) sluizen, de Miraflores Locks. Daar hangen webcams en het blijkt dat het thuisfront ons goed kan zien. Er wordt druk heen en weer ge-smst. Het doet ons wel wat om deze belevenis zo te delen. Arroz instrueert ons uitgebreid over de laatste sluiskolk.

Line Handler Maaike

Daar staat een enorme onderstroom naar buiten toe, dus als je de motoren niet voldoende in de achteruit zet en de achterlijnen niet op tijd vast hebt, stort je tegen de sluisdeuren aan. Remco en ik bedienen de achterlijnen. Gelukkig staat Arroz ook hier standby, want eigenlijk heb ik er niet genoeg kracht voor.Huib krijgt na afloop een compliment van hem over zijn boat handling. En dan is het klaar, we zijn in de Pacific! Zonder kleerscheuren. Het is veel meer werk en inspanning als je met je eigen schip gaat dan wanneer je bemant. We leggen in Balboa Yacht Club aan een mooring aan, de gehuurde lijnen en fenders worden opgehaald, Arroz wordt opgehaald en de bemanning gaat van boord. Wij drinken een maltje op het achterdek en vallen dan in onze kooi.