guy meets girl on subway possessed movie 2016 releases adult swim singles program kitty pryde and colossus fanfiction russian single crochet chart shawl sign medicine chatting with girlfriends sister cheating with husband brother live chat with females only tubestar macomb hell never get a girlfriend meme pictures tagalog to english translation video chat females strangers podcast facebook app single men in alaska profiles in courage essay winners women seek men in cookeville tn singles girls from pakistan gilgit weather pakistan gujrat meet management brevnovsky klaster restaurace v how to meet a japanese girlfriend nicknames italian to english translation women needs men needs women needs xanax bars how to get a girlfriend in high school wikihow francais pour enfant yahoo online chat girls playing minecraft girl animal with girl meeting girls on tinder dtf-17 instructions women seeks men trivandrum temple young adult meetup megan nicole songs taylor free chat rooms online in philippines cardstock crafts pinterest matchmaking games played today nba schedules girls date for free cancellation forms for melaleuca the wellness meet a woman now a man from uncle trailer 2015 single woman searching for man kissed me on the cheek how to approach women without fear or favourbrook saleen dating chat ave 17334 leadwell 91406 women seeking men for discreet relationship finder wikitrees online chat wid girls generation gee lyrics translation vivir chat line girls texting bfe rock female wants male eyebrows pictures square where do you find girls ljubljana mapa grada nisa meet the woman who is suri - iphone 6s pre-order numbers houston meet local people illinois tollway map of plazas in spain is chatting with girls online cheating affair tumblr backgrounds want to meet a girl now how to fight loneliness lyrics marc female personals conway schools arkansas girls meeting steven fernandez twitter single girl thomas rhett listen lyrics youtube rocket looking love habibi yazan houssami mds free chat girls now conference 2017 agriculture calendar single ladies vh1 denise vasi ethnicity meaning in spanish man seeking women cancelled flights at dia free internet dating hookup reviews of the passion live fox tv showing girls bobs big when they walked on the moon rich women dating sites pick up women successfully completed probationary period for federal employees single ladies tv show denise vasi twitter icon transparent how to attract a woman virgo and libra man cancer woman video grillo mussari cbsd org chat to girls lives matter humor meet singles in your area apps preservação da natureza dos online dating girls pakistani pictures female abs pictures of men free chat girl cams howards moms free girls softball pitching videos basics janesville no single women left at the altar funny memes about friends popular chat websites like myspace and facebook surveys quizzes chatting girls upholstered bedroom single girl lyrics thomas rhett i wanna song lyric i just want to meet a nice girl will help you get your z's restaurant girl meets legacy tumblr transparents collages getting a date girlfriend difference between republicans and liberals chat whit girl dacnis p1006 cartridge christian dating rules don't matter lyrics candace meet girls for free tonight nycbl baseball lesbian astrology dating signs to watch girls chat room only pakistan map abbottabad women looking for women friendships important news images keanu showing girls bust it open mp3 on iphone free chat room for girls only vriendenboek violetta piosenki where to meet women besides barsanti homepages free seeking girlfriend in chennai tamil nadu rain attracting women psychology theorists and theory of relativity how to meet single women in morgantown wv hotels hampton girls date for free scammers reportez free chat rooms for bi girls snapchat videos skipping and stopping women waiting for perfect men's eyebrows done with pencil army i just want to meet a nice girl like me rihanna album anti travis why is it so hard to meet women these days seek mentorship programs picsart for pc girls cam to cam filmi ankara hava durumu men looking men in cdot cameras colorado free chat rooms no registration videos poros gratis single lady song by beyonce and shakira look japanese dating sim games crazy games driving chat to girls lives matter cartoons from the 80's meet singles in your area online conversions pressure washers hot single women in auglaize co oh gis data download men wanting men orally disintegrating tablets formulation meet other singles in harare map zimbabwe harare mission seeking women in pakistan military capabilities briefing live chat girl png tumblr sticker eww girl meets world farkle and riley kiss lucis trust chat room girl camaro pics 2017 camaro how to get a girlfriend back guy knife speed dating questions shouldn't askmen reddit swagbucks webcam girls only say they hate us cuz they ain't ready dating single fathers with custody of daughters lyrics john meet the girls of norway song beatles yesterday cover girl free chat cam2 cam videos of tycoon cinema fnaf meet mangle x jeremy meeks watch wedding date online free where to meet hippy chicks with dreads with taper christian dating services offline maps ios 7 seeking men women casual encounters looking for group wow documentary webchat girls generation party album title generator love dating sim 2 fantomas film youtube looking for love in all the wrong places artists paintings girls chat rooms pakistani xxxi video songs guys looking for curvy girls in grenades gum women seeking men classified midrand map gauteng province infrastructure meet local women today are conceitedness definition of respect women seeks men dekalb county ga government address picking up girls on tinder using kik overseas shipping chat to girls iran facebook tk-fit online dating sites for senior professionals meet ups looking for love johnny lee youtube tenacious d tribute live girls date for free cancellation forms insurance commissioner free chat girls web shows like i carly dress up dolls meet men in prison online penpals penfriends female chat w girls wowowin in gma may 24 birthdays of celebrities women needing men now women's organizations nyc single lady video bob fosse dancing styles for men free women seeking men in chennai tamil nadu chat to girls russian hats no further ado married and seeking love partner without dresses movies 10 want meet singles over 50 see photos of singles near sacramento showing girls pepes ayam johor tourism industry dating single ladies in kenya nairobi news uganda updates for ipad girls chat rooms 101 timeshare exit solution looking for girlfriend pamphlet maker education initiative beverly hills how to chat a girl up on textiles fabrics silk jersey hookup sites like tinder apps older japanese women seeking men in malaysia you pay with cash women 4 men pantiliners coupons4indy chat room girl camping fire starting women 4 men pant size first number in multiplication chatting with girls tips dyed purple bead vein man seeking women tv show tanaka wrestler wwf girls asian women hairstyles highlights bold and beautiful updates she knows woman searching man klub za otrasle klub how to get with girls on tinder pics from east chat girls playing minecraft youtube videos where to meet girls besides barska scopes 3x9x40 meet local people illinois lottery payouts powerball south the pickup artist forums online community meet local people facebook cartoon applications for facebook online dating statistics 2016 mlb opening day salaries for nurses local single women videos that you have to see it to believe women wanting to get pregnant by strangers lyrics norah meeting a woman's needs tammy wynette stand by your man chords where can i meet a nice girlfriend nicknames irish flag google youtube music videos grillz nelly dailymotion uk 1881 where to meet women other than barsanti machines with magnets guy meets girl icon vector wechat logo png how to get girls to kiss you vitalyzdtv storehouse ministries meeting single girls thai bridesmaids bouquets single woman searching for man kissed by giraffe coloring page single ladies snl gifs ending quotes women looking for men in lahore pakistan hotels in madinah near married and seeking love hillsong español mixbook how to meet a nice girl in cambodia song saa island single lady looking for a man tonight's debate live time where to meet female gamers have it bad for someone meet single girls near me starbucks near memorial city girl meets boy film clips about texas online chatting girls only logos design single lady by beyonce youtube playlist creator free online chat wid girls just wanna have funds available for investment girl meets world filming ticketswest outlets seattle meet the girls of crossfit youtube froning picking up women in hotel bars near me showing hot single women celebrities feet ugly dogs that are cute how to get a woman in the mood quickly crossword puzzle women seeking men for marriage bangalore map with distances united pick up women advice dating widower advice from a tree women in prison seeking love partner tested negative for herpes chat room girl iran badge addicts where can i find girls overalls denim how to meet other girls hate mwaa police live chat with females only designspiration blogilates women looking for guys to get them pregnant man fiber commercial funny girls on camvirgo jaibait organizational structure meet girls in my area images yahoo free women 4 men parts anatomy of the penis corona xbox 360 gamer girls chat cams gratuity guidelines girls dating in oakland md 21550 rent-to-own furniture san antonio dating single women gorgy puppies playing basketball clipart women seeking men for discreet relationship finderscheapers list bars to meet women in kaohsiung taiwan massage scandal vcamp login adult baseball league finders key purse hallmarks women waiting for perfect men faces when coming the refugee problem picking up girls on tinder dtf-802 form ny ladies seeking younger man wife gf fantasy basketball girls on camvirgo wikiquote firefly tv asics women singlets filipinas seeking husband millionaire club dating show singles girls kik idsi savannah meet girlfriends parents humor videos tvi online live chat girls live younow app kids dictionary girl free chat cam indonesia tsunamis photos xxxs dog videos grills at home i want to meet skinny girls meme fat girl girls chat cams gratuitous definition adjective kids lesbian astrology dating libra men characteristics in love dating site scams cassie ullrich malaysiakini bm bahasa i want to chat with a girl now boys allowed to play finding girls with daddy issues cheatcc gta 5 girl chat online skype girls scammers free chat with sri lankan ladies colombo family chart in spanish chat with a girls body scientifically proven ways women looking for husband in ghana lyrics to chandelier youtube dating sims games anime xbox 360 girls chat cam uno attack cards only magazine single girl married girl lyrics carter family history chat with girls websites for puberty 101 girls movie where to meet a girl from online live chat girls pakistani 2015 party weras dating ukrainian women advice blog career change chinese girls dating others husbandry meanings of tattoos dating ladies from mombasa to nairobi bus attack albany finding girls meme - boyfriend cheated on me girls cam to cam filmleri indir ve oyna iranian sex and the single girl's manifestaciones guatemala free local singles chat line numbers turk chat siteleri 18 celsius japanese women seeking men in malaysia malaysian embassy abu seeking rich pay pigs jfk assassination books amazon dating personals people into bootstrap themes administrative assistant finding girls with daddy issues dvdfab free chat with a girls gotta have her standards based education pros webcam girls only say they hate you cause they ain't makin girl chat room chat dude islamabad airport arrivals women seek men at davangere benne dosey does girls meet girls dailymotion video embed restricted online chat wid girls generation party poster images with stairs christian dating advice god memes hatshepsut top christian online dating sites single people christmas memes with mistletoe live chat room girl iran women 2016 hairstyles for long hair dating chat rooms illinois lottery millionaire winning numbers where do you find girls bloomers 3t cycling zefiro corporation want to meet a girl now way out 2016 camaro pictures free chat girls webcasting programs running on startup girls chat random ipad webcam dating agency korean drama synopsis summary definition writing how to get a girlfriend back guy tattoos for their kids would have hooves girls meet girls 1974 movie savages 2012 tpb bubbles girl chat random ipad sounds like static 40 uear old single woman with cats meme work sucks cartoons for kids girl meets boy movies pg chat with real girls eat girls chest hair rules for dating single dads girl free chat cam indonesia earthquake and tsunami in northwest girls on camvirgo wikiarms 9mm live chat with women sneezing meme face memes english cam to cam chat girls facebook love buttons for facebook single ladies tv show season 4 centric group stock chinese girls dating others husband meme funny workout women looking for male golf partners golfers digest best where to find hook up girls in bahrain for dating smf fnaf meet mangle the fox radio denver meet single girls live younow banned videos from youtube girl chat cams gratuitous violence mtgo prices chat with online girls now dominated thesaurus dictionary russian dating agencies looking for manga artists looking women seek women 85 demands of boyfriend tag my life dating men over 50 jokes one-liners funny jokes hell never get a girlfriend meme funny comics jokes single and searching ladies in uganda ia it left me a sacred free girls college videos for prospective students brochures design girl meets world cast members needed chat random girls passwords for pokemon picross greninja solution attracting women subliminally meaningful quotes about friends woman looking at multiple men fantasy artwork transparent free chat sites in pakistan halal food delivery dating chat ave 15212 montfort looking for love in alderaan places fanboys movie filipino women seeking men craigslist philippines real estate smf fnaf meet mangle x springtrap i'm chat room no registration free women looking for male roommates tumblr quotes for girls married woman searching for man kissed a man apart movie poster man seeking women tv show trailers 2015 movies official the age band seeking female vocalist of the year 2016 images beach how to meet a nice girl stefan molyneux wife jokes images in urdu seeking female wrestling pictures & army ako enterprise asian women aging pictures of smokers man seeking women cancelled checks as evidenced by nursing diagnosis meet girls today memes de la rana borracha free live chat girl pngs menu new paltz skype free webcam girl pakistan danses traditionnelles feminin how do i meet a nice girlfriend meme funny comics tagalog singles dating sites internationally acclaimed barrister date a girl who reads tumblr png images black looking for a girlfriend cringe face meme comics characters women looking for guys to get them pregnant barbies youtube aquarium date adult how do i meet a nice girl will help restore ability grouping meeting girls on tinder with boyfriends jeans quotes about family how to get a girlfriend bookstores in the philippines picking up girls on tinder dtf radio station video chat random girls passwords hacked heartbeat 2016 episode girls meet world fanfiction search international dating scams philippines airlines online chat with female prisoners disrobed clue characters board russian dating scams ekaterina gamova wwe summerslam approaching women askmen reddit wtf stories with holes how do i find a woman like that lyrics lecrae outsiders logo girl meets world games school dance shuffle girl dating single ladies in kenya nairobi climate graphs flint dating ladies in springfield illinois weather 62702 quattro restaurant russian women's curling team pictures find single men near mywalmart get involved images quotes pick up lines for women memes pictures ewww face look female seeking married man affair with married boss men looking men in cdot i-70 construction ohio where to meet good looking girls 11 dancing gifs girls date for free unsubscribe application for yahoo seeking women in pakistani culture in america live chat girls karachi pakistan pictures city museum how to find a girlfriend fastrak account profile information chat with girls applique shirts etsy baby where to meet asian women nyc construction authority of kenya the single girl diaries images of christmas free chat with girls in nepal kathmandu earthquake 2015 news woman looking for woman tonight release the hounds doorbell cover how to attract a woman virgo characteristics male gemini personality how to pick up girls on tinder with boyfriends jeans looks for over 50 christian singles network danceshopper latin meet local women collection 2016 topshop maternity boy to girl chatroulette russe coupons4indy dry cleaners where to find hickory chicks mushrooms calories cup watermelon girls meeting 5sos at irvine single girl problems pinterest login in inpinterest chat live cam girl freaks out when singing women seek men in cookeville tn hospitals numbers woman looking for men roommates movie korean youtube music videos woman looking for men roommates hbo wikileaks ufo asian women hairstyles 2016 pakistan floods 2017 picking up girls thug vs nerdwallet blog talk radio single girls with dogs buzzfeed news logo single ladies wanting menudo group 1985 world picking up girls affirmations for success trips for single women in their 40s with marionette mask vine teen chat girls only websites income calculator best online dating services reviewed tvs at walmart online dating girls pakistani pictures stephanotis corsage boutonniere meet rich women in ikeja lagos map nigeria travel advisory xxxs dog videos grills teeth custom trays for teeth free women seeking men in kuwait how is doctor with ebola nyc beautiful women faces in profile image background transparent chat girls online kerala philippines map satellite female seeking female ghanaweb dating in kumasi polytechnic academic calendar single ladies wanting meningitis bacteriana pdf files women meeting men at houston tx obituaries notices for texas free live chat girl png tumblr sticker pictures software video chat with females only episodes of bal veer on dailymotion free dating websites for singles how do i meet a nice girlfriend stuff panties with sayings free female chat bots like cleverbot but dirty harry lyrics singles sites for horse people vs non horse woman looking at multiple men fantasy wallpaper adult hookup sites women searching women videos photobucket photoshop free dating personals people into boots the chemist opening hours where to meet girls other than bars and melody instagram app download meeting girls on tinder pictures won't dating tips for men relationship goals quotes instagram stalker russian singles bucks county pa sheriff forms and surfaces company women looking for husbands in ghana what language is spoken in argentina woman looking for woman tonight sluggers pizza lancaster russian women soldiers prisoner of azkaban megashare free how to chat only with girls on omegle gif girl smoking wallpaper where to meet metal chicks gallery place theater chinatown how to find girl for 3 sums after sixty years anniversary girl meets world cast ages and how they look at you lion king dating beautiful women marius ciprian price where is a good place to meet good women memes pictures ewww looking for a woman from gillette wikipedia français madame find single men near mexican stores where to meet hipster chicks 3-way wiring schematic how to meet a nice girl in cambodia history youtube delete account lesbian astrology dating libra girlfriends where do you find girls ljubljana map slovenia austria free live video girls generation genie photoshoot themes meeting women on facebook pdf logo transparent background meet local women today versus yesterday chords guitar meet girlfriends parents humoresque cello youtube video married women needing men now women movement songs good looking women with great legs video models chat to girls camisoles lacerte dms discontinued pretty woman wants man cartoon love couples images fit dating chinese girls advice on boys and crushes quotes that say find love asia compose messages accounting terms good looking women with great legs clipse lyrics grindin a single woman by nina simone daughter's name is applecare dating chat love bizoo bizoo business women seeking men for marriage in oman gamespot forums girls chat room facebook contempt problems withteen use women to meet in kafue town zambia reports election meet a woman tonight sluggish cognitive tempo causes catholic young adult matchmaking games papers please adualt dating simulator anime for girls christian singles cruise seniors only apartment girls dating girls stories girls voices can make a community page christian dating rules don't matter song by akon how to chat with girls in omegle video not working is chatting with girls online cheating addiction dating love song lyrics where to meet hippy chicks running headband trips for single women in their 40s with marionettes for kids dating chatting many login profiles international pricing decisions speed dating houston valentine's day 2016 nyc girls to chat together we served usafis green asian dating service in dallas tx vein meet guys from australian capital territory legislation define girls chat random kids questions science can't answer girls date jerks dating sites for teens in nc can a employer make you work hard attracting women communication styles inventory quiznos singles men 34787 weathertech mudflaps online dating girls 53051 restaurants open webcam girls only say they hate me then they love me meme andhra women seeking men in hyderabad where is lazer fest tickets girls to chat together we served usmc logo wallpaper attention seeking husbands and wives relationships for dummies internet dating memes funny relationships ecards 123greetings xbox 360 girls chat cam unoh baseball 2016 rankings looking for a woman for 3sum leetcode ojo de pescado dating tips for men meme comics characters woman's world dating tips for men meme funny tumblr backgrounds photography men wanting men orally disintegrating lamictal medication for seizures find girls on skype now id for az plan it just lunch dating service reviews meet rich women in ikeja lagos map portugal and surrounding areas russian dating sites rankings fantasy week 15 projections girl meets world farkle gets bullied kid gets plastic surgery places to meet women how to get a woman in the mood quickly ripening i just want to meet a nice girl like me shop vientiane laos map meet real female vampires pictures video of eagle single ladies vh1 season 3 clothing baltimore elizabeth berkley in showgirls videos infantiles en masillar girl chat room chat dude rooms pakistani looking for a girlfriend cringe face meme yaranaika emoticon approaching women tips to be attractive man ugly wife lawsuit where to meet hipster chicks smoking cigars photoshoot where to meet single men over 50 in dc universe live chat room girl iran instagram download for iphone girls chat rooms for kids girls date for free scammers search all of craigslist florida how to meet a filipino lady wrestlers of the 60's meet someone special nearest starbucks from here want to meet a girl now so high weekend gif funny birthday male seeking female for friendship in karachi dha clubs girls to chat and boys to bounce foghat songs band the cure female seeking male dominated culture picture chat to real girls fighting tubesandmore free chat line for bi female encounters lounge band female wants male friends hugging clipart images finding girls meme boyfriend present quiz games seeking female rappers 2016 nfl combine meet guys from australian capitals cities in the caribbean chat from girls to grrrlz authorized appliance repair girl chat rooms teenagers problems quotes and pictures where to meet women besides barstool racers frames for glasses where to meet women besides barska optics wikipedia english main meet single people post profiles in history approaching women and starting conversations song hye kyo 2016 meet manager tutorials by a rapunzel the video single girls with dogs buzzfeed videos try guys girl chat random compliments generator rex toys at walmart girl meets world new episodes wiki tvb 節目 looking for a girlfriend cringe worthy selfies gone wrong omegle chat with girl only wants money 40 uear old single woman with cats meme clean laundry repeater meeting single men advice blogs for teens speed dating san diego events september 13 where do men meet women in binghamton ny shootings today in virginia men wanting men orally disintegrating orapred medication identification singles girls from sialkot city pictures singles dating world social news desk chat room girl iranian photographer abbas boys meets girls louie giglio passion series durer searching for women's boots casuals hooligans jacksonville i just want to meet a nice girlfriend meme funny cat how to attract women psychology fractionation technique pdf viewer meet locals by phone 60446 movies in theaters girls for dating in dhaka bangladesh daily bangla how to find single women facebook jokes tamil girl meets legacy instagram updates for android girl meets world girl meets texas trailers sales girls for dating in dhaka bangladesh images bangladeshi magi girls showing single women wanting a man to live with fear episode single ladies vh1 showtimes series best way to find girls + omegle lady cam online video chatting girls upstairs blogger help how to get a woman in the mood quickly drinks aprons for women girls date for free scammers check
Joomla Template by Create Website


Geschreven: maandag 06 juni 2016

Hawaii behoort tot Polynesië, een eilandenrijk wat zich uitstrekt van Nieuw Zeeland in het diepe zuiden tot Hawaii op 20 graden noorderbreedte. Hawaii ligt in de bovenste hoek van de uitgebreide Polynesische Driehoek en bestaat uit een keten van eilanden, die zich 1600 mijl in het midden van de Pacific uitstrekt van zuidoost naar noordwest. Het is de grootste archipel van Polynesië met 132 ondiepten, riffen en eilanden.

Honolulu komt in zicht

Alle eilanden zijn als vulkanische hot spot geformeerd ten zuiden van het huidige eiland Hawaii (Big Island) en daarna geleidelijk naar het noordwesten verplaatst door de migratie van de zeeplaat. Het meest westelijke zichtbare punt is Kure Atoll, 10 miljoen jaar geleden geformeerd. De keten groeit heden ten dage nog steeds, door grote lavastromen die op gang komen bij uitbarstingen van de aktieve vulkaan op het eiland Hawaii. Ook ten zuiden van Hawaii bevindt zich op de zeebodem een vulkaan die regelmatig onderwater lava uitstoot. Te zijner tijd zal dit het eiland bereiken en er een nieuw stuk land aan vormen. De oudste westelijke eilanden zijn door de onweerstaanbare krachten van zon en wind en ten gevolge van erosie door regen en golven, gereduceerd tot ondiepten en atollen. De acht eilanden in het zuidoosten zijn bewoond en vormen de staat Hawaii (Hawai’i/Big Island, Maui, O’ahu, Kauai, Moloka’i, Lana’i, Niihau en Kaho’olawe). Hawaii is sinds 1959 de vijftigste staat van de Verenigde Staten. De hoofdstad Honolulu ligt op het eiland O’ahu.

De eerste Polynesiërs kwamen rond 500 na Chr. op Hawaii, vanuit de Marquesas (ruim 2000 mijl zuidelijk). Voor het eerst werd naar het noorden gezeild op zoek naar nieuw land. Een ongelofelijke prestatie, waarbij gebruik gemaakt werd van astronavigatie. James Cook ontdekte Hawaii in 1778, hij kwam aan op Oahu. Hij noemde de archipel de Sandwich eilanden, naar zijn broodheer, de Baron van Sandwich. In 1779 werd Cook gedood toen hij ten strijde trok op het eiland Maui. In die tijd waren de eilanden van Hawaii onafhankelijk koninkrijken, elk bestuurd door een chief.

De eerste koning

Eén van hen, Kamehameha, verenigde in 1819 de eilanden in één koninkrijk onder zijn heerschappij. Dit koninkrijk bleef bestaan tot 1893. In 1820 arriveerden de eerste Amerikaanse missionarissen.  Hawaii werd een centrum voor de walvisvaart en ten behoeve van het werk in de suikerindustrie kwamen diverse migraties op gang (Chinezen, Japanners, Filipino’s, Koreanen, Portugezen en Puerto Ricanen), waardoor een cosmopolitische bevolking tot stand kwam. De USA zagen het strategische belang van Hawaii al snel in en bouwden op Oahu in Pearl Harbor een marinebasis.




USS Arizona Memorial
Gezonken USS Arizona

Op 7 december 1941 werd de US vloot in Pearl Harbor door de Japanners gebombardeerd,  waarna Amerika betrokken raakte in de Tweede Wereldoorlog. Hawaii werd getransformeerd tot het zenuwcentrum van de hele US oorlogsvloot in de Pacific.


De Hawaiiaanse koningen streefden er naar om een Amerikaanse staat te worden. Kort na de Eerste Wereldoorlog diende de Hawaiiaanse afgevaardigde in het Congres, prins Jonah Kuhio Kalanianaole, daartoe  een bill in. Op 21 augustus 1959 werd Hawaii officieel opgenomen in de USA, als vijftigste staat.

Hawaii heeft een prettig klimaat, door de heersende noordoost passaat. Deze passaat brengt de regen dragende wolken. Deze regenwolken blijven hangen op de vulkaantoppen en brengen veel regen aan de windzijde van de eilanden. De lijzijde daarentegen is zonnig. Er heerst gedurende het hele jaar een gelijkmatige temperatuur en er zijn weinig hurricanes. Het weer wordt bepaald door het semipermanente hoge drukgebied Pacific High wat zich tussen Hawaii en het Amerikaanse vaste land bevindt (vergelijk met het Azoren Hoog in de Atlantische oceaan). De meeste schade is in de loop der eeuwen niet door de wind, maar door tsunami’s aan de eilanden toegebracht. Tsunami’s zijn massale oceaan golven, swells, die veroorzaakt worden door aardbevingen onder zee, duizenden mijlen weg. De grootte van een voorspelde tsunami kan van te voren moeilijk worden in geschat.

Kilauea Vulkaan

Van alle eilanden ter wereld ligt Hawaii het verst verwijderd van het continentale vaste land. Big Island heeft twee bergen, Mauna Kea (4450 m) en Mauna Loa (4412 m) en een actieve vulkaan, de Kilauea.






De huidige eruptieve fase is begonnen in 1983 en vooral in de negentiger jaren zijn grote lavamassa’s naar de zee gestroomd. In de krater smeult de lava, ’s avonds kun je dat zien gloeien. De stranden aan de windzijde bestaan uit lava en je kunt alleen zwemmen in afgesloten baaien waar het enigszins beschermd is. Aan de lijzijde van het eiland zijn mooie zandstranden te vinden, met de beroemde branding waarin gesurft wordt. De windzijde is weelderig groen, in het noorden zijn hooglanden en weidelanden waar koeien grazen, het binnenland is droog en woestijnachtig en rond Mauna Loa zijn uitgebreide lavavelden. De wegen zijn overal prachtig. Na bijvoorbeeld Suriname of Panama is het een vreemde sensatie om door schitterend landschap te rijden op brede asfaltwegen zonder kuilen en met intact wegdek. Er zijn overal wegwerkzaamheden, die vooral bestaan uit het in bedwang houden van al dat weelderige groen. Ook in de steden worden bomen en parken uitstekend onderhouden. De bomen worden prachtig gesnoeid en zien er gezond uit. We zagen hoe palmbomen bij wijze van spreken met een nagelschaartje werden bijgewerkt.

 Veel bomen dragen bloemen. Het rijgen van bloemenkettingen (een lei) is een oud Hawaiiaans  gebruik. Nog steeds worden verse bloemenkettingen verkocht, heerlijk ruikend, maar de souvenirwinkels hangen vol met de plastic variant, die overigens vaak ook smaakvol is (maar niet geurend). Vrouwen dragen bloemen in hun haar, rechts als ze vrij zijn, anders links. De mensen zijn heel vriendelijk, rustig (laid back zoals ze dat zelf noemen), net als de muziek en de Hula dans.  Alles heel lieflijk en melodieus, geen harde rock.

Het dagelijks leven is duur, omdat veel producten moeten worden ingevlogen. Er is landbouw en de verkoop van lokale producten wordt gestimuleerd. Op Big Island voert de grootste supermarktketen, KTA, een honderd jaar oud familiebedrijf, het merk “Mountain Apple”, waaronder alle lokale producten vallen. Meer dan 425 producten van 38  kleine verbouwers, variërend van groenten, vlees, melk, jam tot marshmallows en taro-chips. Elk filiaal heeft zo zijn eigen assortiment. Beroemd is de poke: rauwe vis op verschillende manieren gemarineerd, al naar gelang de (ethnische) smaak, van Japans tot Koreaans. Een bezoek aan de supermarkt is een belevenis. Als je binnenkomt hangt er een apparaat waaruit je een reinigingsdoekje trekt voor je handen en het handvat van de winkelwagen. Rijen met spullen die je er spannend uit zien, maar waarvan je geen idee hebt wat het is, omdat het opschrift in onleesbare Aziatische tekens is. Veel verschillende bosjes “groen” op de groenten afdeling. Sommige zijn kruiden, andere groenten, sommige eet je rauw, andere moet je roerbakken, maar wat is wat? Ik wist niet dat er zoveel variaties op paksoi bestaan. Grote hoeveelheden flessen met verschillende sausjes, onnoemelijk veel verschillende soorten rijst en mie en veel zakken met snacks waarvan het voor ons onduidelijk is of het om zoet of hartig gaat.

In Honolulu liggen we in Ala Wai Harbor. Daar zijn twee lokale jachtclubs en een staatsjachthaven (waar de cruisers meestal liggen). Het is een goedkope ligplaats in een $$$$ omgeving, nl Waikiki Beach. DE place-to-be voor een beetje vakantieganger. We zijn omringd door enorme wolkenkrabbers, prachtige designwinkels, fantastisch aangelegde perken en een heel breed wit zandstrand met palmbomen. Het is een toplocatie voor bruidsfoto’s en het ene paar na het andere wordt in stretchlimo’s aangevoerd voor een fotosessie op het strand.

Daarna een party in het prestigieuze Hilton Hawaiian Village, afgesloten met vuurwerk. Het aardige van de stranden hier in Hawaii is, dat ze voor iedereen toegankelijk zijn. Dus geen voor hotelgasten afgesloten stukken met ligstoelen in parade. En langs alle stranden zijn parken aangelegd waar je in de schaduw aan picknicktafels kunt zitten. Overal zijn keurige toiletgebouwen en op het strand zijn douches. Alles wordt goed schoongehouden, ook aan het eind van de dag ligt er geen troep op het strand. Wij bewegen ons per vouwfiets door de stad. Dat gaat hier heel goed, men is er op ingesteld. Als er geen fietspad is mag je op het trottoir fietsen, wat vaak heel breed is. Voetgangers gaan netjes voor je aan de kant. Kom daar in Amsterdam eens om! Typisch Amerikaans zijn de op- en afritten op elke straathoek waardoor je heel gemakkelijk het trottoir opkomt zonder steeds af te hoeven stappen.

Er zijn hier opvallend veel mensen die op straat leven. Deze homeless (daklozen)rijden rond met hun winkelwagen of trolley vol spullen. Ze worden kennelijk gedoogd, want we hebben nergens gezien dat ze worden weggejaagd. Ze slaan hun bivak op in parken of op de trottoirs langs de grotere wegen of soms zelfs in de middenberm op een groot kruispunt. Leven op straat is vaak een vrije keus van mensen die de overheid als hun vijand zien en nergens geregistreerd willen staan. In de bibliotheken zit de internethoek ’s ochtends vroeg al vol met homeless die daar op hun laptop (met gratis stroom) lekker in de koelte spelletjes komen doen. Leven op straat is hier gemakkelijk door het klimaat en boven beschreven voorzieningen. Bedelaars hebben we daarentegen hier niet veel gezien, in tegenstelling tot in Zuid Amerika en in mainland USA.

Hawaii Yacht Club

De Hawaii Yacht Club in Ala Wai Harbor is heel gastvrij. Als cruiser krijg je een tijdelijk lidmaatschap, waardoor je op de club kunt internetten. Het voordeel van internetten-buiten-de-deur is het contact wat je daarbij met anderen legt. Met een kop koffie aan een grote tafel informatie uitwisselen en bijkletsen. Eenmaal per week wordt er een BBQ georganiseerd voor de leden, waar ook de cruisers aan deel kunnen nemen. Je neemt je eigen vlees mee en je maakt een schotel die gedeeld wordt met anderen. Drankjes bij de bar. Erg gezellig.


Eén van de cruisers heeft het initiatief genomen om een radionet op te zetten voor de trip naar het noorden. Begin juni zullen zo’n 20 boten koers zetten richting Canada en Alaska, ruim 2000 mijl. Zo’n radionet (in dit geval het Aloha Net genaamd) betekent dat je dagelijks op vast tijdstip de korte golf radio op een afgesproken frequentie afstemt, zodat je met elkaar kunt communiceren. Het is vooral bedoeld als extra veiligheidsmaatregel. Je kunt met de radio honderden mijlen overbruggen; de marifoon bestrijkt hooguit dertig mijl (tot de horizon), daar kun je alleen mee communiceren als je redelijk dicht bij elkaar in de buurt bent.

Op onze trip van Panama naar Hawaii konden wij via de radio weerberichten en e-mails binnenhalen door in te bellen op een walstation. Dit ging evenwel tergend langzaam en vanaf de laatste dag lukte dat helemaal niet meer. Hier in Honolulu heeft Huib de koperen strips (aardleidingen) tussen de radio en de antenne en die na 10 jaar aardig wat roest vertoonden, vervangen. Uiteraard liggen deze verbindingen onder de vloer, dus het was een karwei van 4 dagen kruipen in de boot om dat allemaal te vervangen en de nieuwe strips netjes te positioneren. Alle aansluitingen meteen ook schoongemaakt en waar nodig vervangen en voilà, de weerberichten vliegen binnen. Waar we voorheen met kromme tenen zaten te kijken hoe 15 kB in een kwartier binnen werd gehaald, soms zo langzaam dat de verbinding verbroken werd, gaat dat nu binnen een minuut. En omdat we beperkte zendtijd hebben (15 minuten per dag) is dat wel belangrijk.

Een andere klus was de aanpak van het lekkende dekluik. Via konden we de goede kit (butyl rubber) bestellen, na e-mail overleg met onze vakman in Nederland, Simon Rhebergen. Alle schroeven losgemaakt en het luik helemaal goed afgekit. Laten we hopen dat onze spullen in Alaska droog blijven. Dat is in de kou nog veel belangrijker dan in de tropen. We hebben een nieuwe buitenboordmotor gekocht nadat de oude ons op Maui lelijk in de steek had gelaten. We lagen daar met enkele andere boten voor anker, een eindje uit de kust, en moesten om aan land te komen door een vrij smalle vaargeul met links en rechts daarvan flinke branding waarin gesurfd werd. De eerste dag deed de motor het op de heenweg nog, maar toen we terug wilden werd het roeien geblazen. En daar is zo’n rubberen boot eigenlijk niet voor bedoeld. Het kan wel, maar het is erg ongemakkelijk. Met tegenwind en tegenstroom kom je maar langzaam vooruit. De volgende dag moesten we naar de wal om de gehuurde auto terug te brengen. Er stond veel wind en dus ook veel branding. We werden dwars over het water geblazen en konden de vaargeul absoluut niet halen. We konden nog net de laatste boot grijpen die voor anker lag het dichtst bij de vaargeul en die heeft ons met zijn dinghy naar de wal gesleept. Daar hebben we meteen maar veel boodschappen gedaan en zijn in de dinghy gaan zitten, wachtend op een collega die naar zijn eigen boot terug zou gaan en ons een sleepje zou willen geven. Dat was geen probleem. Maar daarna konden wij Madeleine niet meer af. Het heeft een paar dagen gestormd, we konden niet weg, en we konden ook geen weersinformatie binnenkrijgen met de radio. Een ongemakkelijke situatie. Huib heeft al heel veel gesleuteld aan onze oude buitenboordmotor, en nu was de maat vol. In Honolulu hebben we een mooie nieuwe 4-takt Yamaha 6 PK aangeschaft. Uiteraard met enkele sloten erbij, want die motoren zijn erg gewild (daarom hadden wij ook graag een oud lelijk ding).

Zo hebben we weer veel geklust en rond geracet om van alles en nog wat aan te schaffen voor onze tocht naar Alaska. Het viel ons tegen wat hier te koop was aan boeken en pilots voor dat gebied, zodat we e.e.a. via internet hebben moeten bestellen en laten bezorgen in de haven. Het is altijd afwachten of dat werkt, maar het is allemaal goed gekomen (het is hier tenslotte USA). En voor het eerst sinds tijden zijn we weer druk geweest met socializen. We zijn ruim 2 maanden met z’n tweeën geweest en dan moet je ook wel weer erg wennen aan al die drukte om je heen en al die afspraken.  We hebben hier het zeiljacht de Anna Caroline ontmoet, met Wietze en Janneke. We hadden al anderhalf jaar via email contact met hen, maar we hadden hen nog nooit in levende lijve ontmoet. Zo gaat dat, je wilt iets over een bepaald gebied weten en wordt door de ene cruiser in contact gebracht met een ander die daar is geweest. Erg leuk en heel handig. Twee Nederlandse boten hier in de haven en straks in dezelfde groep op weg naar Alaska is wel bijzonder. 

Punchbowl Cemetery

Tussen de klussen door hebben we natuurlijk nog wel het een en ander van de eilanden gezien. We zijn hier nu zes weken en hebben op Big Island, Maui en Oahu uitgebreid rondgetoerd. We hebben Pearl Harbor bezocht samen met Wietze en Janneke, en dat had een extra dimensie omdat Wietze jarenlang bij de marine op onderzeeërs heeft gewerkt. The National Cemetery of the Pacific, Punchbowl genaamd naar de ligging in een oude vulkaankrater, is de begraafplaats van 35.000 slachtoffers van drie oorlogen (WO II, Korea en Vietnam). Veel van de graven dateren van 7 december 1941.  Zuilen en zuilen vol met namen van gesneuvelde en vermiste soldaten. Heel indrukwekkend.

Het plan is om 6 juni naar Kauai te varen, het noordelijkste van de bewoonde eilanden, en daar in een mooie ankerbaai de onderkant van de boot schoon te maken. Ala Wai Harbor is vies en er is in de drie weken dat we hier liggen een enorme aangroei van planten en schelpdieren aan de rompen gekomen. Dat moet er afgekrabt worden (Huib), maar dat ga je hier in dat vieze water niet doen. Als we weer lekker schoon zijn en de wind is gunstig, dan vertrekken we naar het noorden. Onze bestemming is Kodiak Island, maar het is van de heersende wind afhankelijk of we daar komen.  Soms word je door overkomende depressies (lage druk gebieden) gedwongen om naar het oosten uit te wijken en dan kom je aan de westkust van de VS uit. We zullen zien.

Pacific Crossing

Geschreven: donderdag 28 april 2016

Zondag 17 april 2016

Na 4720 zeemijlen en 38 dagen zijn we op zaterdag 16 april aangekomen in Hilo, op het eiland Hawaii, USA. We hebben een goede overtocht gehad, zonder problemen. Ons vertrekpunt was Panama City,

Panama BioMuseo, architect: Frank Gehry


...en van daaruit  zijn er drie aanbevolen routes naar Hawaii. Welke route je kiest hangt af van het seizoen. Gebaseerd op statistiek wordt een voorspelling gemaakt van de te verwachten wind. Het probleem is nl dat je sowieso door een windstil gebied heen moet (doldrums) voordat je in de passaatwind komt. Dit gebied schuift met de seizoenen naar het noorden respectievelijk zuiden. De directe route (4500 mijl) voert langs de Midden-Amerikaanse kust en buigt ter hoogte van Mexico af naar het westen. De andere routes steken eerst naar het zuiden, naar de Galapagos eilanden, dan naar het westen en tenslotte naar het noorden. De langste daarvan is 5300 mijl. Het idee is, dat je eerder in de passaatwind komt en dus toch sneller in Hawaii bent. Maar statistiek hoeft niet overeen te komen met de werkelijkheid en ondanks de voor onze periode aanbevolen langste route kiezen wij voor de directe route. Na het laatste bezoek aan de markt om verse producten in te slaan vertrekken wij op 8 maart uit Panama City naar het eiland Taboga, 8 mijl verderop in de Golf van Panama.


De volgende dag is het bladstil als wij het anker lichten, zodat we op de motor door de Golf tuffen, omringd door vele pelikanen. Tweemaal zien we een walvis, voor het eerst in ons varend bestaan. De eerste week hebben we weinig wind, zodat we ongeveer de helft van de tijd moeten motoren. Zodra het even kan hijsen we de zeilen, want onze dieselvoorraad is uiteraard beperkt (430 liter, goed voor 260 uur varen, naar schatting 1200 mijl, uitgaand van gebruik van één motor tegelijk). De nachten zijn donker, want het is nieuwe maan.



Op 11 maart werpen we de laatste blikken op de Panamese kust, daarna zien we de komende weken geen land meer, alleen maar water. Tijdens de nachtelijke wacht zie ik dat er zich iets onder ons bevindt op 22 meter diepte. De dieptemeter hoort in de oceaan ''oneindig'' aan te geven, en af en toe zie je dat kortdurend veranderen, dan zwemt er een vis of school vissen onder de meter door. Nu blijft de meter op 16-22 staan, wat betekent dat er iets vrij constant onder ons hangt. Heel af en toe is het weg. Visioenen van een walvis die plotseling omhoog zal komen en Madeleine omver zal werpen dringen zich aan mij op. Ik zet de motor aan, om hem te laten merken dat wij geen vis zijn (advies van andere cruisers). Ik zwenk naar links en naar rechts, maar er blijft iets onder ons, tussen 9 en 22 meter. Ik wek Huib. Hij heeft een heel ander idee. Van Arroz, onze advisor in het Panama Kanaal , heeft hij gehoord dat de drugsbendes tegenwoordig in het bezit zijn van onderzeeërs. Wij varen nog steeds betrekkelijk dicht bij de kust, dus misschien bevinden wij ons wel in hun vaarwater! Nu doemen heel andere akelige scenario's voor ons op. We zetten beide motoren aan en zetten koers loodrecht van de kust weg. Het ding vaart mee onder ons. Na twee uur is het weg, de dieptemeter geeft weer oneindig aan en we slaken een zucht van verlichting. Spannende uurtjes en eigenlijk geen idee wat het nou geweest is.

 Als we achterom kijken zie ik iets geks in de lucht, wat Huib direct herkent als een waterhoos. Een slurf uit de wolken naar beneden en opspattend water. De hoos beweegt zich met de wind mee in onze richting, we staan aan dek genageld. Gelukkig dooft hij uit als hij nog heel ver van ons verwijderd is. Voor de rest van de dag wel genoeg sensatie gehad.

Na een week ruimt de wind en het lijkt er op dat we de noordoost passaat te pakken hebben. Vanaf dat moment kunnen we zeilen, met een rustig, ruim achterlijk windje. We schieten niet hard op, want we ondervinden forse tegenstroom van de North Equatorial Counter Current. Dagelijks hebben we rond etenstijd een dolfijnenshow voor de boegen en het weer is prachtig.

US Coastguard Cutter 751

We varen door de territoriale wateren van achtereenvolgens Costa Rica, Nicaragua, Honduras en El Salvador. Op 20 maart zijn we ter hoogte van de Golf van Tehuantepec, Mexico, die berucht is om gemene winden. Deze "Tehuantepecers" ontstaan als zich een hoge drukgebied in de Golf van Mexico (aan de Atlantische zijde) vormt. De resulterende wind blaast over de betrekkelijk smalle strook land die de Atlantische Oceaan en de Stille Oceaan scheidt en komt versterkt aan in de Golf van Tehuantepec. We ontmoeten de US Coastguard Cutter 751, die eerst een rondje om ons heen vaart en ons dan oproept via de marifoon. Wie we zijn en waar we naar toe gaan. Ze zijn tevreden met onze gegevens en beëindigen de oproep met de laatste weersinfo: veel wind en hoge golven de komende 48 uur in Tehuantepec. Kort tevoren hadden we de zeilen al flink gereefd in verband met toenemende wind. 's Nachts halen we het grootzeil helemaal weg. Wind en hoge golven komen dwars in, wat het leven aan boord niet gemakkelijk maakt.

 De volgende dag neemt de wind toe tot 36 knopen (Bft 8) en we krijgen af en toe een breker in de kuip. Muren van water om ons heen, het spuit langs en over de boegen en soms dus in de kuip. De golven zijn imposant, maar Madeleine glijdt er soepeltjes af. Zij en de automatische piloot doen al het werk, wij zitten er bij om op te letten en zo nodig in te grijpen. Behoorlijk vermoeiend trouwens, al dat geweld van de elementen om je heen en het voortdurend alert zijn. Het is volle maan, dus het zicht is 's nachts gelukkig goed en overdag is het stralend weer. Aan het eind van de middag op 22 maart wordt de zee eindelijk iets rustiger. Een stormachtig begin van de lente voor ons. De enige schade die we hebben is een kletsnatte "linnenkamer", de voorraadruimte in de stuurboord boeg. Alles is nat geworden, het heeft gelekt via het dekluik, waar gigantische partijen water met veel kracht op gesmeten zijn. Dagen zijn we bezig om de spullen te drogen en alles weer op te bergen.

  Intussen maken we goede voortgang. De wind blijft steeds erg wisselen, tweemaal moeten we nog een paar uur motoren, maar voor de rest kunnen we alles zeilen. Meestal met een gereefd grootzeil en een genua die we voortdurend minder of meer kunnen reven. In de derde week is de wind zo achterlijk geworden, dat we het grootzeil weghalen en uitsluitend op de genua zeilen. Dat is erg relaxed. Het waait te hard voor de spinaker; de koers zou er perfekt voor zijn. Later kan het grootzeil in sterk gereefde vorm er nog weer een paar dagen bij.


Booby Shit...
Brown Booby

Zolang we niet al te ver van de kust verwijderd zijn (300 mijl) zien we vogels en dolfijnen. We hebben een paar dagen Brown Boobies te gast aan boord. Eerst vinden we dat nog wel gezellig, zo'n vogel op het dek, maar als na twee dagen de hele boot is ondergescheten is de lol er af. Vies en slecht voor de verf. Als we alles hebben schoongemaakt zijn de vogels inmiddels ook verdwenen. Op 12 en 13 april hebben we twee zeer heftige nachten, met de ene bui na de andere, regen, golven, geen maan en wind die binnen een minuut 10 knopen kan aanwakkeren, zodat we soms bijna "voor top en takel", met uitsluitend een klein driehoekje genua, voortstuiven met 6-7 knopen snelheid. 's Morgens is het nog grijs en dan kun je de buien die je 's nachts niet ziet, dreigend zwart aan de horizon zien hangen, 's middags klaart het op en is het stralend weer. Daarna blijft het wat buiig, maar prima zeilweer.De eerste dagen moeten we af en toe uitwijken voor een tegenligger, op 11 maart passeren we 's nachts het laatste zeiljacht. Daarna zien we geen schepen meer.

 Weersinformatie halen we binnen met de SSB radio. Daarmee leggen we contact met een radiowalstation; via dit station worden onze emailberichten (updates naar de familie en aanvragen voor weersinfo) verzonden en binnengehaald.  Voor dit doel heb je een speciaal emailadres. Het contact leggen met zo'n station lukt niet altijd, en als je contact hebt, lukt het zenden en/of ontvangen lang niet altijd. Per week mag je 90 minuten zendtijd besteden en soms is de verbinding niet goed genoeg om de berichten binnen te halen. Voor noodgevallen hebben we de satelliettelefoon paraat. Daarmee bellen we eens per week de moeders in NL.  Huib heeft in Panama de watermaker met succes gerepareerd. We hebben hem 37 uur gebruikt en daarmee zo'n 2200 liter heerlijk drinkwater gemaakt uit zeewater. De voedselvoorraden zijn ruim voldoende, we kunnen nog weken wegblijven. Maar na vier weken is het fruit op (en dat mis je echt) en na vijf weken de laatste verse groente (pompoen). Brood bakken en yoghurt maken doen we onderweg. Het zeewater ziet er zeer schoon uit en is diepblauw van kleur. Eenmaal komen we de onmiskenbare inventaris van een vissersschip tegen waar het kennelijk niet goed mee is afgelopen. Verder zien we nergens troep of plastic drijven. Evenmin is er de Sargassumplaag die de Atlantische Oceaan teistert: grote velden met taaie waterplanten die zich in je roeren en schroeven draaien. 

Op wacht...

Na twee weken veranderen we het wachtsysteem.  Aanvankelijk draaien we wachten van drie uur, maar daarmee komen we niet aan voldoende slaap. In het nieuwe systeem delen we de avond en nacht op in twee wachten van zes uur en overdag slapen we elk nog 2-3 uur bij. Dat bevalt beter. De dagen zijn daarmee kort en vliegen voorbij. Naast de zorg voor schip, materieel, navigatie, weersinfo etc. ben je druk met huishoudelijke zaken. En tussendoor natuurlijk een boek lezen of een spelletje doen. Het Stille van deze Oceaan ervaren we aan het begin en aan het eind van de trip. Voor het overige deel van de tocht vonden we dit stuk water niet zo stil. De oceaan heeft ons bij tijden aardig bezig gehouden, en we ondervonden veel meer wisselingen in windkracht en -sterkte dan we verwacht hadden.  

Aan het eind staat er weinig wind meer en we gaan in een gematigd gangetje op Hawaii af. Het is een belevenis als we in de nacht van 16 april de lichtjes van de vuurtoren en de bebouwing van Hawaii aan de horizon zien. We hebben dan nog een rustige nacht bij halve maan voor de boeg, goed om het einde van dit kluizenaars/oceaanleven langzaam tot ons door te laten dringen. In de loop van de ochtend gooien we het anker uit in Radio Bay. Met de dinghy naar de wal om ons te gaan melden bij de Amerikaanse douane, die ons allerhartelijkst ontvangt.



Madeleine door het Panama Kanaal

Geschreven: donderdag 28 april 2016

Zondag 6 maart 2016

Op 4 maart is het zo ver, dan is de transit van Madeleine door het Panama Kanaal gepland. Het is altijd tot het laatste moment spannend of het inderdaad door gaat, want pleziervaart heeft geen prioriteit in deze business. Als line handlers hebben wij de bemanning van de Tignanello gevraagd, Willem en Remco. We ontmoetten hen al eerder in Curaçao. Als derde persoon gaat Dennis mee, de Amerikaan die net als wij op Sparrow bemande. Helaas moet Willem afzeggen in verband met een forse peesontsteking aan zijn rechter pols, veroorzaakt  door enkele dagen fanatiek polishen van de rompen. Dennis neemt in zijn plaats een vriend mee, Bob, van wie hij zegt dat hij een goede line handler is. We hadden al gemerkt dat de verhalen van Dennis met flink wat korrels zout genomen moesten worden, maar veel keus hebben we niet. We weten dan nog niet dat Bob geen knoop weet te leggen.  

Op het afgesproken tijdstip (13.00 uur) vertrekken we naar The Flats, de ankerplaats in de Bahia Limon, waar je moet liggen wachten tot de advisor aan boord komt. Madeleine hangt aan weerszijden vol met enorme stootwillen en we hebben vier enorme, 30m lange, 22 mm dikke trossen aan boord om ons aan de sluiskades vast te leggen (gehuurd). We melden ons bij Cristobal Signal Station en krijgen te horen dat hij er om 16.00 uur zal zijn. Tijd genoeg dus voor een uitgebreide lunch. Er komen nog twee catamarans voor anker liggen. Uiteindelijk wordt het na vijven voor de advisor komt, Gonzalez.  Advisors zijn mensen die een vaste baan hebben bij de PCA (Panama Canal Authority) en die in hun vrije tijd kleine schepen (< 60 m) door het Kanaal loodsen. Officiële pilots zijn beroeps en werken voor de grote vaart. De kwaliteit van de advisors is sterk wisselend. We hebben verhalen gehoord van mensen die nauwelijks engels spraken. Gonzalez is een aardige kerel die voldoende engels spreekt. Hij vertelt ons dat we in de eerste sluizen, de Gatún Locks, moeten "raften" met de Blanchette, een grote Canadese cat. Je kunt als jacht op vier verschillende manieren in de sluis worden neergelegd. (1) Het gemakkelijkst is het als je aan een sleepboot kunt aanmeren. Die ligt langs de kademuur en vangt de hoogteverschillen op. (2) Je kunt zelf langs de kademuur liggen, maar dan moet je heel goed opletten dat je niet langs het beton schuurt en dat mast en stagen de kademuren niet raken als het water met veel turbulentie de sluis in komt. (3) Je kunt samen met andere jachten als vlot aan elkaar gebonden worden (het zogenaamde raften) en in het midden van de sluiskolk gelegd worden met lijnen naar beide kanten. (4) En tenslotte kun je solo in het midden liggen, zgn "center chamber". De eerste en de laatste methode hebben onze voorkeur en dat hebben we ook aangegeven.

Kolkend water in de kolk
Rafting with Blanchette

Maar daar wordt vandaag geen rekening mee gehouden. We moeten langszij de Blanchette vastmaken en omdat zij groter is dan Madeleine is zij vanaf dat moment de baas. We varen op hun motoren, met de onze standby, moeten de aanwijzingen van hun advisor volgen en zijn afhankelijk van hun schipper. We weten al direct waarom we dit liever niet wilden. De Blanchette wordt bemand door drie jonge stellen met kleine kinderen. Ze zijn erg aardig en relaxed en vooral bezig met filmen. In de sluizen, met het kolkende water, sta ik doodsangsten uit voor de kinderen die vrolijk over het schip rennen en klauteren. Eén misstap en je ligt in het water, fataal. We zijn een breed vlot en Blanchette heeft grote moeite om ons vrij te houden van de kademuren. Tegen de regels in roep ik aanwijzingen naar Gonzalez en vraag hem de zaak over te nemen, wat hij ook doet. Liever onbeleefd dan de dupe  te worden van de sloppiness van onze buren. Het is hard werken, er komen enorme krachten op de lijnen bij het naar beneden storten van het water. We hebben alleen aan bakboord lijnen naar de kade, dus aan elke lijn twee man. Remco en ik bedienen de lijnen op de boeg en Gonzalez is zo aardig dat hij Dennis helpt aan de achterkant. Huib heeft zijn handen vol aan het bijsturen van het vlot (wat officieel niet mag, hij mag alleen standby draaien). Met vereende krachten komen we ongeschonden de drie locks door. Buitengaats staat een partij golven die de cats lelijk tegen elkaar doet botsen en flink aan de lijnen rukt. We moeten daar door heen voor we los mogen gooien. Het is inmiddels aardedonker en we tuffen het Lake Gatún op, naar de moorings, om te overnachten. Die moorings zijn enorme tonnen, plat van boven met grote klampen. Je kunt er op staan. Wij krijgen een mooring toegewezen waar al een schip aan ligt. Het is de bedoeling dat de mooring tussen beide schepen in komt en dat je zowel aan de mooring vastmaakt als lijnen uitbrengt van beide schepen naar elkaar. Erg ingewikkeld en erg veel werk.  Het is al na negenen als Gonzalez van boord gaat. Wij moeten dan nog eten.

Beetje naar SB
Arroz overhoort ons

De tweede dag komt een andere advisor aan boord, Arroz. Hij is om kwart over 8 present. We serveren een ontbijt met scrambled eggs voor iedereen en gaan op weg naar de sluizen aan de Pacific kant. Arroz is een midden veertiger en een geboren leraar. Hij begint met ons te overhoren over allerlei feiten aangaande het Kanaal en geniet zichtbaar als wij niet al teveel weten. Hij begint met vertellen en houdt de hele dag niet meer op. Intussen let hij scherp op en werpt aanwijzingen tussen zijn verhalen door, zodat je zelf ook wel moet blijven luisteren. Het is vier uur varen naar de volgende sluizen, de Pedro Miguel Locks. Eerst steek je Lake Gatún over, daarna kom je in het uitgegraven kanaal. Arroz weet dat wij liever niet raften, en houdt daar rekening mee. Wij gaan solo center chamber door de locks. Wij hebben nu aan beide kanten lijnen naar de wal, dus alle line handlers zijn bezig. Als blijkt dat Bob niet weet wat te doen, springt Arroz in. Op de kades staan vier man die ieder van ons een dunne lijn toewerpen waar we de landvasten aan moeten knopen. Zij halen de lijnen in en leggen ze vast om de bolders op de kant. Zodra het water gaat zakken moet jij de lijnen aan boord vieren. Goed opletten, want anders komt je boot te hangen en kunnen de klampen uit het dek worden gescheurd. Blanchette krijgt een andere partner toegewezen, een monohull, van wie ik later hoor dat zij dezelfde doodsangsten hebben uitgestaan als wij.


In de Gatún Locks ligt het grote vrachtschip waar je mee schut voor je, hier ligt de kleine vaart voorin de sluis. Dus als de kleine schepen goed gepositioneerd zijn kan de kolos binnenkomen. Het is zeer indrukwekkend, als je die op je af ziet komen. Omdat het even duurt hebben we net tijd voor de (voorgeschreven warme) lunch, rijst met kip. Na de Pedro Miguel sluis is het een mijl varen naar de laatste twee (gekoppelde) sluizen, de Miraflores Locks. Daar hangen webcams en het blijkt dat het thuisfront ons goed kan zien. Er wordt druk heen en weer ge-smst. Het doet ons wel wat om deze belevenis zo te delen. Arroz instrueert ons uitgebreid over de laatste sluiskolk.

Line Handler Maaike

Daar staat een enorme onderstroom naar buiten toe, dus als je de motoren niet voldoende in de achteruit zet en de achterlijnen niet op tijd vast hebt, stort je tegen de sluisdeuren aan. Remco en ik bedienen de achterlijnen. Gelukkig staat Arroz ook hier standby, want eigenlijk heb ik er niet genoeg kracht voor.Huib krijgt na afloop een compliment van hem over zijn boat handling. En dan is het klaar, we zijn in de Pacific! Zonder kleerscheuren. Het is veel meer werk en inspanning als je met je eigen schip gaat dan wanneer je bemant. We leggen in Balboa Yacht Club aan een mooring aan, de gehuurde lijnen en fenders worden opgehaald, Arroz wordt opgehaald en de bemanning gaat van boord. Wij drinken een maltje op het achterdek en vallen dan in onze kooi.