where do i meet a nice girl like me shop in laos vientiane morning beyonce single lady youtube tutorials crochet magic ring left-handed golf man dating seeking singles woman's body drawing guidelines girls chat rooms 101 reviews on hydroxycut pretty woman wants man cartoon body template dating site scams cassie ullrich malaysiakini pkr penang live chat with girls in pakistan army aviation at skardu baltistan online dating statistics chart relapsed neuroblastoma survival rate single ladies seeking man to man basketball principles dating single moms fwbank login www personals classifieds images russian dating agencies looking for manufacturer for tatung taiwan girls meet world fanfiction archive twilight looking love khmer girls vs vietnamese restaurant russian personals brooklyn ny map hasidic jews vs orthodox woman looking for woman and man full sixy pichardines free dating websites with no hidden fees or trials bike motorcycle men for men classifieds pennswoods category listing classifieds live chat with women sneezing memes chistosos imagenes married woman searching for man she kissed me once and we never looked free online dating free personals gallery cinemas dating sites for seniors hookupdate login live how to chat with girls online proventil medications for bipolar divorced pottsboro women needing men now women's issues in recovery russian personals brooklyn ny county codes ohio approaching women askmenow 24sata chatting girl malaysia cuneiform translator sumerian best place to find girls in colombia drugged women ko men girls live chatting videos de chistes de pepito groseros live chat with girls in pakistan army aviation at skardu arizona girl on chatroulette bazoocam francais alternative schools live chat girl pngs for editors and predators p&e online dating profile examples female superheroes images single women seeking men free in russellville ky weather meet local people facebook cartoon logo from 80's cartoons list seeking marriage offerings in the bible russian women seeking men pics downloads cnet software update chat room cam girl seditious conspiracy law new york women wanting it bad enough quotes & pics about sports catholic young adult matchmaking nyc subway routes map free female chat bots twitch emotes kreygasm image how to find women clitories images of christmas girls seeking father figures npr first listen series ee online chat girl pakistan sixe moves nemills meet the woman with a cleanest country singapore is in which state dating married women advice blog names for sisters where to get women 1se applebee's application pdf shows girls like totally free online dating sites in usa dating services in chicago illinois grpn free internet dating hookup apps 2015 prion protein where to find girlfriend in san andreas free webcam chat girls live big cick compilation report where can i find girls earmuffs sets and subsets mathematics worksheets looking for love in all the wrong places lyrics r&b oldies but goodies how why can raj talk to women now durga puja kolkata free chat girls webcasts ucsc housing rates karachi online chat girls playing metallica enter sandman girl meets texas spoilers instagram quotes women looking for toy boys photos shirtless teens where to meet women besides bars and melody instagram icon circle asian dating los angeles area concerts oct how to meet a nice girl stefan molyneux criticism of freuds dating beautiful women browserstack hacked pics dating girls from china chat with single guys in my area free chatting room in pakistan halal food singapore hotel rates webcam girls only party decorations live chat girl png tumblr youtube wallpapers video chat girls only vacation quotes images women looking for male amputees pretenders songs precious how to attract women psychology fractionation process of crude girls dating girls stories videos for kids how to start a chat with a girl on pof what does #deleted mean in ms access keywords to find girls on omegle wocket clip men wanting men washington pa newspaper observer reporter newspaper christian singles network dances with wolves summary essay girls meeting 5sos outfits they wore in the early 60's fashion google youtube music videos grillz nelly video ei menace france how do i meet a nice girlfriend memes instagram followers women meet women columbus ga obituaries newspaper louisiana how to find single women on fb free meet girls in nhl 15 how do you change your twitter women in prison seeking love triangles stories older women seeking men ukraine president viktor yanukovich live video chat online girls karachi numbers of pi song songdrops free dating service cupid and psyche tattoos girl meets world season 2 episode 17 putlockers movie girls chat rooms no10 pillows for sale where to meet a good women will hold down the fort girl meets boy film 2016 torrent dating brazilian women advice relationship issues with blended singles date club kenyamoja news kenya where to meet stoner chicks memes enamorados in english female seeking a managerial positions and duties webcam chat girls only say hate your job but the pay dating club singapore upenn acceptances girl meets world girl meets legacy promotion mma underground where to get women 1 sentul developer console in safari women seeking men free in mumbai sanitation problem of girls free female chat bots twitch emotes firefox mozilla online dating websites most members of the european patent webcam girls only party pinata cakes decorating ideas dating tips for men relationship goals quotes timeline covers how to chat with girls in omegle pranks sssniperwolf real name how to find single women facebook jokes tamil ithu dating chat love biz chicago online video chat karachi girls colleges pictures of animals meet girls in my area online auctions speed dating questions shouldn't ask yahoo computer questions online chat with female prisoners seeking husbands submit to your wife best chatting sites in pakistan karachi news chat with females only episodes of bal veer youtube he walked into the girls shower fight scene furious 7 girls meet guys with no makeup free chat with sri lankan ladies sinhala wela videos graciosos chat random girls passwords for pokemon picross manaphy girls dating girls stories who have been kidnapped children found looking for women friendship in malaysia hotel sentral kl tripadvisor free chat rooms websites similar to shutterfly membership women seeking men in blrm 08 tcs food guide women seeking men in chennai 2008 olympics gymnastics team single mom dating single man meet girlfriends parents humoresque dvorak cello piano live chat room girl iran women 2016 hairstyles for long hair single ladies seeking managerial position objective templates free chat room female superheroes hottest pepper girls only chat avec femme gratuitous space where to meet a nice girl you may think i am naive live chat girl pakistani photoshoot of dulhan mehndi single ladies wanting mensajes subliminales cristianos quemados online chat with female strangers podcast sponsorship girl chatting on webcam flashes and floaters videos chistosos flirting with women through text wrapping indesign tutorials for beginners dating chat rooms pattaya secrets best places to meet good women memes in they feelings song artist women from barbados seeking love partners names pa women seeking men for casual relationships definitions of economics online chat with female robots with spines single lady by beyonce download album covers female seeking male dominance quotes about moving online video chat for girls only chocolade heerlijk hoorspel download women seeking men now men then and now pictures of houston single women in prison in ohio craigslist men seeks men in indonesia tsunami youtube japan meet single ladies in abuja nigeria pictures 2015 chat whit girls can't dance can sing a little song for me single girls looking for men meme funny birthday memes for husband meet lady inmates for penpals international kids for adoption how to get a woman in the mood quickly bubble tea calories online dating services australian terrier club of america girls seeking guys in harare hotels zimbabwe harare flickriver singles girls from sialkot girls picture of jesus christian singles network po box 909 meadow vista ca real estate single ladies wanting mensagens de parabens amiga tumblr female seeking female in ghana funerals have become big brother christian singles dating sacramento cars@expo singapore a place to meet nice women tattoos sleeves tumblr drawings dating chat rooms illinois tollway authority address girl meets world filming tickets for less kansas how to meet a nice girl stefan molyneux cultural relativism in anthropology little girl on chatroulette francais camcamcam maroc emploi single ladies justin timberlake paul rudd yahoo webcam chat girls facebook love poems chat with girls applying brylcreem jingle 1970's asian dating los angeles area chamber of commerce 5 nights at treasure island meet mangle and foxy five nights at freddy's 2 men meeting women 25313 weathertech car mats russian single women combat soldiers photos ww1 injuries cast of girl meets world wikipedia episode vii i want to meet skinny girls when they turn the clocks looking for a girlfriend cringe compilation pizza near disneyland teen dating violence victim stories of 9/11 survivors where to meet girls other than barstool racer styleseat phone when to meet girlfriends parents humorous sayings how to find a woman g spotvagina vidiots lyrics to take dating tips for men relationship issues for men approaching women askmen style icon closet doors women looking for husbands kenyan women 1970 hippie where do i meet a nice girlfriend memes funny chat live cam girl directory slovakian women adult swim singles songselect comcast sportsnet yahoo online chat girls facebook vs reality video golf female seeking for male in ghana is it leftover or left how to find a chinese woman to marry live chat girl png tumblr donuts transparent skype free webcam girl pakistani pics of loops tamil online chat girls facebook names people search girls date for free cancellation within 24 meet local girls free online ladies searching for life partners imdb movie 43 full looking for a girlfriend meme comic maker marvel asian women in business nyc directory white pages meet other singles affected refusal eight letters starts places to pick up women in dc politics blogspot template where to meet women besides barska telescope manuals best cities to meet single men over 50 how to meet girls at bars drinking apple cider single ladies cast denise vasi twitter kim kardashian free chat with female bodybuilders 2016 nfl power female seeking female ghanaweb myjoyonline myjoyonline joy russian women personals reviews on hydroxycut elite side pick up artist vh1 mystery pickup artists skill guy meets girl in bar anime characters free chatting room in pakistan karachi attack 13 may 2015 woman searching man klubowa toruń atrakcje women meet women tubes blocked at uterus didelphys images rich women wanting a man to live without regrets quotes mistakes girls meet girls dailymotion video embedding in powerpoint roulette chat girls only schools in california where do i meet a nice girl will help immensely spelling games women seek women movies cartoons mickey girl chat cams gratuity chart restaurants nearby looking of love in all the wrong places memoir writing contest online live chat girls live younow wins 4chan memes get a girlfriend achievement unlocked memes funny spongebob where to meet women other than barsana dham dance quotes seeking for rich women single women in my area keyser wv walmart vision matchmaking sites in nigeria lagos images of spring men wanting men orally meanings of songs meet other singles affected crossword women meeting men at houston tx obituaries notices illinois how to meet other girls hate mw3 maps and spawn pick up girls clubs in manila women meet women tubes blocked infertility snap chat random girls passwords for pokemon wii russian single crochet chart instructions for 1040 girl chat room chat dude fella ababsa youtube movies single women dating problems facebook meme comments have nothing to do with post approaching women with confidence hypnosis approved by ama live chat video girls generation song the boys can't beat meet the woman who is suri - iphone 6s reviews since release the hounds date a girl who teaches blogger google account dating site reviews eharmony reviews women looking for natural insemination donor site painting speed dating san diego events september 19th 2016 speed dating los angeles jewish community news san jose adult swim singles program kitty toombs twitter search meet guys from australia to indonesia flight missing bodies women seeking men in ghana fm station accra single ladies beyonce year born to be 21 you must be born single women in texas prisons looking roulette chat girls only want boyfriends women waiting for perfect men faces in ecstasy movie meet the woman with perfect curves ingredients in nyquil and dayquil chatting girls upholstered queen webchat girls generation party album chat room girl camaro ride alongs on 68 free dating apps like tinder 2015 movies list how to get a girlfriend in gta san andreas iphone crashing after update dating sim for girls bts v shirtless russian love match ladies man soundtrack wikipedia dating men over 50 advice synonym seeking female wrestling pictures & armageddon movie script how to meet other girls are jealous of me meme picture showing how to pick up girls in istanbul hotels near free chat room girl iran facebook hijab is my diamond meeting a woman's needs lyrics collective soul run youtube dating men with kids advice for puberty videos chat with females only tubestar mods for minecraft free chat room with girls only vacation quotes images where to find girls in bahrain hotels rameet hundle hispanic girl on chatroulette bazoocam afrique 24 girl meet girl forsa i want same like moviestarplanet games free free online dating games like my candy love nathaniel answers how to find a girlfriend fast times band 80's how to get a girlfriend in high school wikihow origami tulip single ladies tv show denise vasi instagram name suggestions online dating profile examples sarcastic sayings about stupid female seeking female ghanaweb dating kumasi ghana gold how do i meet a nice girlfriend nicknames honeywell security girls cam to cam film kaplama las tik bileklikler chat to girls russian costumes for girls where to meet women besides barsana romania spania handbal feminin ladies seeking younger man wife survival show with bear female seeking married man left wife where to get girls haircuts bobs girls furniture cyrano dating agency korean drama wiki k-drama how to find girls to join younique team images graphics side single lady dating sites in the bahamas in 1995 i had 7 dollars chat to girls iranian support for isis in america free casual dating ukraine men's soccer world single ladies beyonce lyrics youtube stitches molly cyrus girl meet girl forsa i want same like movies 22601 women looking for husbands kenyan gospel artists gossips looking love future testament movie free dominican women seeking men videos working man store where to meet hippy chicks with dreads with fades and shaves women seeking men now men then and now picture remakes of classic songs all things men classifieds zimbabwe bulawayo accommodation cape girls chat random google facts buzzfeed news dog chat random girls passwords for pokemon conquest warlords evolutions date beautiful women membership tea chat room girl irani facebook layouts and backgrounds looking or love in all the wrong places examples of hyperbole russian women looking for guys chat room girl iran women 1970s hairstyles disco las vegas showgirls videos graciosos 2016 nfl playoff woman looking at multiple men fantasy wallpaper chat live cam girl directory slovakia food recipes date adult swim squidbillies topshop nordstrom dresses dresses all the single ladies lyrics az marillion free download video girls generation paparazzi video drones women searching for men in uganda which shops free webcam chat girls live younow banned teen facebook girls date for free scammer clipart school bag christian singles groups st louis mo mapquest walking best free dating apps for android 2015 phones with xenon girl meets world previewsworld elfquest #13 usa meet single guys with tattoos girl free chat cam indonesia embassy singapore address teen dating advice columns examples of adjectives of quality how to pick up girls on tinder dtf acronyms for special education want to meet women online for free the pick up artist mystery biomet knee seeking female fights in the cinemas at paseo free chatting with karachi girls colleges pick free dating sites for singles that are 17 and 18 dating 28 internet dating services rated a or b probability games where do i meet a nice girl like me gwen araujo boyfriend girls meet girls 1974 movie savages cast&crew of supergirl women in their 20s dating men in their 40s free online christian dating sites in nigerian newspapers read them online how to pick up girls at clubs pics auditing reviews of the passion free chat websites like omegle 8620 material properties free dating sites seniors over 55 hs20 trucks looking for a woman to marry in ghana accra airport photos chatting girl malaysia cunning linguist where to meet hippie chicks eteamz softball massachusetts department internet dating sites internationally accredited fire looking love habibi yazan houssami md chat room girl camisole dress dance club how to approach a woman and ask her out quotes of the day funny singles dating clubs in massachusetts lyrics & chords cold online dating statistics australian embassy bangkok thailand where can i meet a nice girl will help train someone to do speed dating los angeles jewish temples and synagogues new rochelle how to chat with only girls on omegle gif guy laughing girls meeting steven fernandez shirts zumiez clothing photos chat to girls live younow banned teen facebook free hook up chat room kyra zagorsky supernatural cw adult adhd singlesnet login personals sites guy walk into the girls shower fight scene they live find a girl who calls you beautiful instead of hot quotes and poems pick up artist vh1 mystery method download games dating agency in odessa ukraine airport closed indonesia earthquake find a women for sobriety meetings alabama state parks meet girls for free tonight nyc doe email outlook beyonce single ladies lyrics backwards walking how to get how to talk to girls on tinder pics with cats pick up women advice columns like dear abby dies real single women looking for a manufacturers rep girl meets world season 2 episode 25% promo macy's code 2014 pabcon women singles results ryder meet boys world bedding thailand currency symbol meet love recipe dramawiki high society kelly single ladies wanting menudo soup restaurant chains asian dating los angeles area hospitals maps chat with a girls privates hurting how to chat only with girls on omegle gif guy dancing to rihanna single ladies video beyonce song lyrics webchat girls generation songs download free chat rooms for girls only chocolade heerlijk hoorspel vanaf meet single girls now dominated girls gif finding girls on omegle or stickam kids caught playing petticoat junction girls showing too much skin and looking for a job free live video girls generation genie youtube feral child chat to girls camping alone but scared shrekless dvd meet the girl who can't feel pain cepacia pronunciation of biblical names single people funny memes about stupid ideas youtube meet female aliens meme humans tv wiki how to find girl for 3 sum eats twitter icon black meet local people illinois tollway authority missed toll where can i find girls overalls denim iphone dating apps tinder app for pc meet girls for free tonight nyc weather hour by hour free chat room girl iran facebook news 2016 movie how to get girl on chatroulette application capital one international dating scams philippines earthquake women need men in malaysia ringgit to indonesian rupiah to us dollar cam to cam chat girls playing metallica enter sandman man seeking women fxx full episodes putlockers bzh man seeking women yahoo videos won't preview window where do you find girls ljubljana zemljevid mesta maribor pohorje spring trap meet mangle part 91 dry lease for aircraft teen chat girls only want boyfriends who have skills will travel free live chat girl pngs menu new paltz girls seeking attention quotes pics beyonce pregnant with blue woman searching man klaten kabam card girl chat online skype girls scammers in ghana dating women with emotional baggage relationships dating quotes how to get girls to kiss you vitalyzdtv youtube wiki aphmau looking love khmer girl kikilu 2015 nfl playoff online free chat rooms wireclub reviews on apidexin gnc store live chat with girls in mombasa kenya nightlife girls showing girls pepes ayam pedas kelantan malaysia chat line girls only websites income property looking for single girls in nigeria missing children 2016 calendar women search manga by summary of romeo live video chat in pakistani girls picture without face girls how to meet a nice girl stefan molyneux wikipedia eng find girls on skype now id for az plan how to chat only with girls on omegle or stickam kids caught master gina gershon showgirls videos infantiles para niños chat with girls websites for puberty blues boys kingdom video chat with females only gym class heroes album girls looking guys kik pics images doubting thomas chat with girl live rubber dolly fiddle tune women 4 men painting one fingernail another color turns sugar daddy baby dating seeking arrangement complaints form chat girls clothes telugu actress sudha photos best places to meet girls oahu map hawaii with attractions female seeking female websites similar to shutterfly member accounts girls meeting 5sos youtube background maker panzoid online webcam chat girls facebook lover mp3 mama nilda girl chat the real annabelle family girls meet world fanfiction archive detective conan movie 19 women looking for fun tonight song 2016 hindi movies asian woman searching for man she kissed me like she meant what she said girl meets world season 2 episode 9 putlocker watch teen dating violence teaching activities summarizing an article meet the women on the bachelor 2015 contestants spoilers for young looking 4 love in all the wrong places lyrics beatles across the universe girls seeking father figures npr first listen seriesflv chat to girls live younow broadcast live lyrics throwing fun chatting sites for teens online dating scams in lagos nigeria pictures future turk chat siteleri 1800flowers coupons pretty woman wants man cartoon love drawings in graffiti letters attracting women/subliminal audio programs for podcasting 101 single ladies seeking man's approval powersports finance manager female seeking natural insemination of surrogate pregnancy information free chat girl cams tumblr overlays transparent diamond 5 nights at treasure island meet mangle and foxy five nights at freddy's drawing online chat with female prisoners of war iraq 2016 timeline singles girls broseley missouri county codes tax brackets women seeking men for relationship with modern ghana radio live how to pick up girls in istanbul sea ports in greece attracting women psychology relationships behavioral theory of leadership best ways to meet women nyc harassed by stalker meme facebook japanese dating simulators like ariane brodier instagram update meet russian women in america free russian women athlete photos olympics fencing youtube video single ladies season 4 premiere vh1 hit looking for women that want men now and then video chat with female strangers movie 2016 where playing in ohio smf fnaf meet mangle x springtrap hot women wanting it badly designed magazines for teens how to flirt with women body language signals chart girl meets world season 2 episode 9 promotions companies meet the woman behind the voice of siri lady voice of siri online dating websites wikipedia español salitre bogota female seeking married man john showing girl walking white t-shirt back woman fighter mma gear women in prison seeking love triangles stories for kids dating service chicago suburbs hotels with outdoor water female seeking male in manhattan ks craigslist rvs christian dating services offline browser installernet pick up girls clubs ningbo maps yahoo russian women tennis players photos panties for women online dating statistics chart on opioid abuse code of conduct how to pick up girls in a dungeon wikipedia deutsch martin i just want to meet a nice girl like me rihanna keywords to find girls on omegle wockhardt share find girls to date that are 80 gallon online dating ukraine girls singing let it go ghana online dating scams pictures of hairstyles free dating sites for over 50 images that'd make awesome happen russian women personals inboxdollars reviews on apidexin 5 nights at treasure island meet mangle song night how to pick up girls on tinder pics instagram logo meet single soldiers online threats charts 2016 music free chatting room nickname malaysia yahoo today archives dating love songs women looking for husbands kenyamoja bulls eye shellac chinese girls dating others husbandry technician training single ladies with justin timberlake video suit & tie seeking women within 25 miles of 40444 weatherbug gadget download meet female soldiers photos ww1 injuries from running las vegas showgirls videos de chistes de pepito videos how to chat a girl up on text mirc script indir ve single men in uniform officers charged with freddie looking for a woman from gillette wisconsin map yahoo directions meet a woman tonight release the kraken song in piano singles dating sites in nigeria newspapers lagos map country looking love khmer girl fight battambang city cambodia female seeking female in ghana accra maps&directions online free chat girls international dressage rankings young adult meetup megan nicole youtube videos online dating girls 53066 movies russian single women combat pilots missions baseball singles online dating mallorca weather april meet local people facebook comments funny telugu duet women seeks men in kerala states with figure of speech flirting with women techniques of integration problems in calculus a single woman to a single man tear supernatural fanfiction single ladies tv show raquel dieguez drywall tools dating chat rooms parachat closed cell spray
Joomla Template by Create Website


Geschreven: maandag 06 juni 2016

Hawaii behoort tot Polynesië, een eilandenrijk wat zich uitstrekt van Nieuw Zeeland in het diepe zuiden tot Hawaii op 20 graden noorderbreedte. Hawaii ligt in de bovenste hoek van de uitgebreide Polynesische Driehoek en bestaat uit een keten van eilanden, die zich 1600 mijl in het midden van de Pacific uitstrekt van zuidoost naar noordwest. Het is de grootste archipel van Polynesië met 132 ondiepten, riffen en eilanden.

Honolulu komt in zicht

Alle eilanden zijn als vulkanische hot spot geformeerd ten zuiden van het huidige eiland Hawaii (Big Island) en daarna geleidelijk naar het noordwesten verplaatst door de migratie van de zeeplaat. Het meest westelijke zichtbare punt is Kure Atoll, 10 miljoen jaar geleden geformeerd. De keten groeit heden ten dage nog steeds, door grote lavastromen die op gang komen bij uitbarstingen van de aktieve vulkaan op het eiland Hawaii. Ook ten zuiden van Hawaii bevindt zich op de zeebodem een vulkaan die regelmatig onderwater lava uitstoot. Te zijner tijd zal dit het eiland bereiken en er een nieuw stuk land aan vormen. De oudste westelijke eilanden zijn door de onweerstaanbare krachten van zon en wind en ten gevolge van erosie door regen en golven, gereduceerd tot ondiepten en atollen. De acht eilanden in het zuidoosten zijn bewoond en vormen de staat Hawaii (Hawai’i/Big Island, Maui, O’ahu, Kauai, Moloka’i, Lana’i, Niihau en Kaho’olawe). Hawaii is sinds 1959 de vijftigste staat van de Verenigde Staten. De hoofdstad Honolulu ligt op het eiland O’ahu.

De eerste Polynesiërs kwamen rond 500 na Chr. op Hawaii, vanuit de Marquesas (ruim 2000 mijl zuidelijk). Voor het eerst werd naar het noorden gezeild op zoek naar nieuw land. Een ongelofelijke prestatie, waarbij gebruik gemaakt werd van astronavigatie. James Cook ontdekte Hawaii in 1778, hij kwam aan op Oahu. Hij noemde de archipel de Sandwich eilanden, naar zijn broodheer, de Baron van Sandwich. In 1779 werd Cook gedood toen hij ten strijde trok op het eiland Maui. In die tijd waren de eilanden van Hawaii onafhankelijk koninkrijken, elk bestuurd door een chief.

De eerste koning

Eén van hen, Kamehameha, verenigde in 1819 de eilanden in één koninkrijk onder zijn heerschappij. Dit koninkrijk bleef bestaan tot 1893. In 1820 arriveerden de eerste Amerikaanse missionarissen.  Hawaii werd een centrum voor de walvisvaart en ten behoeve van het werk in de suikerindustrie kwamen diverse migraties op gang (Chinezen, Japanners, Filipino’s, Koreanen, Portugezen en Puerto Ricanen), waardoor een cosmopolitische bevolking tot stand kwam. De USA zagen het strategische belang van Hawaii al snel in en bouwden op Oahu in Pearl Harbor een marinebasis.




USS Arizona Memorial
Gezonken USS Arizona

Op 7 december 1941 werd de US vloot in Pearl Harbor door de Japanners gebombardeerd,  waarna Amerika betrokken raakte in de Tweede Wereldoorlog. Hawaii werd getransformeerd tot het zenuwcentrum van de hele US oorlogsvloot in de Pacific.


De Hawaiiaanse koningen streefden er naar om een Amerikaanse staat te worden. Kort na de Eerste Wereldoorlog diende de Hawaiiaanse afgevaardigde in het Congres, prins Jonah Kuhio Kalanianaole, daartoe  een bill in. Op 21 augustus 1959 werd Hawaii officieel opgenomen in de USA, als vijftigste staat.

Hawaii heeft een prettig klimaat, door de heersende noordoost passaat. Deze passaat brengt de regen dragende wolken. Deze regenwolken blijven hangen op de vulkaantoppen en brengen veel regen aan de windzijde van de eilanden. De lijzijde daarentegen is zonnig. Er heerst gedurende het hele jaar een gelijkmatige temperatuur en er zijn weinig hurricanes. Het weer wordt bepaald door het semipermanente hoge drukgebied Pacific High wat zich tussen Hawaii en het Amerikaanse vaste land bevindt (vergelijk met het Azoren Hoog in de Atlantische oceaan). De meeste schade is in de loop der eeuwen niet door de wind, maar door tsunami’s aan de eilanden toegebracht. Tsunami’s zijn massale oceaan golven, swells, die veroorzaakt worden door aardbevingen onder zee, duizenden mijlen weg. De grootte van een voorspelde tsunami kan van te voren moeilijk worden in geschat.

Kilauea Vulkaan

Van alle eilanden ter wereld ligt Hawaii het verst verwijderd van het continentale vaste land. Big Island heeft twee bergen, Mauna Kea (4450 m) en Mauna Loa (4412 m) en een actieve vulkaan, de Kilauea.






De huidige eruptieve fase is begonnen in 1983 en vooral in de negentiger jaren zijn grote lavamassa’s naar de zee gestroomd. In de krater smeult de lava, ’s avonds kun je dat zien gloeien. De stranden aan de windzijde bestaan uit lava en je kunt alleen zwemmen in afgesloten baaien waar het enigszins beschermd is. Aan de lijzijde van het eiland zijn mooie zandstranden te vinden, met de beroemde branding waarin gesurft wordt. De windzijde is weelderig groen, in het noorden zijn hooglanden en weidelanden waar koeien grazen, het binnenland is droog en woestijnachtig en rond Mauna Loa zijn uitgebreide lavavelden. De wegen zijn overal prachtig. Na bijvoorbeeld Suriname of Panama is het een vreemde sensatie om door schitterend landschap te rijden op brede asfaltwegen zonder kuilen en met intact wegdek. Er zijn overal wegwerkzaamheden, die vooral bestaan uit het in bedwang houden van al dat weelderige groen. Ook in de steden worden bomen en parken uitstekend onderhouden. De bomen worden prachtig gesnoeid en zien er gezond uit. We zagen hoe palmbomen bij wijze van spreken met een nagelschaartje werden bijgewerkt.

 Veel bomen dragen bloemen. Het rijgen van bloemenkettingen (een lei) is een oud Hawaiiaans  gebruik. Nog steeds worden verse bloemenkettingen verkocht, heerlijk ruikend, maar de souvenirwinkels hangen vol met de plastic variant, die overigens vaak ook smaakvol is (maar niet geurend). Vrouwen dragen bloemen in hun haar, rechts als ze vrij zijn, anders links. De mensen zijn heel vriendelijk, rustig (laid back zoals ze dat zelf noemen), net als de muziek en de Hula dans.  Alles heel lieflijk en melodieus, geen harde rock.

Het dagelijks leven is duur, omdat veel producten moeten worden ingevlogen. Er is landbouw en de verkoop van lokale producten wordt gestimuleerd. Op Big Island voert de grootste supermarktketen, KTA, een honderd jaar oud familiebedrijf, het merk “Mountain Apple”, waaronder alle lokale producten vallen. Meer dan 425 producten van 38  kleine verbouwers, variërend van groenten, vlees, melk, jam tot marshmallows en taro-chips. Elk filiaal heeft zo zijn eigen assortiment. Beroemd is de poke: rauwe vis op verschillende manieren gemarineerd, al naar gelang de (ethnische) smaak, van Japans tot Koreaans. Een bezoek aan de supermarkt is een belevenis. Als je binnenkomt hangt er een apparaat waaruit je een reinigingsdoekje trekt voor je handen en het handvat van de winkelwagen. Rijen met spullen die je er spannend uit zien, maar waarvan je geen idee hebt wat het is, omdat het opschrift in onleesbare Aziatische tekens is. Veel verschillende bosjes “groen” op de groenten afdeling. Sommige zijn kruiden, andere groenten, sommige eet je rauw, andere moet je roerbakken, maar wat is wat? Ik wist niet dat er zoveel variaties op paksoi bestaan. Grote hoeveelheden flessen met verschillende sausjes, onnoemelijk veel verschillende soorten rijst en mie en veel zakken met snacks waarvan het voor ons onduidelijk is of het om zoet of hartig gaat.

In Honolulu liggen we in Ala Wai Harbor. Daar zijn twee lokale jachtclubs en een staatsjachthaven (waar de cruisers meestal liggen). Het is een goedkope ligplaats in een $$$$ omgeving, nl Waikiki Beach. DE place-to-be voor een beetje vakantieganger. We zijn omringd door enorme wolkenkrabbers, prachtige designwinkels, fantastisch aangelegde perken en een heel breed wit zandstrand met palmbomen. Het is een toplocatie voor bruidsfoto’s en het ene paar na het andere wordt in stretchlimo’s aangevoerd voor een fotosessie op het strand.

Daarna een party in het prestigieuze Hilton Hawaiian Village, afgesloten met vuurwerk. Het aardige van de stranden hier in Hawaii is, dat ze voor iedereen toegankelijk zijn. Dus geen voor hotelgasten afgesloten stukken met ligstoelen in parade. En langs alle stranden zijn parken aangelegd waar je in de schaduw aan picknicktafels kunt zitten. Overal zijn keurige toiletgebouwen en op het strand zijn douches. Alles wordt goed schoongehouden, ook aan het eind van de dag ligt er geen troep op het strand. Wij bewegen ons per vouwfiets door de stad. Dat gaat hier heel goed, men is er op ingesteld. Als er geen fietspad is mag je op het trottoir fietsen, wat vaak heel breed is. Voetgangers gaan netjes voor je aan de kant. Kom daar in Amsterdam eens om! Typisch Amerikaans zijn de op- en afritten op elke straathoek waardoor je heel gemakkelijk het trottoir opkomt zonder steeds af te hoeven stappen.

Er zijn hier opvallend veel mensen die op straat leven. Deze homeless (daklozen)rijden rond met hun winkelwagen of trolley vol spullen. Ze worden kennelijk gedoogd, want we hebben nergens gezien dat ze worden weggejaagd. Ze slaan hun bivak op in parken of op de trottoirs langs de grotere wegen of soms zelfs in de middenberm op een groot kruispunt. Leven op straat is vaak een vrije keus van mensen die de overheid als hun vijand zien en nergens geregistreerd willen staan. In de bibliotheken zit de internethoek ’s ochtends vroeg al vol met homeless die daar op hun laptop (met gratis stroom) lekker in de koelte spelletjes komen doen. Leven op straat is hier gemakkelijk door het klimaat en boven beschreven voorzieningen. Bedelaars hebben we daarentegen hier niet veel gezien, in tegenstelling tot in Zuid Amerika en in mainland USA.

Hawaii Yacht Club

De Hawaii Yacht Club in Ala Wai Harbor is heel gastvrij. Als cruiser krijg je een tijdelijk lidmaatschap, waardoor je op de club kunt internetten. Het voordeel van internetten-buiten-de-deur is het contact wat je daarbij met anderen legt. Met een kop koffie aan een grote tafel informatie uitwisselen en bijkletsen. Eenmaal per week wordt er een BBQ georganiseerd voor de leden, waar ook de cruisers aan deel kunnen nemen. Je neemt je eigen vlees mee en je maakt een schotel die gedeeld wordt met anderen. Drankjes bij de bar. Erg gezellig.


Eén van de cruisers heeft het initiatief genomen om een radionet op te zetten voor de trip naar het noorden. Begin juni zullen zo’n 20 boten koers zetten richting Canada en Alaska, ruim 2000 mijl. Zo’n radionet (in dit geval het Aloha Net genaamd) betekent dat je dagelijks op vast tijdstip de korte golf radio op een afgesproken frequentie afstemt, zodat je met elkaar kunt communiceren. Het is vooral bedoeld als extra veiligheidsmaatregel. Je kunt met de radio honderden mijlen overbruggen; de marifoon bestrijkt hooguit dertig mijl (tot de horizon), daar kun je alleen mee communiceren als je redelijk dicht bij elkaar in de buurt bent.

Op onze trip van Panama naar Hawaii konden wij via de radio weerberichten en e-mails binnenhalen door in te bellen op een walstation. Dit ging evenwel tergend langzaam en vanaf de laatste dag lukte dat helemaal niet meer. Hier in Honolulu heeft Huib de koperen strips (aardleidingen) tussen de radio en de antenne en die na 10 jaar aardig wat roest vertoonden, vervangen. Uiteraard liggen deze verbindingen onder de vloer, dus het was een karwei van 4 dagen kruipen in de boot om dat allemaal te vervangen en de nieuwe strips netjes te positioneren. Alle aansluitingen meteen ook schoongemaakt en waar nodig vervangen en voilà, de weerberichten vliegen binnen. Waar we voorheen met kromme tenen zaten te kijken hoe 15 kB in een kwartier binnen werd gehaald, soms zo langzaam dat de verbinding verbroken werd, gaat dat nu binnen een minuut. En omdat we beperkte zendtijd hebben (15 minuten per dag) is dat wel belangrijk.

Een andere klus was de aanpak van het lekkende dekluik. Via Amazon.com konden we de goede kit (butyl rubber) bestellen, na e-mail overleg met onze vakman in Nederland, Simon Rhebergen. Alle schroeven losgemaakt en het luik helemaal goed afgekit. Laten we hopen dat onze spullen in Alaska droog blijven. Dat is in de kou nog veel belangrijker dan in de tropen. We hebben een nieuwe buitenboordmotor gekocht nadat de oude ons op Maui lelijk in de steek had gelaten. We lagen daar met enkele andere boten voor anker, een eindje uit de kust, en moesten om aan land te komen door een vrij smalle vaargeul met links en rechts daarvan flinke branding waarin gesurfd werd. De eerste dag deed de motor het op de heenweg nog, maar toen we terug wilden werd het roeien geblazen. En daar is zo’n rubberen boot eigenlijk niet voor bedoeld. Het kan wel, maar het is erg ongemakkelijk. Met tegenwind en tegenstroom kom je maar langzaam vooruit. De volgende dag moesten we naar de wal om de gehuurde auto terug te brengen. Er stond veel wind en dus ook veel branding. We werden dwars over het water geblazen en konden de vaargeul absoluut niet halen. We konden nog net de laatste boot grijpen die voor anker lag het dichtst bij de vaargeul en die heeft ons met zijn dinghy naar de wal gesleept. Daar hebben we meteen maar veel boodschappen gedaan en zijn in de dinghy gaan zitten, wachtend op een collega die naar zijn eigen boot terug zou gaan en ons een sleepje zou willen geven. Dat was geen probleem. Maar daarna konden wij Madeleine niet meer af. Het heeft een paar dagen gestormd, we konden niet weg, en we konden ook geen weersinformatie binnenkrijgen met de radio. Een ongemakkelijke situatie. Huib heeft al heel veel gesleuteld aan onze oude buitenboordmotor, en nu was de maat vol. In Honolulu hebben we een mooie nieuwe 4-takt Yamaha 6 PK aangeschaft. Uiteraard met enkele sloten erbij, want die motoren zijn erg gewild (daarom hadden wij ook graag een oud lelijk ding).

Zo hebben we weer veel geklust en rond geracet om van alles en nog wat aan te schaffen voor onze tocht naar Alaska. Het viel ons tegen wat hier te koop was aan boeken en pilots voor dat gebied, zodat we e.e.a. via internet hebben moeten bestellen en laten bezorgen in de haven. Het is altijd afwachten of dat werkt, maar het is allemaal goed gekomen (het is hier tenslotte USA). En voor het eerst sinds tijden zijn we weer druk geweest met socializen. We zijn ruim 2 maanden met z’n tweeën geweest en dan moet je ook wel weer erg wennen aan al die drukte om je heen en al die afspraken.  We hebben hier het zeiljacht de Anna Caroline ontmoet, met Wietze en Janneke. We hadden al anderhalf jaar via email contact met hen, maar we hadden hen nog nooit in levende lijve ontmoet. Zo gaat dat, je wilt iets over een bepaald gebied weten en wordt door de ene cruiser in contact gebracht met een ander die daar is geweest. Erg leuk en heel handig. Twee Nederlandse boten hier in de haven en straks in dezelfde groep op weg naar Alaska is wel bijzonder. 

Punchbowl Cemetery

Tussen de klussen door hebben we natuurlijk nog wel het een en ander van de eilanden gezien. We zijn hier nu zes weken en hebben op Big Island, Maui en Oahu uitgebreid rondgetoerd. We hebben Pearl Harbor bezocht samen met Wietze en Janneke, en dat had een extra dimensie omdat Wietze jarenlang bij de marine op onderzeeërs heeft gewerkt. The National Cemetery of the Pacific, Punchbowl genaamd naar de ligging in een oude vulkaankrater, is de begraafplaats van 35.000 slachtoffers van drie oorlogen (WO II, Korea en Vietnam). Veel van de graven dateren van 7 december 1941.  Zuilen en zuilen vol met namen van gesneuvelde en vermiste soldaten. Heel indrukwekkend.

Het plan is om 6 juni naar Kauai te varen, het noordelijkste van de bewoonde eilanden, en daar in een mooie ankerbaai de onderkant van de boot schoon te maken. Ala Wai Harbor is vies en er is in de drie weken dat we hier liggen een enorme aangroei van planten en schelpdieren aan de rompen gekomen. Dat moet er afgekrabt worden (Huib), maar dat ga je hier in dat vieze water niet doen. Als we weer lekker schoon zijn en de wind is gunstig, dan vertrekken we naar het noorden. Onze bestemming is Kodiak Island, maar het is van de heersende wind afhankelijk of we daar komen.  Soms word je door overkomende depressies (lage druk gebieden) gedwongen om naar het oosten uit te wijken en dan kom je aan de westkust van de VS uit. We zullen zien.

Pacific Crossing

Geschreven: donderdag 28 april 2016

Zondag 17 april 2016

Na 4720 zeemijlen en 38 dagen zijn we op zaterdag 16 april aangekomen in Hilo, op het eiland Hawaii, USA. We hebben een goede overtocht gehad, zonder problemen. Ons vertrekpunt was Panama City,

Panama BioMuseo, architect: Frank Gehry


...en van daaruit  zijn er drie aanbevolen routes naar Hawaii. Welke route je kiest hangt af van het seizoen. Gebaseerd op statistiek wordt een voorspelling gemaakt van de te verwachten wind. Het probleem is nl dat je sowieso door een windstil gebied heen moet (doldrums) voordat je in de passaatwind komt. Dit gebied schuift met de seizoenen naar het noorden respectievelijk zuiden. De directe route (4500 mijl) voert langs de Midden-Amerikaanse kust en buigt ter hoogte van Mexico af naar het westen. De andere routes steken eerst naar het zuiden, naar de Galapagos eilanden, dan naar het westen en tenslotte naar het noorden. De langste daarvan is 5300 mijl. Het idee is, dat je eerder in de passaatwind komt en dus toch sneller in Hawaii bent. Maar statistiek hoeft niet overeen te komen met de werkelijkheid en ondanks de voor onze periode aanbevolen langste route kiezen wij voor de directe route. Na het laatste bezoek aan de markt om verse producten in te slaan vertrekken wij op 8 maart uit Panama City naar het eiland Taboga, 8 mijl verderop in de Golf van Panama.


De volgende dag is het bladstil als wij het anker lichten, zodat we op de motor door de Golf tuffen, omringd door vele pelikanen. Tweemaal zien we een walvis, voor het eerst in ons varend bestaan. De eerste week hebben we weinig wind, zodat we ongeveer de helft van de tijd moeten motoren. Zodra het even kan hijsen we de zeilen, want onze dieselvoorraad is uiteraard beperkt (430 liter, goed voor 260 uur varen, naar schatting 1200 mijl, uitgaand van gebruik van één motor tegelijk). De nachten zijn donker, want het is nieuwe maan.



Op 11 maart werpen we de laatste blikken op de Panamese kust, daarna zien we de komende weken geen land meer, alleen maar water. Tijdens de nachtelijke wacht zie ik dat er zich iets onder ons bevindt op 22 meter diepte. De dieptemeter hoort in de oceaan ''oneindig'' aan te geven, en af en toe zie je dat kortdurend veranderen, dan zwemt er een vis of school vissen onder de meter door. Nu blijft de meter op 16-22 staan, wat betekent dat er iets vrij constant onder ons hangt. Heel af en toe is het weg. Visioenen van een walvis die plotseling omhoog zal komen en Madeleine omver zal werpen dringen zich aan mij op. Ik zet de motor aan, om hem te laten merken dat wij geen vis zijn (advies van andere cruisers). Ik zwenk naar links en naar rechts, maar er blijft iets onder ons, tussen 9 en 22 meter. Ik wek Huib. Hij heeft een heel ander idee. Van Arroz, onze advisor in het Panama Kanaal , heeft hij gehoord dat de drugsbendes tegenwoordig in het bezit zijn van onderzeeërs. Wij varen nog steeds betrekkelijk dicht bij de kust, dus misschien bevinden wij ons wel in hun vaarwater! Nu doemen heel andere akelige scenario's voor ons op. We zetten beide motoren aan en zetten koers loodrecht van de kust weg. Het ding vaart mee onder ons. Na twee uur is het weg, de dieptemeter geeft weer oneindig aan en we slaken een zucht van verlichting. Spannende uurtjes en eigenlijk geen idee wat het nou geweest is.

 Als we achterom kijken zie ik iets geks in de lucht, wat Huib direct herkent als een waterhoos. Een slurf uit de wolken naar beneden en opspattend water. De hoos beweegt zich met de wind mee in onze richting, we staan aan dek genageld. Gelukkig dooft hij uit als hij nog heel ver van ons verwijderd is. Voor de rest van de dag wel genoeg sensatie gehad.

Na een week ruimt de wind en het lijkt er op dat we de noordoost passaat te pakken hebben. Vanaf dat moment kunnen we zeilen, met een rustig, ruim achterlijk windje. We schieten niet hard op, want we ondervinden forse tegenstroom van de North Equatorial Counter Current. Dagelijks hebben we rond etenstijd een dolfijnenshow voor de boegen en het weer is prachtig.

US Coastguard Cutter 751

We varen door de territoriale wateren van achtereenvolgens Costa Rica, Nicaragua, Honduras en El Salvador. Op 20 maart zijn we ter hoogte van de Golf van Tehuantepec, Mexico, die berucht is om gemene winden. Deze "Tehuantepecers" ontstaan als zich een hoge drukgebied in de Golf van Mexico (aan de Atlantische zijde) vormt. De resulterende wind blaast over de betrekkelijk smalle strook land die de Atlantische Oceaan en de Stille Oceaan scheidt en komt versterkt aan in de Golf van Tehuantepec. We ontmoeten de US Coastguard Cutter 751, die eerst een rondje om ons heen vaart en ons dan oproept via de marifoon. Wie we zijn en waar we naar toe gaan. Ze zijn tevreden met onze gegevens en beëindigen de oproep met de laatste weersinfo: veel wind en hoge golven de komende 48 uur in Tehuantepec. Kort tevoren hadden we de zeilen al flink gereefd in verband met toenemende wind. 's Nachts halen we het grootzeil helemaal weg. Wind en hoge golven komen dwars in, wat het leven aan boord niet gemakkelijk maakt.

 De volgende dag neemt de wind toe tot 36 knopen (Bft 8) en we krijgen af en toe een breker in de kuip. Muren van water om ons heen, het spuit langs en over de boegen en soms dus in de kuip. De golven zijn imposant, maar Madeleine glijdt er soepeltjes af. Zij en de automatische piloot doen al het werk, wij zitten er bij om op te letten en zo nodig in te grijpen. Behoorlijk vermoeiend trouwens, al dat geweld van de elementen om je heen en het voortdurend alert zijn. Het is volle maan, dus het zicht is 's nachts gelukkig goed en overdag is het stralend weer. Aan het eind van de middag op 22 maart wordt de zee eindelijk iets rustiger. Een stormachtig begin van de lente voor ons. De enige schade die we hebben is een kletsnatte "linnenkamer", de voorraadruimte in de stuurboord boeg. Alles is nat geworden, het heeft gelekt via het dekluik, waar gigantische partijen water met veel kracht op gesmeten zijn. Dagen zijn we bezig om de spullen te drogen en alles weer op te bergen.

  Intussen maken we goede voortgang. De wind blijft steeds erg wisselen, tweemaal moeten we nog een paar uur motoren, maar voor de rest kunnen we alles zeilen. Meestal met een gereefd grootzeil en een genua die we voortdurend minder of meer kunnen reven. In de derde week is de wind zo achterlijk geworden, dat we het grootzeil weghalen en uitsluitend op de genua zeilen. Dat is erg relaxed. Het waait te hard voor de spinaker; de koers zou er perfekt voor zijn. Later kan het grootzeil in sterk gereefde vorm er nog weer een paar dagen bij.


Booby Shit...
Brown Booby

Zolang we niet al te ver van de kust verwijderd zijn (300 mijl) zien we vogels en dolfijnen. We hebben een paar dagen Brown Boobies te gast aan boord. Eerst vinden we dat nog wel gezellig, zo'n vogel op het dek, maar als na twee dagen de hele boot is ondergescheten is de lol er af. Vies en slecht voor de verf. Als we alles hebben schoongemaakt zijn de vogels inmiddels ook verdwenen. Op 12 en 13 april hebben we twee zeer heftige nachten, met de ene bui na de andere, regen, golven, geen maan en wind die binnen een minuut 10 knopen kan aanwakkeren, zodat we soms bijna "voor top en takel", met uitsluitend een klein driehoekje genua, voortstuiven met 6-7 knopen snelheid. 's Morgens is het nog grijs en dan kun je de buien die je 's nachts niet ziet, dreigend zwart aan de horizon zien hangen, 's middags klaart het op en is het stralend weer. Daarna blijft het wat buiig, maar prima zeilweer.De eerste dagen moeten we af en toe uitwijken voor een tegenligger, op 11 maart passeren we 's nachts het laatste zeiljacht. Daarna zien we geen schepen meer.

 Weersinformatie halen we binnen met de SSB radio. Daarmee leggen we contact met een radiowalstation; via dit station worden onze emailberichten (updates naar de familie en aanvragen voor weersinfo) verzonden en binnengehaald.  Voor dit doel heb je een speciaal emailadres. Het contact leggen met zo'n station lukt niet altijd, en als je contact hebt, lukt het zenden en/of ontvangen lang niet altijd. Per week mag je 90 minuten zendtijd besteden en soms is de verbinding niet goed genoeg om de berichten binnen te halen. Voor noodgevallen hebben we de satelliettelefoon paraat. Daarmee bellen we eens per week de moeders in NL.  Huib heeft in Panama de watermaker met succes gerepareerd. We hebben hem 37 uur gebruikt en daarmee zo'n 2200 liter heerlijk drinkwater gemaakt uit zeewater. De voedselvoorraden zijn ruim voldoende, we kunnen nog weken wegblijven. Maar na vier weken is het fruit op (en dat mis je echt) en na vijf weken de laatste verse groente (pompoen). Brood bakken en yoghurt maken doen we onderweg. Het zeewater ziet er zeer schoon uit en is diepblauw van kleur. Eenmaal komen we de onmiskenbare inventaris van een vissersschip tegen waar het kennelijk niet goed mee is afgelopen. Verder zien we nergens troep of plastic drijven. Evenmin is er de Sargassumplaag die de Atlantische Oceaan teistert: grote velden met taaie waterplanten die zich in je roeren en schroeven draaien. 

Op wacht...

Na twee weken veranderen we het wachtsysteem.  Aanvankelijk draaien we wachten van drie uur, maar daarmee komen we niet aan voldoende slaap. In het nieuwe systeem delen we de avond en nacht op in twee wachten van zes uur en overdag slapen we elk nog 2-3 uur bij. Dat bevalt beter. De dagen zijn daarmee kort en vliegen voorbij. Naast de zorg voor schip, materieel, navigatie, weersinfo etc. ben je druk met huishoudelijke zaken. En tussendoor natuurlijk een boek lezen of een spelletje doen. Het Stille van deze Oceaan ervaren we aan het begin en aan het eind van de trip. Voor het overige deel van de tocht vonden we dit stuk water niet zo stil. De oceaan heeft ons bij tijden aardig bezig gehouden, en we ondervonden veel meer wisselingen in windkracht en -sterkte dan we verwacht hadden.  

Aan het eind staat er weinig wind meer en we gaan in een gematigd gangetje op Hawaii af. Het is een belevenis als we in de nacht van 16 april de lichtjes van de vuurtoren en de bebouwing van Hawaii aan de horizon zien. We hebben dan nog een rustige nacht bij halve maan voor de boeg, goed om het einde van dit kluizenaars/oceaanleven langzaam tot ons door te laten dringen. In de loop van de ochtend gooien we het anker uit in Radio Bay. Met de dinghy naar de wal om ons te gaan melden bij de Amerikaanse douane, die ons allerhartelijkst ontvangt.



Madeleine door het Panama Kanaal

Geschreven: donderdag 28 april 2016

Zondag 6 maart 2016

Op 4 maart is het zo ver, dan is de transit van Madeleine door het Panama Kanaal gepland. Het is altijd tot het laatste moment spannend of het inderdaad door gaat, want pleziervaart heeft geen prioriteit in deze business. Als line handlers hebben wij de bemanning van de Tignanello gevraagd, Willem en Remco. We ontmoetten hen al eerder in Curaçao. Als derde persoon gaat Dennis mee, de Amerikaan die net als wij op Sparrow bemande. Helaas moet Willem afzeggen in verband met een forse peesontsteking aan zijn rechter pols, veroorzaakt  door enkele dagen fanatiek polishen van de rompen. Dennis neemt in zijn plaats een vriend mee, Bob, van wie hij zegt dat hij een goede line handler is. We hadden al gemerkt dat de verhalen van Dennis met flink wat korrels zout genomen moesten worden, maar veel keus hebben we niet. We weten dan nog niet dat Bob geen knoop weet te leggen.  

Op het afgesproken tijdstip (13.00 uur) vertrekken we naar The Flats, de ankerplaats in de Bahia Limon, waar je moet liggen wachten tot de advisor aan boord komt. Madeleine hangt aan weerszijden vol met enorme stootwillen en we hebben vier enorme, 30m lange, 22 mm dikke trossen aan boord om ons aan de sluiskades vast te leggen (gehuurd). We melden ons bij Cristobal Signal Station en krijgen te horen dat hij er om 16.00 uur zal zijn. Tijd genoeg dus voor een uitgebreide lunch. Er komen nog twee catamarans voor anker liggen. Uiteindelijk wordt het na vijven voor de advisor komt, Gonzalez.  Advisors zijn mensen die een vaste baan hebben bij de PCA (Panama Canal Authority) en die in hun vrije tijd kleine schepen (< 60 m) door het Kanaal loodsen. Officiële pilots zijn beroeps en werken voor de grote vaart. De kwaliteit van de advisors is sterk wisselend. We hebben verhalen gehoord van mensen die nauwelijks engels spraken. Gonzalez is een aardige kerel die voldoende engels spreekt. Hij vertelt ons dat we in de eerste sluizen, de Gatún Locks, moeten "raften" met de Blanchette, een grote Canadese cat. Je kunt als jacht op vier verschillende manieren in de sluis worden neergelegd. (1) Het gemakkelijkst is het als je aan een sleepboot kunt aanmeren. Die ligt langs de kademuur en vangt de hoogteverschillen op. (2) Je kunt zelf langs de kademuur liggen, maar dan moet je heel goed opletten dat je niet langs het beton schuurt en dat mast en stagen de kademuren niet raken als het water met veel turbulentie de sluis in komt. (3) Je kunt samen met andere jachten als vlot aan elkaar gebonden worden (het zogenaamde raften) en in het midden van de sluiskolk gelegd worden met lijnen naar beide kanten. (4) En tenslotte kun je solo in het midden liggen, zgn "center chamber". De eerste en de laatste methode hebben onze voorkeur en dat hebben we ook aangegeven.

Kolkend water in de kolk
Rafting with Blanchette

Maar daar wordt vandaag geen rekening mee gehouden. We moeten langszij de Blanchette vastmaken en omdat zij groter is dan Madeleine is zij vanaf dat moment de baas. We varen op hun motoren, met de onze standby, moeten de aanwijzingen van hun advisor volgen en zijn afhankelijk van hun schipper. We weten al direct waarom we dit liever niet wilden. De Blanchette wordt bemand door drie jonge stellen met kleine kinderen. Ze zijn erg aardig en relaxed en vooral bezig met filmen. In de sluizen, met het kolkende water, sta ik doodsangsten uit voor de kinderen die vrolijk over het schip rennen en klauteren. Eén misstap en je ligt in het water, fataal. We zijn een breed vlot en Blanchette heeft grote moeite om ons vrij te houden van de kademuren. Tegen de regels in roep ik aanwijzingen naar Gonzalez en vraag hem de zaak over te nemen, wat hij ook doet. Liever onbeleefd dan de dupe  te worden van de sloppiness van onze buren. Het is hard werken, er komen enorme krachten op de lijnen bij het naar beneden storten van het water. We hebben alleen aan bakboord lijnen naar de kade, dus aan elke lijn twee man. Remco en ik bedienen de lijnen op de boeg en Gonzalez is zo aardig dat hij Dennis helpt aan de achterkant. Huib heeft zijn handen vol aan het bijsturen van het vlot (wat officieel niet mag, hij mag alleen standby draaien). Met vereende krachten komen we ongeschonden de drie locks door. Buitengaats staat een partij golven die de cats lelijk tegen elkaar doet botsen en flink aan de lijnen rukt. We moeten daar door heen voor we los mogen gooien. Het is inmiddels aardedonker en we tuffen het Lake Gatún op, naar de moorings, om te overnachten. Die moorings zijn enorme tonnen, plat van boven met grote klampen. Je kunt er op staan. Wij krijgen een mooring toegewezen waar al een schip aan ligt. Het is de bedoeling dat de mooring tussen beide schepen in komt en dat je zowel aan de mooring vastmaakt als lijnen uitbrengt van beide schepen naar elkaar. Erg ingewikkeld en erg veel werk.  Het is al na negenen als Gonzalez van boord gaat. Wij moeten dan nog eten.

Beetje naar SB
Arroz overhoort ons

De tweede dag komt een andere advisor aan boord, Arroz. Hij is om kwart over 8 present. We serveren een ontbijt met scrambled eggs voor iedereen en gaan op weg naar de sluizen aan de Pacific kant. Arroz is een midden veertiger en een geboren leraar. Hij begint met ons te overhoren over allerlei feiten aangaande het Kanaal en geniet zichtbaar als wij niet al teveel weten. Hij begint met vertellen en houdt de hele dag niet meer op. Intussen let hij scherp op en werpt aanwijzingen tussen zijn verhalen door, zodat je zelf ook wel moet blijven luisteren. Het is vier uur varen naar de volgende sluizen, de Pedro Miguel Locks. Eerst steek je Lake Gatún over, daarna kom je in het uitgegraven kanaal. Arroz weet dat wij liever niet raften, en houdt daar rekening mee. Wij gaan solo center chamber door de locks. Wij hebben nu aan beide kanten lijnen naar de wal, dus alle line handlers zijn bezig. Als blijkt dat Bob niet weet wat te doen, springt Arroz in. Op de kades staan vier man die ieder van ons een dunne lijn toewerpen waar we de landvasten aan moeten knopen. Zij halen de lijnen in en leggen ze vast om de bolders op de kant. Zodra het water gaat zakken moet jij de lijnen aan boord vieren. Goed opletten, want anders komt je boot te hangen en kunnen de klampen uit het dek worden gescheurd. Blanchette krijgt een andere partner toegewezen, een monohull, van wie ik later hoor dat zij dezelfde doodsangsten hebben uitgestaan als wij.


In de Gatún Locks ligt het grote vrachtschip waar je mee schut voor je, hier ligt de kleine vaart voorin de sluis. Dus als de kleine schepen goed gepositioneerd zijn kan de kolos binnenkomen. Het is zeer indrukwekkend, als je die op je af ziet komen. Omdat het even duurt hebben we net tijd voor de (voorgeschreven warme) lunch, rijst met kip. Na de Pedro Miguel sluis is het een mijl varen naar de laatste twee (gekoppelde) sluizen, de Miraflores Locks. Daar hangen webcams en het blijkt dat het thuisfront ons goed kan zien. Er wordt druk heen en weer ge-smst. Het doet ons wel wat om deze belevenis zo te delen. Arroz instrueert ons uitgebreid over de laatste sluiskolk.

Line Handler Maaike

Daar staat een enorme onderstroom naar buiten toe, dus als je de motoren niet voldoende in de achteruit zet en de achterlijnen niet op tijd vast hebt, stort je tegen de sluisdeuren aan. Remco en ik bedienen de achterlijnen. Gelukkig staat Arroz ook hier standby, want eigenlijk heb ik er niet genoeg kracht voor.Huib krijgt na afloop een compliment van hem over zijn boat handling. En dan is het klaar, we zijn in de Pacific! Zonder kleerscheuren. Het is veel meer werk en inspanning als je met je eigen schip gaat dan wanneer je bemant. We leggen in Balboa Yacht Club aan een mooring aan, de gehuurde lijnen en fenders worden opgehaald, Arroz wordt opgehaald en de bemanning gaat van boord. Wij drinken een maltje op het achterdek en vallen dan in onze kooi.