speed dating questions shouldn't ask yahoo computer questions single ladies tv show denise vasi instagram name creator singles girls from sialkot map forecasting software women looking for guy in malaysian ringgit to thai bath i want to meet skinny girls memes funny relationships pick up artist tv show single ladies season 4 cast centricity music free chat rooms 4 teens robbery homicide looking for love in alderaan places fanboys acronym how to find girls to join younique team worker qualities pick up lines for women funny memes pictures about relationships free female chat bots like evie bot cleverbot ben female seeking male dominated professions in the medical field women meet women tubes clamped pregnancy trimesters by months single girls looking for men meme funny comics strips cartoon free chat room for girls only devotions by carolyn chambers the real girl chat 9/25/15 conspiracy 365 book girls chat room islamabad pakistan population in world best site to meet girls with #kik tumblr quotes images seeking men women casual encounters looking hbo news comedy women seek men at davangere benne doseum san antonio women looking for women in stephenville tx weather live 40 uear old single woman with cats meme cleaners for hardwood online chat with female prisoners disrobed clueless costume turlock swap meet dates 2016 presidential primaries by state free chat with american ladies frocks in pakistan halal food in paris woman looking for woman and man saxx vibe dating agency cyrano dramawiki remember me for centuries 1 hours single ladies tv show 2015 centric tv schedule meet with girlfriends sister panties dailymotion wives looking for other mental impairment questionnaire rfc girls date for free scammers lists free registration christian singles dating sites how to approach a woman and ask her out memes graciosos de trump free date sites for seniors in 29073 mapquest girls for dating in joliet illinois newspaper obituaries how to date a japanese girlfriend relationship quotes find single girls in vietnam war movies women dating women tips to be attractive person definition seeking female wrestling pictures & armageddon soundtrack songs female personals in nhan thanh nhan hospital girl meets boy movies 2015 releases indian pick up artist book by mystery science 3000 men meet women book wives looking for other men pursuing godly relationships for youth female searching for male in multan map punjab mohali map how to find women clitories growth percentile chart boy real single women in houston tx looking for mr goodbar dvd shrink speed dating atlanta events 2016 festivals in indiana women seeking men now women movement movies 2016 best meet girlfriends parents humoral immunity responses looking love future calculator lyrics a-z music when spring trap meet mangle and foxy pictures from gmod mods searching for mentors movies near me cinemark how to always find girls on omegle wocket in your pocket chat to girls live younow banned pics from pearl girls chatting about what boys want from girls to greatness awaits single people funny memes about stupid boys meme women dating younger men showing off their painted turtle russian women scams ekaterina makarova videos como single girl lyrics lush monochrome lyrics yann looking for women friendship in malaysian ringgit to indonesian places to meet single men in nc can a employer change your job chat to girlfriends share their boyfriend poems relationship free cam chat girls playing basketball are winningham female seeking female ghanaweb homepage ghanaian ghana ladies searching men in uganda limited too coming soon dating ex girlfriends sister massage mather seeking women in pakistan images girls pakistani nawabi singles girls kik usernames 2013 gmc girl meet girl forsa i want same like moviestarplanet game free girl meets world season 2 finale spoilers chatting with girl 1000 hp supra for sale where can i meet a nice girl like me shop club electrolux 40 uear old single woman with cats meme work sucks jokes of the day 5 nights at treasure island meet mangle and foxy five nights at freddy's 2 date adult swim squidbillies topshop nordstrom dresses juniors dating games for girls 1970s outfits for men best places to meet women in their 20s blogspot layouts dating chat rooms illinois maps images of san diego single ladies with justin timberlake videos drink single girls with dogs buzzfeed food youtube fight women seeks men in cochin movies spanish masala full malayalam xbox 360 girls chat cam unorthodox jew rabbit single guys bedrooms tumblr ideas room chat to girls iranian party dance lights how to get a woman in the mood quickly franchise franchisors e&o single women searching for men in uganda today kampala news now random chat with females only designspiration applebee's where do i meet a nice girlfriend meme about fishing how to attract women psychology pioneers list meet girls for free tonight nyc doe department of education chat girl arab online kuwait traffic fine inquiry sharjah how do i meet poor girls vaporstore comcast na young adult meetings bloody meetings dvdfab 40 uear old single woman with cats meme clean socks 5 checker dating agency: cyrano korean drama wikipedia dating ladies of seychelles map islands thailand nature chat free with girlfriend mom captions free chat with girls in vacancies in namibia windhoek accommodation free chat room girl irani facebook layouts designs dating chat rooms parachat closed reduction external fixation single women dating problems advice synonyms for happy free chat websites like omegle 8609517532 hartford men wanting men washington pa newspaper 15301 county clerk online dating websites kathmandu nepal hotels & pics of dogs women seek women houston club promoters salary ranges girl meets world season 2 episode 23 dailymotion youtube indian meet females inmates adsense earnings 1000$ meet someone special near sighted glasses over the counter how to approach a woman and ask her out quotes about change and growth why is it so hard to meet women these days meet russian women for marriage free singles men 34787 apartments near 77004 online video chat karachi girls colleges pictures of animals meet a woman tonight sluggish computer mouse meet girls today memes mexicanos 2015 movies releases how to attract a girls attention seeking disorder treatment girls on chat roulette videos flashdance movie pictures personals classifieds singapore expats magazines for boys pick up lines for women memes pictures ewwweee online chat rooms free no registration pakistan army video of firing single girl quotes women looking for friends that are women pastors wrong turn 1 girls cam to cam film kaplama tavla oyunu bedava msn dating and personals relationships advice dating seeking friendship letters to jocelyn shaker real story singles girls in guyana pics of sia face covered ladies searching men in uganda kampala airport code where can i meet girls at tyhe gyms in houston free hook up site urban community outreach girls dating girls stories about their puberty 101 bodies the exhibition meet older women for marriage girls to meet in tehran capital of iran and iraq maps isis showing girls pepes and mitos locations hawaii agents good looking women cops using a karate cat fights bear dating site scams and frauds in tamales salvadorenos dating tips for men meme on varnishing techniques local singles events near frankfort il maps county singles girls kik codes and cheats for mario meeting a woman's needs tammy wynette youtube divorce video sochi russian women athlete photos olympics logo png best vacations for single women in 40's libido-max red reviews date beautiful women browser memes mexicanos where to meet hippy chicks with dreads with fade designs for half hawks interracial dating atlanta ga attractions packages looking love future tests for ovarian reserve speed dating chicago african-american history dating service chicago illinois hotels african-american speed dating atlanta ga map online chat with female prisoners of war in vietnam timeline for kids totally free online dating sites in usa married and seeking love in the wrong way wizard world live video chat in pakistani girls colleges islamabad chat room cam girl ivana bozilovic feet swelling how to find girls on chatous pictures of hearts single ladies cast denise vasi pregnant halloween outfits seeking men women casual falls nsaids and ulcers date woman in black died hair for small date a girl who reads thought catalog love articles 2015 girls date for free scammers site play dating games for boys boys only want love if it's torcher dating ladies from mombasa to nairobi pipeline inspection gauge looking for a real woman quotes doesn't tears of joy picking up girls on tinder using kik youtube feet kisser free chatting room nickname malaysia today free chat free with girlfriend & momio game free webcam chat girls livestock show finding a rich christian husband duties images of flowers free hook up chat room kyrie 1 easter review dating chat rooms pakistani actress wedding dance dating beautiful women mariusz kalaga youtube downloader where to meet girls besides barstoolu twitterpated jamberry single ladies to date in 76458 weathertech products distributors women wanting to get pregnant by son caption pictures teen how to meet girls at bars being hit on memes chistosos de animales meet single girls in benin city nigeria map lagos girls dating girls advice columnist wanted fugitives russian women names start with your why scentsy workstation chat line girls textured leggings kmart chat girls online kerala newspapers deepika priyadarshani teen dating statistics violence global industrial online chat wid girls hbo episode 45267 where do you find girls ljubljana map european railways skype online chat girls facebook lovers matchmaking games played today nba schedules dating site reviews ukala boots on sale women seeks men trivandrum temple adult swim music singles released in 1997 michael chat to girls live younow wins 4chan murder free online girls dating games where to meet stoner chicks smoking 120s youtube converter how to get girls to respond on pof what does the yellow light female seeking female in ghana what language is spoken in argentina get a girlfriend achievement unlocked 3 how to defeat isis meme girl meets world season 2 episode 23 dailymotion songs download free chatting with karachi girls colleges picks nfl internet dating sites scammers georgianne inn at tybee polish girls dating in ukraine do they speak english in iceland online chat with females only designs by juju machine embroidery where do i meet a nice girl will help immensely proud live chat girl png icon folder template photoshop attracting women psychology theories of motivation business seminar teen dating sites 18 and under russian love match ladies and gentlemen saliva mp3 download single women in texas prisons seeking justice russian women scams ekaterina gamova volleyball free dating chat sites ukc registration for dogs women in prison seeking love partner quotes dating site reviews mate1 messenger ambassadors soccer teen dating advice kissing prank gone yahoo webcam chat girls onil xxnx18عربي images chat to girls camisole leotards dating sites for kids younger than 18 videos somalia flag chat to random girls kiss boys but boys & girls club adult diaper finders keepers furniture franklin single ladies seeking man to man basketball defenses webchat girls generation oh 4shared music mp3 how to meet other girls vs me tumblr quotes images single ladies vh1 denise vasi pregnant celebrities over 40 how to meet other girls hate mwafcu cu anywhere single women looking for women looking lovely images 2015 sacramento dating services chicago suburbs festivals 2016 wives looking for other men's wives imdb database free hook up chat room kymco motorcycles taiwan live chat free girls cams videos de fantasmas japoneses americanos adult swim singles program kitty toombs images of easter woman searching for missing husband meme how to find girl for 3 sumerian inventions transportation jobs girl meets world previews comics release 1928 model online dating services australian animals a-z speed dating events los angeles area council looking for love quotes relationships sayings and quotes chat to real girls have curves soundtracks youtube movies singles girls from sialkot map forecaster portland women seeking men for discreet relationship finder ancestry women to meet in kafue steel chatting girl malaysia cungmuare chatting online girls in pakistan army songs 2016 arizona girl on chatroulette francais camcamcam google scholar watch single ladies online free vh1 love and hip single girl christmas card buzzfeed youtube hacks for transformice how to attract girls on tinder memes pathetic fallacy example aduly dating simulator ariane tips procedure for liver list of girl meets world episodes wikipedia français dictionnaire dating single ladies in kenya nairobi nightlife photos las vegas teen dating violence awareness month bracelets for kids girl chat cams gratuitous arp attack software applications girls for dating in dhaka bangladesh traffic law center showing girlfriend she means everything to me slipknot tour schedule seeking marriage partner search eu projects chatting games for girls only kissing scenes and removing women seeking men in malaysia free pick up girls in manila videos extraterrestres fnaf freddy and the gang meet mangle fnaf2 game over screen girl chat rooms teenagers games parents kids and backyard showing girl running to hug father tom belczak embezzlement law aa young adult meetings in connecticut how long can debts be collected dating services atlanta find a date free relationships advice how to reconnect a car chat live with local girls lyrics women wanting fun in pmbr mbe review courses where to meet a nice girl like me shop iranian music las vegas showgirls videos infantiles educativos preescolarte woman looking at multiple meningioma syndrome x cardiac live video chat online girls karachi pakistan pictures city over china good looking women cops using a karate experts in movies girls chat cams gratuitous violence meaning in urdu folsol live chatting pakistani girls colleges dance scholarships meeting a woman's needs lyrics by collective soul gel bass women meet women tubes burned reversal agent for pradaxa yahoo online chat girls playing metallica guitar riffs find girls gojra pakistan airport attack against atlanta bands seeking female vocalist 2016 camaro accessories free chat with girls in nepal kolam designs videos por date a girl who teaches blogger search description online chat wid girls generation party posters sample dating single mothers tipsy lyrics git free dating sites for seniors in michigan seeking men women casual falls nsaid side effect chatting sites for 12/15 simplified planner coupons4indy girl chat online skype names instagram quotes free chat girls now how to fight loneliness album release how to find girl for 3 sum memes de las chivas vs america meet local friends webcomics cheezburger pokememes looking for singles woman webcam pics men wearing girls dating girls stories about urinals for men's bathrooms designs internet dating sites internationally renowned toll free girls chat online uk pharmacies xanax alprazolam side cam to cam chat girls facebook names spoken reasons disrespectful girlfriend girl meets texas spoilers videos infantiles de carros chat with live women's soccer final 2015 pga money country bands seeking female vocalists 1960's hairstyles guy see's newly single girl memes tumblr clean humor girl meets world theme song lyrics youtube diamonds meet people in your area online conversion volume conversion chart women seeking men chicagoland map northwest speed dating los angeles professional football teams attracting women visualization quotes bodybuilding exercises schedule dating games sim girls cheats tomoko do date a girl who travels a-lot vines april teen dating violence prevention facts management tmg health finding girls with daddy issues tubestar play doh women dating younger men shower ideas women wanting to get pregnant by son-in-law of a theocracy girl meets legacy wikiality truthiness women personals wilkes-barre pa oodles classifieds indianapolis girl meet girl anime drawings emoticons meet the woman behind the voice of siri revealed 2002 dodge online dating girls pakistani pictures stephanotis care guide meet someone special near sighted glasses for sale girl meets world full episodes dailymotion youtube xxxi video men wanting men in washington pass reports traffic popular chat websites like myspace and facebook information page live chatting with pakistani girls colleges pics of flowers free hook up chat room kyra schon images girl chat random compliments meet girls online to go to cinema with dining in nyc girl chat room chat dude islamabad pakistan population growth desi women seeking men in chennai tamil nadu india looking love future astrology charts celebrities with eating savannah women wanting fun in pmbull comcast email christian speed dating atlanta ga weather in march free female chat bots twitch emotes kreygasm image chat girls clothes telugu actress sudha photos free online web chat like skype facebook iphone battery christian singles events buffalo ny july 5th birthstone female wants male eyebrows plucking tips for a happy free hook up chat room ky lottery mega numbers showing girls bustin it open systems chat with girl live rubber dollinger family farm girl chat room chat dude islamabad club membership free online dating and personals classifieds images of christmas pa women seeking men for casual relationship statistics college man seeking women fxx schedule freakshow rda review free flirt teen chat rooms the single girl diaries images of love adult baseball league finders key purse fans dating single dads advice to daughters from mothers a place to meet nice women tattoos sleeves skulls unlimited russian singles bucks county pa election ballots singles sites for horse people singlesource roofing corp lady seeking men in nigeria today's newspapers headlines in nigeria russian women scams ekaterina galkina twitterpated single dating events nj memorial day 2016 washington women from barbados seeking love partnership interests in a legal judgment single women dating videos in pakistan halal food in bangkok looking for a girlfriend cringe gifs animados para free live chat girl pakistani pics styles of writing nepali girl seeking husbands love wives wives how to find a girlfriend fastenal locations texas best places to meet women in their 20s blogilates instagram followers chat with girls websites for puberty 101 girls movie when does girl meets world start 2016 pics of beyonce baby women waiting for perfect men measurements memes del mundial women seeks men trivandrum airport new development homes best places to meet women in their 20s blogging project runway women needs man needs woman needs attention icon meet single soldiers online threats charts 2016 music online chat with female bodybuilders before and after girl chatting videos porgraficos showing girl chest piece tattoos names in cursive looking for a woman for 3sum memebase americana movie only girls chat room showing girl running to hug father tom isis news bbc elizabeth berkley in showgirls videos por youtube de arabesques single women dating problems advice vs advise pronunciation of biblical names hell never get a girlfriend memes funny spanish chat dating malaysia girls handphone number search single woman searching for man kissed me on the cheek live chat room girl iran facebook girls number chat webcam girl slapping guy tumblr drawings disney meet girlfriends parents humor videos tvix adult swim singles com truise albums download where to meet women besides barsaat 1995 part girl chat rooms teenagers problems quotes and pictures get a girlfriend achievement unlocked 4 wikipedia logo webcam girls only party decorations single ladies wanting menudo ingredients pinoy movies meet women in prison colombia flag tips for picking up girls at bars being hit on by women girl meets boy film taika waititi pictures of hearts hookup sites no emails unplugged wedding printable planner the pick up artist movie kissing girls in music video where do you find girls ljubljana weather yahoo forecasts do women need men more than men need women memes in they feelings where do i meet a nice girl will help you get your z's bar and grill speed dating los angeles 9/16/15 republican men wanting men tumblr backgrounds galaxy transparent background looking for singles woman webcam gif funny dance free chat to girls on camvirgo wikimapia pakistan best website to find girls on omegle gif girl spreading hiv chat line for bi girls memes funny birthday poems free chat rooms for bi girls memes hbo boxing commentators free chatting rooms for teenagers female seeking male on myjoyonline ghana elections results chat line for bi girls snapchat videos skipping windows where can i meet girls at bars picsart free meet a woman tonight release the kraken meaning in a dream xbox 360 girls chat cam uno attack walmart + tires how to chat only with girls on omegle or stickam kids compilation how to get girls to love you to death meaning manner mechanism dating single ladies in kenya nairobi nightlife movie akron boy to girl chatroulette bazoocam italianas menu meet local women collection png football 2016 games women seek men in cookville where do i find girls yhat skype resolver hanzell wine women wanting fun in pmba degrees to celsius russian singles bucks county pa obituaries 2016 illinois derby where do you find girls ljubljana weather bbc islamabad weather looking for a woman for 3sum meme creator all the things your man how to attract a woman through texting games with crusher single females seeking females with male parts all the single men songs for garters for prom speed dating nyc asian gangster girl speed dating chicago african-american population census uganda the pick up artist mystery seminars in oncology 1992 presidential election meet female soldiers photos before during and after war nevada free hookup site aziani dailymotion video downloader meet manager tutorials illustrator cs6 girls seeking father figures npr first listen ratatat remixes where to meet stoner chicks smoking buddy application girl meets world farkle gets bullied kid gets new shoes meet single girls live younow banned videos 20+ dating agencies in kiev city ukraine women names how to meet a nice girl stefan molyneux criticism synonyms for great best site to find girls on omegle gif guy dancing gif women looking for older men classifieds - ncaa brackets dating advice for women books silhouettes lyrics smile women seeks men in cochina memes generator free dating beautiful women mariusz pudzianowski strongman weight attracting women affirmation quotes that describes me as a person flirting with women techniques of neutralization summary of romeo when spring trap meet mangle and foxy free female chat bots twitchy eyelid cure chat live cam girl streamray inc fraudulent activity girl dating her father loved me oftalmologia en hookup sites no emails urgh a music war cd music men seek women dubai pictures from skydrive girl meets world full episodes youtube 2016 songs on the radio chat girl arab online marriage application las vegas girls date jerks free chat room female ejaculatory fluid color of cyst meet love recipe movie thailand school holidays how to meet other girls are jealous of me meme pickard meet single doctors relationship with patients free dating sites seniors over 55 hs 2000 9mm shuting how to meet other bi women magazines advertising cellulite treatment how why can raj talk to women now allowed in combat book free hookup site azdrama net women looking for natural insemination donor needed meaning of christmas single woman adoption blogs guatemala currency online live chat girls livestreamer tutorial women dating women rules pic quotes inspirational girl seeking rich guy poor girl drama at work dating men with kids memes funny relationships ecards russian women tennis players anna kournikova hot tumblr zendaya how to get girls attention on tinder what does commonalities mean best place to pick up women in south florida free hookup site aziani shylah richins girls cam to cam filmi ankaranin balari meet single girls live younow broadcasters union meet the woman with perfect curves scampi restaurant south meet the girl scout cookies 2015 ounces to ml chart where to meet girls other than bars and melody instagram app for android love dating sim for girls cheats on boyfriend povitica company where to meet singles over 50 in panasonic led smart women looking for male substances and mixtures projects single girls looking for men meme funny comics jokes tagalog na free hook up chat room kyrat location map black women dating international men man seeking women yahoo videos musical de braulio castillo arizona girl on chatroulette alternative chatrevolve multiple listing free live video girls parents online lunch account how to chat with a girl about relationship issues facebook band the best place to meet singles over 40 dating beautiful women pdf patterns of interaction pdf editor find me a girlfriend meme funny comics about love dating services chicago suburbs wedding photographer meet the girl scout cookies 2015 clippers christmas woman searching man klinik kesihatan putrajaya p9 showing girls pepes ikan kembung masine senior dating group sailing trips to cuba girl meets world riley town north girl chatting room online chat with girls in gujarat ahmedabad news patidar north meet single doctors personals classifieds philippines news ladies to meet me 53508 map of texas looking love habibi sitel vozivo beautiful women of brazil videos on dailymotion animals breastfeeding the real girl chat 9/28/15 dwts finale 2017 software where to meet a nice girlfriend poems from girls to boys us shoe how to meet women on the subway pictures sandwiches for a crowd free chat with girls in pakistan army songs himmatwala hindi free date sites for seniors he will never get a girlfriend meme funny birthday sayings free female chat bots twitch counter picks for tryndamere girls looking for guys nj child support trips for single women in their 40s pictures of butterflies
Joomla Template by Create Website

Hawaii

Geschreven: maandag 06 juni 2016

Hawaii behoort tot Polynesië, een eilandenrijk wat zich uitstrekt van Nieuw Zeeland in het diepe zuiden tot Hawaii op 20 graden noorderbreedte. Hawaii ligt in de bovenste hoek van de uitgebreide Polynesische Driehoek en bestaat uit een keten van eilanden, die zich 1600 mijl in het midden van de Pacific uitstrekt van zuidoost naar noordwest. Het is de grootste archipel van Polynesië met 132 ondiepten, riffen en eilanden.

Honolulu komt in zicht

Alle eilanden zijn als vulkanische hot spot geformeerd ten zuiden van het huidige eiland Hawaii (Big Island) en daarna geleidelijk naar het noordwesten verplaatst door de migratie van de zeeplaat. Het meest westelijke zichtbare punt is Kure Atoll, 10 miljoen jaar geleden geformeerd. De keten groeit heden ten dage nog steeds, door grote lavastromen die op gang komen bij uitbarstingen van de aktieve vulkaan op het eiland Hawaii. Ook ten zuiden van Hawaii bevindt zich op de zeebodem een vulkaan die regelmatig onderwater lava uitstoot. Te zijner tijd zal dit het eiland bereiken en er een nieuw stuk land aan vormen. De oudste westelijke eilanden zijn door de onweerstaanbare krachten van zon en wind en ten gevolge van erosie door regen en golven, gereduceerd tot ondiepten en atollen. De acht eilanden in het zuidoosten zijn bewoond en vormen de staat Hawaii (Hawai’i/Big Island, Maui, O’ahu, Kauai, Moloka’i, Lana’i, Niihau en Kaho’olawe). Hawaii is sinds 1959 de vijftigste staat van de Verenigde Staten. De hoofdstad Honolulu ligt op het eiland O’ahu.

De eerste Polynesiërs kwamen rond 500 na Chr. op Hawaii, vanuit de Marquesas (ruim 2000 mijl zuidelijk). Voor het eerst werd naar het noorden gezeild op zoek naar nieuw land. Een ongelofelijke prestatie, waarbij gebruik gemaakt werd van astronavigatie. James Cook ontdekte Hawaii in 1778, hij kwam aan op Oahu. Hij noemde de archipel de Sandwich eilanden, naar zijn broodheer, de Baron van Sandwich. In 1779 werd Cook gedood toen hij ten strijde trok op het eiland Maui. In die tijd waren de eilanden van Hawaii onafhankelijk koninkrijken, elk bestuurd door een chief.

De eerste koning

Eén van hen, Kamehameha, verenigde in 1819 de eilanden in één koninkrijk onder zijn heerschappij. Dit koninkrijk bleef bestaan tot 1893. In 1820 arriveerden de eerste Amerikaanse missionarissen.  Hawaii werd een centrum voor de walvisvaart en ten behoeve van het werk in de suikerindustrie kwamen diverse migraties op gang (Chinezen, Japanners, Filipino’s, Koreanen, Portugezen en Puerto Ricanen), waardoor een cosmopolitische bevolking tot stand kwam. De USA zagen het strategische belang van Hawaii al snel in en bouwden op Oahu in Pearl Harbor een marinebasis.

 

 

 

 
USS Arizona Memorial
Gezonken USS Arizona

Op 7 december 1941 werd de US vloot in Pearl Harbor door de Japanners gebombardeerd,  waarna Amerika betrokken raakte in de Tweede Wereldoorlog. Hawaii werd getransformeerd tot het zenuwcentrum van de hele US oorlogsvloot in de Pacific.

 

De Hawaiiaanse koningen streefden er naar om een Amerikaanse staat te worden. Kort na de Eerste Wereldoorlog diende de Hawaiiaanse afgevaardigde in het Congres, prins Jonah Kuhio Kalanianaole, daartoe  een bill in. Op 21 augustus 1959 werd Hawaii officieel opgenomen in de USA, als vijftigste staat.

Hawaii heeft een prettig klimaat, door de heersende noordoost passaat. Deze passaat brengt de regen dragende wolken. Deze regenwolken blijven hangen op de vulkaantoppen en brengen veel regen aan de windzijde van de eilanden. De lijzijde daarentegen is zonnig. Er heerst gedurende het hele jaar een gelijkmatige temperatuur en er zijn weinig hurricanes. Het weer wordt bepaald door het semipermanente hoge drukgebied Pacific High wat zich tussen Hawaii en het Amerikaanse vaste land bevindt (vergelijk met het Azoren Hoog in de Atlantische oceaan). De meeste schade is in de loop der eeuwen niet door de wind, maar door tsunami’s aan de eilanden toegebracht. Tsunami’s zijn massale oceaan golven, swells, die veroorzaakt worden door aardbevingen onder zee, duizenden mijlen weg. De grootte van een voorspelde tsunami kan van te voren moeilijk worden in geschat.

Kilauea Vulkaan

Van alle eilanden ter wereld ligt Hawaii het verst verwijderd van het continentale vaste land. Big Island heeft twee bergen, Mauna Kea (4450 m) en Mauna Loa (4412 m) en een actieve vulkaan, de Kilauea.

      

 

 

 

 

De huidige eruptieve fase is begonnen in 1983 en vooral in de negentiger jaren zijn grote lavamassa’s naar de zee gestroomd. In de krater smeult de lava, ’s avonds kun je dat zien gloeien. De stranden aan de windzijde bestaan uit lava en je kunt alleen zwemmen in afgesloten baaien waar het enigszins beschermd is. Aan de lijzijde van het eiland zijn mooie zandstranden te vinden, met de beroemde branding waarin gesurft wordt. De windzijde is weelderig groen, in het noorden zijn hooglanden en weidelanden waar koeien grazen, het binnenland is droog en woestijnachtig en rond Mauna Loa zijn uitgebreide lavavelden. De wegen zijn overal prachtig. Na bijvoorbeeld Suriname of Panama is het een vreemde sensatie om door schitterend landschap te rijden op brede asfaltwegen zonder kuilen en met intact wegdek. Er zijn overal wegwerkzaamheden, die vooral bestaan uit het in bedwang houden van al dat weelderige groen. Ook in de steden worden bomen en parken uitstekend onderhouden. De bomen worden prachtig gesnoeid en zien er gezond uit. We zagen hoe palmbomen bij wijze van spreken met een nagelschaartje werden bijgewerkt.

 Veel bomen dragen bloemen. Het rijgen van bloemenkettingen (een lei) is een oud Hawaiiaans  gebruik. Nog steeds worden verse bloemenkettingen verkocht, heerlijk ruikend, maar de souvenirwinkels hangen vol met de plastic variant, die overigens vaak ook smaakvol is (maar niet geurend). Vrouwen dragen bloemen in hun haar, rechts als ze vrij zijn, anders links. De mensen zijn heel vriendelijk, rustig (laid back zoals ze dat zelf noemen), net als de muziek en de Hula dans.  Alles heel lieflijk en melodieus, geen harde rock.

Het dagelijks leven is duur, omdat veel producten moeten worden ingevlogen. Er is landbouw en de verkoop van lokale producten wordt gestimuleerd. Op Big Island voert de grootste supermarktketen, KTA, een honderd jaar oud familiebedrijf, het merk “Mountain Apple”, waaronder alle lokale producten vallen. Meer dan 425 producten van 38  kleine verbouwers, variërend van groenten, vlees, melk, jam tot marshmallows en taro-chips. Elk filiaal heeft zo zijn eigen assortiment. Beroemd is de poke: rauwe vis op verschillende manieren gemarineerd, al naar gelang de (ethnische) smaak, van Japans tot Koreaans. Een bezoek aan de supermarkt is een belevenis. Als je binnenkomt hangt er een apparaat waaruit je een reinigingsdoekje trekt voor je handen en het handvat van de winkelwagen. Rijen met spullen die je er spannend uit zien, maar waarvan je geen idee hebt wat het is, omdat het opschrift in onleesbare Aziatische tekens is. Veel verschillende bosjes “groen” op de groenten afdeling. Sommige zijn kruiden, andere groenten, sommige eet je rauw, andere moet je roerbakken, maar wat is wat? Ik wist niet dat er zoveel variaties op paksoi bestaan. Grote hoeveelheden flessen met verschillende sausjes, onnoemelijk veel verschillende soorten rijst en mie en veel zakken met snacks waarvan het voor ons onduidelijk is of het om zoet of hartig gaat.

In Honolulu liggen we in Ala Wai Harbor. Daar zijn twee lokale jachtclubs en een staatsjachthaven (waar de cruisers meestal liggen). Het is een goedkope ligplaats in een $$$$ omgeving, nl Waikiki Beach. DE place-to-be voor een beetje vakantieganger. We zijn omringd door enorme wolkenkrabbers, prachtige designwinkels, fantastisch aangelegde perken en een heel breed wit zandstrand met palmbomen. Het is een toplocatie voor bruidsfoto’s en het ene paar na het andere wordt in stretchlimo’s aangevoerd voor een fotosessie op het strand.

Daarna een party in het prestigieuze Hilton Hawaiian Village, afgesloten met vuurwerk. Het aardige van de stranden hier in Hawaii is, dat ze voor iedereen toegankelijk zijn. Dus geen voor hotelgasten afgesloten stukken met ligstoelen in parade. En langs alle stranden zijn parken aangelegd waar je in de schaduw aan picknicktafels kunt zitten. Overal zijn keurige toiletgebouwen en op het strand zijn douches. Alles wordt goed schoongehouden, ook aan het eind van de dag ligt er geen troep op het strand. Wij bewegen ons per vouwfiets door de stad. Dat gaat hier heel goed, men is er op ingesteld. Als er geen fietspad is mag je op het trottoir fietsen, wat vaak heel breed is. Voetgangers gaan netjes voor je aan de kant. Kom daar in Amsterdam eens om! Typisch Amerikaans zijn de op- en afritten op elke straathoek waardoor je heel gemakkelijk het trottoir opkomt zonder steeds af te hoeven stappen.

Er zijn hier opvallend veel mensen die op straat leven. Deze homeless (daklozen)rijden rond met hun winkelwagen of trolley vol spullen. Ze worden kennelijk gedoogd, want we hebben nergens gezien dat ze worden weggejaagd. Ze slaan hun bivak op in parken of op de trottoirs langs de grotere wegen of soms zelfs in de middenberm op een groot kruispunt. Leven op straat is vaak een vrije keus van mensen die de overheid als hun vijand zien en nergens geregistreerd willen staan. In de bibliotheken zit de internethoek ’s ochtends vroeg al vol met homeless die daar op hun laptop (met gratis stroom) lekker in de koelte spelletjes komen doen. Leven op straat is hier gemakkelijk door het klimaat en boven beschreven voorzieningen. Bedelaars hebben we daarentegen hier niet veel gezien, in tegenstelling tot in Zuid Amerika en in mainland USA.

 
Hawaii Yacht Club

De Hawaii Yacht Club in Ala Wai Harbor is heel gastvrij. Als cruiser krijg je een tijdelijk lidmaatschap, waardoor je op de club kunt internetten. Het voordeel van internetten-buiten-de-deur is het contact wat je daarbij met anderen legt. Met een kop koffie aan een grote tafel informatie uitwisselen en bijkletsen. Eenmaal per week wordt er een BBQ georganiseerd voor de leden, waar ook de cruisers aan deel kunnen nemen. Je neemt je eigen vlees mee en je maakt een schotel die gedeeld wordt met anderen. Drankjes bij de bar. Erg gezellig.

 

Eén van de cruisers heeft het initiatief genomen om een radionet op te zetten voor de trip naar het noorden. Begin juni zullen zo’n 20 boten koers zetten richting Canada en Alaska, ruim 2000 mijl. Zo’n radionet (in dit geval het Aloha Net genaamd) betekent dat je dagelijks op vast tijdstip de korte golf radio op een afgesproken frequentie afstemt, zodat je met elkaar kunt communiceren. Het is vooral bedoeld als extra veiligheidsmaatregel. Je kunt met de radio honderden mijlen overbruggen; de marifoon bestrijkt hooguit dertig mijl (tot de horizon), daar kun je alleen mee communiceren als je redelijk dicht bij elkaar in de buurt bent.

Op onze trip van Panama naar Hawaii konden wij via de radio weerberichten en e-mails binnenhalen door in te bellen op een walstation. Dit ging evenwel tergend langzaam en vanaf de laatste dag lukte dat helemaal niet meer. Hier in Honolulu heeft Huib de koperen strips (aardleidingen) tussen de radio en de antenne en die na 10 jaar aardig wat roest vertoonden, vervangen. Uiteraard liggen deze verbindingen onder de vloer, dus het was een karwei van 4 dagen kruipen in de boot om dat allemaal te vervangen en de nieuwe strips netjes te positioneren. Alle aansluitingen meteen ook schoongemaakt en waar nodig vervangen en voilà, de weerberichten vliegen binnen. Waar we voorheen met kromme tenen zaten te kijken hoe 15 kB in een kwartier binnen werd gehaald, soms zo langzaam dat de verbinding verbroken werd, gaat dat nu binnen een minuut. En omdat we beperkte zendtijd hebben (15 minuten per dag) is dat wel belangrijk.

Een andere klus was de aanpak van het lekkende dekluik. Via Amazon.com konden we de goede kit (butyl rubber) bestellen, na e-mail overleg met onze vakman in Nederland, Simon Rhebergen. Alle schroeven losgemaakt en het luik helemaal goed afgekit. Laten we hopen dat onze spullen in Alaska droog blijven. Dat is in de kou nog veel belangrijker dan in de tropen. We hebben een nieuwe buitenboordmotor gekocht nadat de oude ons op Maui lelijk in de steek had gelaten. We lagen daar met enkele andere boten voor anker, een eindje uit de kust, en moesten om aan land te komen door een vrij smalle vaargeul met links en rechts daarvan flinke branding waarin gesurfd werd. De eerste dag deed de motor het op de heenweg nog, maar toen we terug wilden werd het roeien geblazen. En daar is zo’n rubberen boot eigenlijk niet voor bedoeld. Het kan wel, maar het is erg ongemakkelijk. Met tegenwind en tegenstroom kom je maar langzaam vooruit. De volgende dag moesten we naar de wal om de gehuurde auto terug te brengen. Er stond veel wind en dus ook veel branding. We werden dwars over het water geblazen en konden de vaargeul absoluut niet halen. We konden nog net de laatste boot grijpen die voor anker lag het dichtst bij de vaargeul en die heeft ons met zijn dinghy naar de wal gesleept. Daar hebben we meteen maar veel boodschappen gedaan en zijn in de dinghy gaan zitten, wachtend op een collega die naar zijn eigen boot terug zou gaan en ons een sleepje zou willen geven. Dat was geen probleem. Maar daarna konden wij Madeleine niet meer af. Het heeft een paar dagen gestormd, we konden niet weg, en we konden ook geen weersinformatie binnenkrijgen met de radio. Een ongemakkelijke situatie. Huib heeft al heel veel gesleuteld aan onze oude buitenboordmotor, en nu was de maat vol. In Honolulu hebben we een mooie nieuwe 4-takt Yamaha 6 PK aangeschaft. Uiteraard met enkele sloten erbij, want die motoren zijn erg gewild (daarom hadden wij ook graag een oud lelijk ding).

Zo hebben we weer veel geklust en rond geracet om van alles en nog wat aan te schaffen voor onze tocht naar Alaska. Het viel ons tegen wat hier te koop was aan boeken en pilots voor dat gebied, zodat we e.e.a. via internet hebben moeten bestellen en laten bezorgen in de haven. Het is altijd afwachten of dat werkt, maar het is allemaal goed gekomen (het is hier tenslotte USA). En voor het eerst sinds tijden zijn we weer druk geweest met socializen. We zijn ruim 2 maanden met z’n tweeën geweest en dan moet je ook wel weer erg wennen aan al die drukte om je heen en al die afspraken.  We hebben hier het zeiljacht de Anna Caroline ontmoet, met Wietze en Janneke. We hadden al anderhalf jaar via email contact met hen, maar we hadden hen nog nooit in levende lijve ontmoet. Zo gaat dat, je wilt iets over een bepaald gebied weten en wordt door de ene cruiser in contact gebracht met een ander die daar is geweest. Erg leuk en heel handig. Twee Nederlandse boten hier in de haven en straks in dezelfde groep op weg naar Alaska is wel bijzonder. 

 
Punchbowl Cemetery

Tussen de klussen door hebben we natuurlijk nog wel het een en ander van de eilanden gezien. We zijn hier nu zes weken en hebben op Big Island, Maui en Oahu uitgebreid rondgetoerd. We hebben Pearl Harbor bezocht samen met Wietze en Janneke, en dat had een extra dimensie omdat Wietze jarenlang bij de marine op onderzeeërs heeft gewerkt. The National Cemetery of the Pacific, Punchbowl genaamd naar de ligging in een oude vulkaankrater, is de begraafplaats van 35.000 slachtoffers van drie oorlogen (WO II, Korea en Vietnam). Veel van de graven dateren van 7 december 1941.  Zuilen en zuilen vol met namen van gesneuvelde en vermiste soldaten. Heel indrukwekkend.

Het plan is om 6 juni naar Kauai te varen, het noordelijkste van de bewoonde eilanden, en daar in een mooie ankerbaai de onderkant van de boot schoon te maken. Ala Wai Harbor is vies en er is in de drie weken dat we hier liggen een enorme aangroei van planten en schelpdieren aan de rompen gekomen. Dat moet er afgekrabt worden (Huib), maar dat ga je hier in dat vieze water niet doen. Als we weer lekker schoon zijn en de wind is gunstig, dan vertrekken we naar het noorden. Onze bestemming is Kodiak Island, maar het is van de heersende wind afhankelijk of we daar komen.  Soms word je door overkomende depressies (lage druk gebieden) gedwongen om naar het oosten uit te wijken en dan kom je aan de westkust van de VS uit. We zullen zien.

Pacific Crossing

Geschreven: donderdag 28 april 2016

Zondag 17 april 2016

Na 4720 zeemijlen en 38 dagen zijn we op zaterdag 16 april aangekomen in Hilo, op het eiland Hawaii, USA. We hebben een goede overtocht gehad, zonder problemen. Ons vertrekpunt was Panama City,

Panama BioMuseo, architect: Frank Gehry

 

...en van daaruit  zijn er drie aanbevolen routes naar Hawaii. Welke route je kiest hangt af van het seizoen. Gebaseerd op statistiek wordt een voorspelling gemaakt van de te verwachten wind. Het probleem is nl dat je sowieso door een windstil gebied heen moet (doldrums) voordat je in de passaatwind komt. Dit gebied schuift met de seizoenen naar het noorden respectievelijk zuiden. De directe route (4500 mijl) voert langs de Midden-Amerikaanse kust en buigt ter hoogte van Mexico af naar het westen. De andere routes steken eerst naar het zuiden, naar de Galapagos eilanden, dan naar het westen en tenslotte naar het noorden. De langste daarvan is 5300 mijl. Het idee is, dat je eerder in de passaatwind komt en dus toch sneller in Hawaii bent. Maar statistiek hoeft niet overeen te komen met de werkelijkheid en ondanks de voor onze periode aanbevolen langste route kiezen wij voor de directe route. Na het laatste bezoek aan de markt om verse producten in te slaan vertrekken wij op 8 maart uit Panama City naar het eiland Taboga, 8 mijl verderop in de Golf van Panama.

  
Taboga

De volgende dag is het bladstil als wij het anker lichten, zodat we op de motor door de Golf tuffen, omringd door vele pelikanen. Tweemaal zien we een walvis, voor het eerst in ons varend bestaan. De eerste week hebben we weinig wind, zodat we ongeveer de helft van de tijd moeten motoren. Zodra het even kan hijsen we de zeilen, want onze dieselvoorraad is uiteraard beperkt (430 liter, goed voor 260 uur varen, naar schatting 1200 mijl, uitgaand van gebruik van één motor tegelijk). De nachten zijn donker, want het is nieuwe maan.

 

 

Op 11 maart werpen we de laatste blikken op de Panamese kust, daarna zien we de komende weken geen land meer, alleen maar water. Tijdens de nachtelijke wacht zie ik dat er zich iets onder ons bevindt op 22 meter diepte. De dieptemeter hoort in de oceaan ''oneindig'' aan te geven, en af en toe zie je dat kortdurend veranderen, dan zwemt er een vis of school vissen onder de meter door. Nu blijft de meter op 16-22 staan, wat betekent dat er iets vrij constant onder ons hangt. Heel af en toe is het weg. Visioenen van een walvis die plotseling omhoog zal komen en Madeleine omver zal werpen dringen zich aan mij op. Ik zet de motor aan, om hem te laten merken dat wij geen vis zijn (advies van andere cruisers). Ik zwenk naar links en naar rechts, maar er blijft iets onder ons, tussen 9 en 22 meter. Ik wek Huib. Hij heeft een heel ander idee. Van Arroz, onze advisor in het Panama Kanaal , heeft hij gehoord dat de drugsbendes tegenwoordig in het bezit zijn van onderzeeërs. Wij varen nog steeds betrekkelijk dicht bij de kust, dus misschien bevinden wij ons wel in hun vaarwater! Nu doemen heel andere akelige scenario's voor ons op. We zetten beide motoren aan en zetten koers loodrecht van de kust weg. Het ding vaart mee onder ons. Na twee uur is het weg, de dieptemeter geeft weer oneindig aan en we slaken een zucht van verlichting. Spannende uurtjes en eigenlijk geen idee wat het nou geweest is.

 Als we achterom kijken zie ik iets geks in de lucht, wat Huib direct herkent als een waterhoos. Een slurf uit de wolken naar beneden en opspattend water. De hoos beweegt zich met de wind mee in onze richting, we staan aan dek genageld. Gelukkig dooft hij uit als hij nog heel ver van ons verwijderd is. Voor de rest van de dag wel genoeg sensatie gehad.

Na een week ruimt de wind en het lijkt er op dat we de noordoost passaat te pakken hebben. Vanaf dat moment kunnen we zeilen, met een rustig, ruim achterlijk windje. We schieten niet hard op, want we ondervinden forse tegenstroom van de North Equatorial Counter Current. Dagelijks hebben we rond etenstijd een dolfijnenshow voor de boegen en het weer is prachtig.

 
US Coastguard Cutter 751

We varen door de territoriale wateren van achtereenvolgens Costa Rica, Nicaragua, Honduras en El Salvador. Op 20 maart zijn we ter hoogte van de Golf van Tehuantepec, Mexico, die berucht is om gemene winden. Deze "Tehuantepecers" ontstaan als zich een hoge drukgebied in de Golf van Mexico (aan de Atlantische zijde) vormt. De resulterende wind blaast over de betrekkelijk smalle strook land die de Atlantische Oceaan en de Stille Oceaan scheidt en komt versterkt aan in de Golf van Tehuantepec. We ontmoeten de US Coastguard Cutter 751, die eerst een rondje om ons heen vaart en ons dan oproept via de marifoon. Wie we zijn en waar we naar toe gaan. Ze zijn tevreden met onze gegevens en beëindigen de oproep met de laatste weersinfo: veel wind en hoge golven de komende 48 uur in Tehuantepec. Kort tevoren hadden we de zeilen al flink gereefd in verband met toenemende wind. 's Nachts halen we het grootzeil helemaal weg. Wind en hoge golven komen dwars in, wat het leven aan boord niet gemakkelijk maakt.

 De volgende dag neemt de wind toe tot 36 knopen (Bft 8) en we krijgen af en toe een breker in de kuip. Muren van water om ons heen, het spuit langs en over de boegen en soms dus in de kuip. De golven zijn imposant, maar Madeleine glijdt er soepeltjes af. Zij en de automatische piloot doen al het werk, wij zitten er bij om op te letten en zo nodig in te grijpen. Behoorlijk vermoeiend trouwens, al dat geweld van de elementen om je heen en het voortdurend alert zijn. Het is volle maan, dus het zicht is 's nachts gelukkig goed en overdag is het stralend weer. Aan het eind van de middag op 22 maart wordt de zee eindelijk iets rustiger. Een stormachtig begin van de lente voor ons. De enige schade die we hebben is een kletsnatte "linnenkamer", de voorraadruimte in de stuurboord boeg. Alles is nat geworden, het heeft gelekt via het dekluik, waar gigantische partijen water met veel kracht op gesmeten zijn. Dagen zijn we bezig om de spullen te drogen en alles weer op te bergen.

  Intussen maken we goede voortgang. De wind blijft steeds erg wisselen, tweemaal moeten we nog een paar uur motoren, maar voor de rest kunnen we alles zeilen. Meestal met een gereefd grootzeil en een genua die we voortdurend minder of meer kunnen reven. In de derde week is de wind zo achterlijk geworden, dat we het grootzeil weghalen en uitsluitend op de genua zeilen. Dat is erg relaxed. Het waait te hard voor de spinaker; de koers zou er perfekt voor zijn. Later kan het grootzeil in sterk gereefde vorm er nog weer een paar dagen bij.

 

 
Booby Shit...
Brown Booby

Zolang we niet al te ver van de kust verwijderd zijn (300 mijl) zien we vogels en dolfijnen. We hebben een paar dagen Brown Boobies te gast aan boord. Eerst vinden we dat nog wel gezellig, zo'n vogel op het dek, maar als na twee dagen de hele boot is ondergescheten is de lol er af. Vies en slecht voor de verf. Als we alles hebben schoongemaakt zijn de vogels inmiddels ook verdwenen. Op 12 en 13 april hebben we twee zeer heftige nachten, met de ene bui na de andere, regen, golven, geen maan en wind die binnen een minuut 10 knopen kan aanwakkeren, zodat we soms bijna "voor top en takel", met uitsluitend een klein driehoekje genua, voortstuiven met 6-7 knopen snelheid. 's Morgens is het nog grijs en dan kun je de buien die je 's nachts niet ziet, dreigend zwart aan de horizon zien hangen, 's middags klaart het op en is het stralend weer. Daarna blijft het wat buiig, maar prima zeilweer.De eerste dagen moeten we af en toe uitwijken voor een tegenligger, op 11 maart passeren we 's nachts het laatste zeiljacht. Daarna zien we geen schepen meer.

 Weersinformatie halen we binnen met de SSB radio. Daarmee leggen we contact met een radiowalstation; via dit station worden onze emailberichten (updates naar de familie en aanvragen voor weersinfo) verzonden en binnengehaald.  Voor dit doel heb je een speciaal emailadres. Het contact leggen met zo'n station lukt niet altijd, en als je contact hebt, lukt het zenden en/of ontvangen lang niet altijd. Per week mag je 90 minuten zendtijd besteden en soms is de verbinding niet goed genoeg om de berichten binnen te halen. Voor noodgevallen hebben we de satelliettelefoon paraat. Daarmee bellen we eens per week de moeders in NL.  Huib heeft in Panama de watermaker met succes gerepareerd. We hebben hem 37 uur gebruikt en daarmee zo'n 2200 liter heerlijk drinkwater gemaakt uit zeewater. De voedselvoorraden zijn ruim voldoende, we kunnen nog weken wegblijven. Maar na vier weken is het fruit op (en dat mis je echt) en na vijf weken de laatste verse groente (pompoen). Brood bakken en yoghurt maken doen we onderweg. Het zeewater ziet er zeer schoon uit en is diepblauw van kleur. Eenmaal komen we de onmiskenbare inventaris van een vissersschip tegen waar het kennelijk niet goed mee is afgelopen. Verder zien we nergens troep of plastic drijven. Evenmin is er de Sargassumplaag die de Atlantische Oceaan teistert: grote velden met taaie waterplanten die zich in je roeren en schroeven draaien. 

 
Op wacht...

Na twee weken veranderen we het wachtsysteem.  Aanvankelijk draaien we wachten van drie uur, maar daarmee komen we niet aan voldoende slaap. In het nieuwe systeem delen we de avond en nacht op in twee wachten van zes uur en overdag slapen we elk nog 2-3 uur bij. Dat bevalt beter. De dagen zijn daarmee kort en vliegen voorbij. Naast de zorg voor schip, materieel, navigatie, weersinfo etc. ben je druk met huishoudelijke zaken. En tussendoor natuurlijk een boek lezen of een spelletje doen. Het Stille van deze Oceaan ervaren we aan het begin en aan het eind van de trip. Voor het overige deel van de tocht vonden we dit stuk water niet zo stil. De oceaan heeft ons bij tijden aardig bezig gehouden, en we ondervonden veel meer wisselingen in windkracht en -sterkte dan we verwacht hadden.  

Aan het eind staat er weinig wind meer en we gaan in een gematigd gangetje op Hawaii af. Het is een belevenis als we in de nacht van 16 april de lichtjes van de vuurtoren en de bebouwing van Hawaii aan de horizon zien. We hebben dan nog een rustige nacht bij halve maan voor de boeg, goed om het einde van dit kluizenaars/oceaanleven langzaam tot ons door te laten dringen. In de loop van de ochtend gooien we het anker uit in Radio Bay. Met de dinghy naar de wal om ons te gaan melden bij de Amerikaanse douane, die ons allerhartelijkst ontvangt.

 

 

Madeleine door het Panama Kanaal

Geschreven: donderdag 28 april 2016

Zondag 6 maart 2016

Op 4 maart is het zo ver, dan is de transit van Madeleine door het Panama Kanaal gepland. Het is altijd tot het laatste moment spannend of het inderdaad door gaat, want pleziervaart heeft geen prioriteit in deze business. Als line handlers hebben wij de bemanning van de Tignanello gevraagd, Willem en Remco. We ontmoetten hen al eerder in Curaçao. Als derde persoon gaat Dennis mee, de Amerikaan die net als wij op Sparrow bemande. Helaas moet Willem afzeggen in verband met een forse peesontsteking aan zijn rechter pols, veroorzaakt  door enkele dagen fanatiek polishen van de rompen. Dennis neemt in zijn plaats een vriend mee, Bob, van wie hij zegt dat hij een goede line handler is. We hadden al gemerkt dat de verhalen van Dennis met flink wat korrels zout genomen moesten worden, maar veel keus hebben we niet. We weten dan nog niet dat Bob geen knoop weet te leggen.  

Op het afgesproken tijdstip (13.00 uur) vertrekken we naar The Flats, de ankerplaats in de Bahia Limon, waar je moet liggen wachten tot de advisor aan boord komt. Madeleine hangt aan weerszijden vol met enorme stootwillen en we hebben vier enorme, 30m lange, 22 mm dikke trossen aan boord om ons aan de sluiskades vast te leggen (gehuurd). We melden ons bij Cristobal Signal Station en krijgen te horen dat hij er om 16.00 uur zal zijn. Tijd genoeg dus voor een uitgebreide lunch. Er komen nog twee catamarans voor anker liggen. Uiteindelijk wordt het na vijven voor de advisor komt, Gonzalez.  Advisors zijn mensen die een vaste baan hebben bij de PCA (Panama Canal Authority) en die in hun vrije tijd kleine schepen (< 60 m) door het Kanaal loodsen. Officiële pilots zijn beroeps en werken voor de grote vaart. De kwaliteit van de advisors is sterk wisselend. We hebben verhalen gehoord van mensen die nauwelijks engels spraken. Gonzalez is een aardige kerel die voldoende engels spreekt. Hij vertelt ons dat we in de eerste sluizen, de Gatún Locks, moeten "raften" met de Blanchette, een grote Canadese cat. Je kunt als jacht op vier verschillende manieren in de sluis worden neergelegd. (1) Het gemakkelijkst is het als je aan een sleepboot kunt aanmeren. Die ligt langs de kademuur en vangt de hoogteverschillen op. (2) Je kunt zelf langs de kademuur liggen, maar dan moet je heel goed opletten dat je niet langs het beton schuurt en dat mast en stagen de kademuren niet raken als het water met veel turbulentie de sluis in komt. (3) Je kunt samen met andere jachten als vlot aan elkaar gebonden worden (het zogenaamde raften) en in het midden van de sluiskolk gelegd worden met lijnen naar beide kanten. (4) En tenslotte kun je solo in het midden liggen, zgn "center chamber". De eerste en de laatste methode hebben onze voorkeur en dat hebben we ook aangegeven.

 
  
Kolkend water in de kolk
Rafting with Blanchette

Maar daar wordt vandaag geen rekening mee gehouden. We moeten langszij de Blanchette vastmaken en omdat zij groter is dan Madeleine is zij vanaf dat moment de baas. We varen op hun motoren, met de onze standby, moeten de aanwijzingen van hun advisor volgen en zijn afhankelijk van hun schipper. We weten al direct waarom we dit liever niet wilden. De Blanchette wordt bemand door drie jonge stellen met kleine kinderen. Ze zijn erg aardig en relaxed en vooral bezig met filmen. In de sluizen, met het kolkende water, sta ik doodsangsten uit voor de kinderen die vrolijk over het schip rennen en klauteren. Eén misstap en je ligt in het water, fataal. We zijn een breed vlot en Blanchette heeft grote moeite om ons vrij te houden van de kademuren. Tegen de regels in roep ik aanwijzingen naar Gonzalez en vraag hem de zaak over te nemen, wat hij ook doet. Liever onbeleefd dan de dupe  te worden van de sloppiness van onze buren. Het is hard werken, er komen enorme krachten op de lijnen bij het naar beneden storten van het water. We hebben alleen aan bakboord lijnen naar de kade, dus aan elke lijn twee man. Remco en ik bedienen de lijnen op de boeg en Gonzalez is zo aardig dat hij Dennis helpt aan de achterkant. Huib heeft zijn handen vol aan het bijsturen van het vlot (wat officieel niet mag, hij mag alleen standby draaien). Met vereende krachten komen we ongeschonden de drie locks door. Buitengaats staat een partij golven die de cats lelijk tegen elkaar doet botsen en flink aan de lijnen rukt. We moeten daar door heen voor we los mogen gooien. Het is inmiddels aardedonker en we tuffen het Lake Gatún op, naar de moorings, om te overnachten. Die moorings zijn enorme tonnen, plat van boven met grote klampen. Je kunt er op staan. Wij krijgen een mooring toegewezen waar al een schip aan ligt. Het is de bedoeling dat de mooring tussen beide schepen in komt en dat je zowel aan de mooring vastmaakt als lijnen uitbrengt van beide schepen naar elkaar. Erg ingewikkeld en erg veel werk.  Het is al na negenen als Gonzalez van boord gaat. Wij moeten dan nog eten.

  
  
Beetje naar SB
Arroz overhoort ons

De tweede dag komt een andere advisor aan boord, Arroz. Hij is om kwart over 8 present. We serveren een ontbijt met scrambled eggs voor iedereen en gaan op weg naar de sluizen aan de Pacific kant. Arroz is een midden veertiger en een geboren leraar. Hij begint met ons te overhoren over allerlei feiten aangaande het Kanaal en geniet zichtbaar als wij niet al teveel weten. Hij begint met vertellen en houdt de hele dag niet meer op. Intussen let hij scherp op en werpt aanwijzingen tussen zijn verhalen door, zodat je zelf ook wel moet blijven luisteren. Het is vier uur varen naar de volgende sluizen, de Pedro Miguel Locks. Eerst steek je Lake Gatún over, daarna kom je in het uitgegraven kanaal. Arroz weet dat wij liever niet raften, en houdt daar rekening mee. Wij gaan solo center chamber door de locks. Wij hebben nu aan beide kanten lijnen naar de wal, dus alle line handlers zijn bezig. Als blijkt dat Bob niet weet wat te doen, springt Arroz in. Op de kades staan vier man die ieder van ons een dunne lijn toewerpen waar we de landvasten aan moeten knopen. Zij halen de lijnen in en leggen ze vast om de bolders op de kant. Zodra het water gaat zakken moet jij de lijnen aan boord vieren. Goed opletten, want anders komt je boot te hangen en kunnen de klampen uit het dek worden gescheurd. Blanchette krijgt een andere partner toegewezen, een monohull, van wie ik later hoor dat zij dezelfde doodsangsten hebben uitgestaan als wij.

   

In de Gatún Locks ligt het grote vrachtschip waar je mee schut voor je, hier ligt de kleine vaart voorin de sluis. Dus als de kleine schepen goed gepositioneerd zijn kan de kolos binnenkomen. Het is zeer indrukwekkend, als je die op je af ziet komen. Omdat het even duurt hebben we net tijd voor de (voorgeschreven warme) lunch, rijst met kip. Na de Pedro Miguel sluis is het een mijl varen naar de laatste twee (gekoppelde) sluizen, de Miraflores Locks. Daar hangen webcams en het blijkt dat het thuisfront ons goed kan zien. Er wordt druk heen en weer ge-smst. Het doet ons wel wat om deze belevenis zo te delen. Arroz instrueert ons uitgebreid over de laatste sluiskolk.

 
Line Handler Maaike

Daar staat een enorme onderstroom naar buiten toe, dus als je de motoren niet voldoende in de achteruit zet en de achterlijnen niet op tijd vast hebt, stort je tegen de sluisdeuren aan. Remco en ik bedienen de achterlijnen. Gelukkig staat Arroz ook hier standby, want eigenlijk heb ik er niet genoeg kracht voor.Huib krijgt na afloop een compliment van hem over zijn boat handling. En dan is het klaar, we zijn in de Pacific! Zonder kleerscheuren. Het is veel meer werk en inspanning als je met je eigen schip gaat dan wanneer je bemant. We leggen in Balboa Yacht Club aan een mooring aan, de gehuurde lijnen en fenders worden opgehaald, Arroz wordt opgehaald en de bemanning gaat van boord. Wij drinken een maltje op het achterdek en vallen dan in onze kooi.