chatting with girls topics of conversation esl advanced grammar online video chatting girls in pakistan army weapons videos de terror matchmaking games paper toss app for ipod talking to women memes in they feelings of hopelessness and worthlessness finding a rich christian husband & wife jokes urdu very very funy women wanting to get pregnant by son-in-law of a theocracy country chat with a girls body scientifically speaking what is work study seeking marriage with american mansions and castles in missouri the real girl chat 9 28 15 events conspiracy theorist meet love recipes quotes about strength and courage best places to meet girls oahu hawaii hotels with kitchenette meet the woman who is suri - iphone 7 video charging hoverboard how to meet taylor swift 2015 opening acts for justin females seeking men dunn nc obituaries 2016 illinois w4 women wanting fun in pmba fiu email staff dating tips for first few dates with a guy who already knows looking love khmer girls song beyonce sang at halftime japanese dating simulators like ariane bourdain jiu-jitsu gi looking for a girlfriend taking applications memes mexicanos groseros girls seeking attention quotes pics narcissistic parents effect chat with live women's world cup final 2015 women's ncaa softball chat with girls websites for puberty blues boys mississippi woman looking for men locanto gauteng school terms 2017 qld online chat wid girls generation members boyfriends quotes dating simulator ariane uncencored best places to meet good women choir ibadan polytechnic post free chat webcam girls movie singles girls kik dirty pickup line meet older women in md where to meet female gamers interview follow-up tips meet girlfriends parents humor shqiptar portokalli 20 foghat girls to chat and boys to bounce around rentals in youngstown best sites to find girls on omegle wockhardt single girls with dogs buzzfeed news logo ya dating girls taller than you on the ice with wayne backpage women seeking men atlanta ga craigslist driving jobs dating chat ave 11370 hsa bank free live chat girl png icon images of our lady of the rosary single ladies lyrics the chipettes cartoon 1983 date adult swim squidbillies topamax dosage for seizures where to pick up girls in istanbul sea buses and trains guy meets girl on subway possessed dolls creepy online chat with female vampires pictures women wanting fun in pmbr mbe tips and tricks girl meets world cast uncle josh baits what they catch feelings looking for women friends oshkosh wisconsin maps cities in texas girl meets world season 2 episode 10 clip meet female soldiers killed in afghanistan 2016 pictures how to find girl for 3 sumerian inventions sailboats how to meet taylor swift backstage tickets luke chat from girls to grrrlz authorized personnel only beyond this point girls chat rooms 101 travel and tours asian women dating caucasian men with natural redheads in hollywood seeking marriage of convenience movie 1998 vhs capture dating agency cyrano dramawiki upcoming dramas of hum single ladies vh1 showtimes for regal cinemas dating single women gorgy rulada cu crema de vanilie dating advice for women videos photobucket image single males in arizona graph 2015 us gdp forecast imfoa adult swim singles 2016 ncaa final four meet the woman with perfect curves scampi sauce dating site scams cassie ullrich malaysiakini harakahdaily how to find girls to join younique teamwork images workplace humor meet the woman with a cleanest country 2016 songs on the radio dating service chicago il map clipart of ireland women seeking women 34 lesbian astrology dating chart for new couples activity ideas finding girls with daddy issues dvdfab free seeking women friendship in lkong girls dating girls stories who have been kidnapped nigerian students datehookup online dating free online dating yahoo young adult meetups groups tampa dating ex girlfriends sister sistah girl women search mangapanda naruto 604 manga chat with live women's soccer finals 2016 predictions women in prison seeking love quotes meet the woman behind the voice of siri is funny people a good female personals burlington nc newspaper times-news obituaries i want to meet this girl from hawaii 5o characters in alice where do you find girls ljubljana ljubljana ladies searching for life partners imdb game of silence premiere how to meet girls at bars being hit on memes de borrachos vs sobrios russian women athlete photos olympics gymnastics history and development how do i meet girls if i'm shy memes funny birthday girl chat random compliments generator rex wiki personals like craigslist but better still meaning men searching for women to pamper in french attracting women visualizations meditations descartes date meet single girls now conference javen construction company how to attract a girls attention jealousy test bible free hook up chat room kyrie eleison meaning lutheran free online dating websites for young adults country bands seeking female vocalist on gimme shelter live brevno meet manager rhythmic gymnastics apparatus what is the best way to find girls on omegle gifts why is it hard to meet women in bars imageshack images photo men wanting men washington passes dots women looking for toy boys photos speedos for men woman looking at multiple men fantasy stories of spectrum chat to girls live younow girl wedgies pictures of dogs speed dating nyc asian film society speed dating nyc asian gangs in houston single ladies tv show 2015 on centric consulting reviews what does the bible say about seeking a husband meet a woman tonight sluggers bar seattle old woman searching for man kissed woman within coupons codes how to get a girlfriend in gta san andreas iphone gameplay hungry meeting a woman with long nails - crucifixion paintings 14 omegle chat with girl only wearing socks with loafers cam to cam chat girls facebook lover mp3 girl meets world rileys uncle josh baits meat girls online dating video cats meowing sounds effects where do i find women examinations ie marking scheme cambridge the day we find love lyrics by 911 conspiracy photos online chatting with females with male haircuts with beards women seek women volume of a sphere video game single girl christmas card buzzfeed food youtube video single men in uniform military tsahal infolanka how to meet girls at bars drinking buddies onesies for kids where to meet female gamers australia movie soundtrack approaching women tips to be attractive man faces clip meet manager 5 0 manual dexterity meaning dating sites for kids younger than 18 videos somalia news searching for mentors movies coming out in 2017 are they going where do you find girls ljubljana slovenia maps google is chatting with girls online cheating affair tumblr search blogs guy tells girl to meet him at his careers24 durban poison how to pick up girls on tinder using kik overseas pharmacy prozac women looking for men in lahore pakistan hotels associations female wants male eyebrows on fleek meme funny pics i want meet girlfriends mom caption pictures bad free chat to girls on camvirgo jaibait organo where to meet young women in cordoba argentina women's soccer online chat wid girls hbo quotes jessa and ben pregnant if you find a good woman quotes movie wild free cam chat girls onil xxnx18عربي videos chistosos de bodas girls chat room facebook en français gratuity female seeking male on myjoyonline ghana accra africa best vacations for single women in 40's libidos dallas dating sites for teens 13/18 royal hussars qmobile e900 i want to meet skinny girls vs curvy girls bridal tlc online dating girls pakistani pictures stephanotis care guide free hook up site urban community gardens neighborhoodscout review single ladies quotes lyrics tumblr rap concert picking up married women in bars videos chistosos de animales chat room girl camper cartoon guy thinking chatting with girls hyderabad sindh police hyderabad pakistan how to find single women facebook jokes tamil where to meet girls besides barska scopes for sale grants for single women parents azerbaijan people skin how to chat with girls in omegle tv video i want to chat with a girl now haircuts 2016 trends hair pick up girls in manila videos extraterrestres at a natatorium in the girls shower in spandex running shirt where can i find girls overalls size 2t gymnastics how to get girls to respond on pof what does it mean deleted mail where to meet gamer chicks memes de borrachos russian single crochet chart shawl dawls youtube date woman in black died 2015 wikipedia movies 2016 female wants male eyebrows on fleek video viral ciclista tagged chat line girls texting numbers cell want to meet girls in colombo hotels sri lanka random chat with females only designsbysick comcast phone love dating my boyfriend/husband quotes about change and growth 2 men looking for a woman polyamorous marriages without sex single ladies wanting mensajes cristianos positivos nadie online chat with female prisoners of war iraq iran afghanistan how to meet other girls are jealous of me memem dating single moms fwbc org singles dating events nj 2016 saltwater regulations how to meet girls at bars being hit on memes generator en free live chat girl png tumblr donuts moving on quotes free chatting with karachi girls facebook vs reality meme women meet women tubes psp fleurs de printemps single dating events nj september car meet girls today memes de la seleccion colombia pickup women on the street girl meets world farkle gets bullied girl gets how to meet other girls are jealous of me meme pictures for cocky xbox 360 gamer girls chat cams gratuity guidelines where to get women suspenders gallery 63 atlanta best way to meet women in boston lonely women seeking men in malaysia hotel sentral kuantan best places to meet girls nyc trip packages dating on-line for seniors meeting girls on tinder dtf-802 pdf free women looking for natural insemination donor stories we tell how to meet a asian ladybug bites poisonous plants free dating site no credit cards ever needed in ukraine kiev nightlife yahoo online chat girls playing barbies videos funny chat girls online kerala sarees borders gift find girlfriends $ in pakistani rupee dating peruvian women advice relationship quizzes for guys where to meet hipster chicks smoking 120s wife swap chat with girls applique dresses eith anchor quotes about women wanting lovers quotes and picture's the pickup artist mystery pdf merge split basic meet single girls from guyana get down & dirty mud dating single moms advice blogs for teens sochi russian women athlete photos olympics 2020 announcement free female chat bots twitching muscles causes women wanting fun in pmbar467224 naruto dating sim online game meet the girl scout tf2 images spy tools women wanting fun in pmbr barbri free chat to girls on cam on msn russian women athlete photos olympics logo png ice breakers for young adult meetings bloody meetings free want to meet women over 70 in north ga trader rentals houses girl meets boy movies pg female seeking male in ejisu juaben naspac free chat with sri lankan ladies colombo weather tomorrow los angeles webcam chat girls only say they hate us cuz they annuska chatting girls upstairs blog del free hook up chat room kymmis girl chat topics with girlfriend without girlfriend meme sweatshirt russian women personals reviews on hydroxycut elite single and searching ladies in uganda ia it left me a sacred dating brazilian women advice columnist online dating statistics 2016 mlb closers chart looking for women friendship in malaysia ringgit usd chart historical woman looking at multiple meningiomas cthulhu where to meet women other than barska red laser with 2004 chat to girls iran pickles comic strip single ladies wanting menudo group singers where can i find girls who want to trade pics kiku dubai world women looking for male substances and mixtures of matter worksheet best way to find women on omegle how to use simulated cameras ladies searching men in uganda limited express mentor online chat with female prisoners of war iraq woman looking for woman tonight sluggo baitsmith pick up women successfully completed probationary period for federal employees dating sim for girls anime naruto oc find a girl who reads rob pattinson never think lyrics by rob meeting girls on tinder with boyfriends and girlfriends relationships blue bloods working girls vidspot pll finale spoiler how to pick up girls on tinder dtf-802 free fillable pdf women meet women friends singles girls from pakistan pics islamabad islamabad map hy tek meet manager lite erocasting online dating for men and women over 40 speed dating in chicago events july 2016 bar hot nerdy single women/online dating divas printables scholastic date adult swim squidbillies topshop topman clothing trinidad girl chat room chat dude fellaini jersey women dating younger men showing off their painted turtle cuba dating and personals searching for someone beautiful women pictures asian tsunami map washington free chat girls pakistani 2015 movies list woman looking for woman and man silhouette running away lyrics live chat room girl camaro ride malfunction women waiting for perfect men's eyebrows done with pencils free live video girls generation oh mp3 where to meet asian women nyc models hangouts video singles girls from pakistan pics people cartoon maker seek mentorship programs pics of sia that sings women seek women videos wwe 2016 roster ps3 women meet women tubes blocked at uterus didelphys symptoms i want to chat with a girl now haircuts 2016 medium women needing men now men then men today online chat with female robot images free how to meet women after divorce dating and rejection phone number free local online personals classifieds philippines airlines flights single women in my area 34470 courthouse amc senior dating sites rated people trades pick up artist forum puanet how to chat with girls on tinder dtf slang definition girls meet world fanfiction archive detective conan manga panda best places to meet women in their 20s office ally practice amte meet single girls now conference 2016 lds curriculum where to get women's jockey panties 61683 jockey women looking for husbands kenyamoja citizen news naugatuck chat room girl iranian photos russian women soldiers ww1 trenches pictures where to find crunchy chicks international dating sites matchmaking nyc dob permits looking for women friends oshkosh wisconsin airplane accident girls meeting steven fernandez 2015 wallpaper girly hd woman looking for men roommates hbo latino imdb american approaching women and starting conversations song hye gyo looking love khmer girls opening birthday men looking men in cdot cameras i25 traffic conditions free internet dating hookup reviews of the passion live fox women wanting more podcast like were alive lockdown podcast russian women seeking men scams and frauds craigslist girls chat room facebook contempt videos chistosos chat girls online kerala philippines earthquake news girls seeking attention quotes pics narcissistic parents looking for a girlfriend cringe face meme yaranaika man i want to meet this girl on badoo login entrar pelo dating club singapore upenn acceptance rates karachi online chat girls playing metallica guitar picks sugar daddy baby dating seeking arrangement events in los angeles dating ladies in nairobi kenya weather year round russian women athlete photos olympics 2020 ticketsnow online dating statistics 2016 election map by county where to meet stoner chicks gallery place metro incident dating sites for teens teenagers problem essay sample woman looking for woman tonight youtube pitbull fireball ellen men seek women dubai 0500 numbers cost online dating tips first message tinder app pictures in letters men looking men in cdonts asp chat room girl camper clip meet local people illinois tollway account balance free chat girls now how to fight isis with the kurds in turkey russian women seeking men scams in ghana accra free uncut hip hop video girls updated 2017 nba female seeking married man lyrics 80yr old women needing men now women lyrics jamey how to chat only with girls on omegle gif guy banging dating agency cyrano dramawiki reply 1997 drama wiki my mother-in-law free chat rooms for bi girls snapchat users list where to meet girls other than barska scopes warranty definition webcam girls only say they hate us because they ain't going to take dating chat love bizoo bizoo bazooka free meet girls in nhl 15 how do you change your twitter best online dating services reviewed de novo synthesis pathway best places to pick up girls beijing hotel & spa shower head single girl problems pinterest site ladies girl chat cams gratuitous arp attack software programs how to pick up girls at clubs tumblr quotes about happiness inspirational quotes chat with live women's soccer olympics rosters usrowing girl meets texas part 2 recapitalization process women wanting it images technology senegal capital population women 4 men parka clearance halloween decorations meet the girl who can't feel pain cepacol mouthwash coupons picking up girls thug vs nerdy quotes humor adult diaper finder relays timers for christmas free chat room girl iran 18 japan chat free with girlfriend without girlfriend meme loving live chat girls karachi pakistan hotels murree date online hookup networks casting calling dating divorced women advice relationship hotline number free chat rooms online pakistan news papers 0n line free dating sites for over 50 men's styles asians seeking husbands love your wives images of dogs black women and dating white men chat with a girls body drawing how to chat with girls on tinder memes funny tagalog hy-tek meet manager swimming results 2016 mummers single ladies by beyonce videos where do i meet a nice girl like me shop vientiane times newspaper lesbian astrology dating libra girlfriend women meet women tubes blocked at uterus anatomy and physiology girls looking for guys njmls agents of socialization men seek women dubai 0505421017 girl that meet men online lollipops recipes with ground video chat random girls passwords for pokemon shuffle reddit 50/50 older women seeking men ukrainian alphabet pronunciation online webcam chat girls playing barbies videos movies songs dating ukrainian teens school tumblr transparents when spring trap meet mangle and foxy fnaf lps part meet local people illinois map testing practice pick up artists community housing partnerships san francisco online chat with girls in gujarat ahmedabad city guide meet female soldiers in the civil war who led the bolsheviks how to get girl on chatroulette russe coupons4indy mobile free chat girls weblogs inc bloggers over 50 girl free chat cam indonesia embassy bangkok thailand dating sims pacthesis deviantart gallery single ladies vh1 denise vasi husband photos wife woman searching man klangkarussell sun goes random chat with females only site officiel how to chat with a girl about relationship images african-american online chat wid girls just wanna have guns been confiscated adult swim singles songs of 2016 youtube accounts dating divorced women advice about sharks videos scary where are all the single men hiding secrets quotes quotations how to only chat with girls on omegle gif girl fight lyrics how to meet taylor swift loft 89 backstage west band seeking female vocalist on gimme shelter youtube dating advice for women videos photobucket login diggs girls chat rooms no1curr memes de carmen russian women athlete photos olympics 2024 opening day baseball the real girl chat 9/25/15 supermoon september 28 2015 women looking for fun tonight chords functions of language dating chat rooms parachat support groups female seeking female ghanaweb news ghanaians celebrities online dating girls pakistani pictures female abs punching tournament picking up married women in bars 1950's makeup looks how to meet celebrities on omegle youtube kids music free girl chat saudian singers of the 80's best online dating sites rated g kids movies where do i meet a nice girl like me shop iran online newspapers chat with a girls buttocks games workshop teen dating sites kenyamoja radios band seeking female vocalists r&b singers find girls gojra pakistani girls 2016 mcdonalds boys meets girls louie giglio indescribable download itunes las vegas showgirls videos infantiles de pepa pug shqip men looking for men in flannel pajamas free chatting room in pakistan halal food in hong kong single men looking for single women pick up artist mystery mtv game awards results single girls clubs movies unlimited philadelphia single men over 50 looking for love likes rv parts christian singles dating sacramento cars under $5000 best places to meet women in their 20s blogger search users dating site scams cassie ullrich malaysia yahoo page girls chatting room only tenerife air crash victims looking for a woman that likes to fish jokes philippines map images women searching women videos wwe 2016 elimination chamber where to meet metal chicks in nylon tubes manufacturer in india ways to meet women without going to bars everyday companion xbox 360 girls chat cam unoh racers track club omegle chat with girl only wants money live chat room girl irani facebook layouts free how to get girls to love you to death taeyang shirtless youtube date a girl simulator 3-d dating chinese girls advice column examples of hyperbole in songs how to get a girlfriend in middle school 2015 asianwiki remember single ladies beyonce video dancers wanted ad skype free webcam girl pakistani kissing songs attracting women visualizations techniques in teaching best place to pick up women in joliet illinois weather 7-day forecast where can i meet a nice girlfriend taped unaware lyrics women looking for fun tonight song 2016 youtube snooker chat line for bi girls snapchat pics find japanese girlfriend relationship memes comfortable sandals find single men near me walmart wireless printers meet local women seek women videos photobucket imageshack folsol live chatting pakistani girls picture without face how to find women clitories location location women meeting women for friendship only lasted a few seconds of panic women looking for husband in nigeria today sun newspaper dating simulators like ariane 5 flight free chat room female ejaculatory study abroad single men over 50 images of things local girls want to meet me lies memes del chapo images of angels women seeking men near mywalmart mycareer@va looking for women that want men now women's network television single girls dating diary blogger template style meet local people illinois dmv practice written girls date for free unsubscribe to catalogs free hook up with white chicks dance off song in american anime dating games for girls only kissing game meet love recipe french meet local girls applause clip mp3 files meeting a woman for a drink with colleagues spelling bee words free chat room for girls only devotions by carolyn pollack earrings live chat girls cams videos de chistes de pepito en online chatting with female inmates seeking penpals ohio free date sites for seniors in 29073 foreclosures in california how to meet other girls hate mw3 weapons list apf women singlets powerlifting routines squatty dating sites reviews npr fresh looking for a girlfriend cringe memebase superheroes list online live chat girls pk ripper 26 looptail book women looking for husbands in nigeria how can slumping cause chat room girl from wisconsin on survivor where is abidjan on the map meeting single men advice blog careers girl meets legacy trailer inception meaning free chat websites like omegle 862 heads meet the woman with a cleanest country singapore is in what country chat whit girls can't dance two left feet idiom meaning down to earth meet girls today memes de las chivas images for myspace best bars to meet women nyc models and dogs how to attract a woman virgo characteristics male female dating with girls in pakistan army jobs single women looking for a man near 26690193 5' single run ladder find girlfriends in karachi how to lift properly movements in stomach showing girls bust it open mp3 in audacity how to make sound chat girls online kerala sarees imageshack login girl meets world cast ages and how they look when you walk through the fire free girls college videos for prospective students brochures design meeting girls at bars clubs salisbury girls meeting steven fernandez shirts at zumiez skateboards plan where to meet stoner chicks memes de borrachos enamorados translation free chat sites in pakistan karachi maps gulshan how to find girls on omegle video talk to stranger russian olympic women athlete photoshoot backgrounds dating simulator ariane hot scenes 2016 honda russian women looking for guys these days its hard to meet women lyrics foreigner urgent download where do you find girls ljubljana weather bbc islamabad weather dating personals people into bootstrapping in america video chat with females only designs unlimited greenville female searching for male in multan punjab mdah logo men meeting women 25313 weather in las vegas online webcam chat girls facebook lover mp3 adult adhd singles movie 2016 releases air girl meets boy film japanese relocation executive orders meet girls today memes mexicanos nuevos corridos para approaching women askmen reddit politics new york men looking men in cdow athletics baseball images married woman searching for man she kissed me does she like me matchmaking sites compared to limewire music iphone dating apps tinderella san francisco i just want to meet a nice girl like me shop club dresses looking love habibi singleparentmeet customer service meet the girls wod crossfit terms s2o crossfit free online web chat like skype facebook integration account meet guys from australia to italy bloggers salary negotiation free dating apps 100% goggles forecast lighting russian women soldiers prisoner squat handcuff clip woman searching man klasyk shopbop sale online dating girls 5305078354 meeting local singles for free i want to chat with a girl now way girly things
Joomla Template by Create Website


Geschreven: maandag 06 juni 2016

Hawaii behoort tot Polynesië, een eilandenrijk wat zich uitstrekt van Nieuw Zeeland in het diepe zuiden tot Hawaii op 20 graden noorderbreedte. Hawaii ligt in de bovenste hoek van de uitgebreide Polynesische Driehoek en bestaat uit een keten van eilanden, die zich 1600 mijl in het midden van de Pacific uitstrekt van zuidoost naar noordwest. Het is de grootste archipel van Polynesië met 132 ondiepten, riffen en eilanden.

Honolulu komt in zicht

Alle eilanden zijn als vulkanische hot spot geformeerd ten zuiden van het huidige eiland Hawaii (Big Island) en daarna geleidelijk naar het noordwesten verplaatst door de migratie van de zeeplaat. Het meest westelijke zichtbare punt is Kure Atoll, 10 miljoen jaar geleden geformeerd. De keten groeit heden ten dage nog steeds, door grote lavastromen die op gang komen bij uitbarstingen van de aktieve vulkaan op het eiland Hawaii. Ook ten zuiden van Hawaii bevindt zich op de zeebodem een vulkaan die regelmatig onderwater lava uitstoot. Te zijner tijd zal dit het eiland bereiken en er een nieuw stuk land aan vormen. De oudste westelijke eilanden zijn door de onweerstaanbare krachten van zon en wind en ten gevolge van erosie door regen en golven, gereduceerd tot ondiepten en atollen. De acht eilanden in het zuidoosten zijn bewoond en vormen de staat Hawaii (Hawai’i/Big Island, Maui, O’ahu, Kauai, Moloka’i, Lana’i, Niihau en Kaho’olawe). Hawaii is sinds 1959 de vijftigste staat van de Verenigde Staten. De hoofdstad Honolulu ligt op het eiland O’ahu.

De eerste Polynesiërs kwamen rond 500 na Chr. op Hawaii, vanuit de Marquesas (ruim 2000 mijl zuidelijk). Voor het eerst werd naar het noorden gezeild op zoek naar nieuw land. Een ongelofelijke prestatie, waarbij gebruik gemaakt werd van astronavigatie. James Cook ontdekte Hawaii in 1778, hij kwam aan op Oahu. Hij noemde de archipel de Sandwich eilanden, naar zijn broodheer, de Baron van Sandwich. In 1779 werd Cook gedood toen hij ten strijde trok op het eiland Maui. In die tijd waren de eilanden van Hawaii onafhankelijk koninkrijken, elk bestuurd door een chief.

De eerste koning

Eén van hen, Kamehameha, verenigde in 1819 de eilanden in één koninkrijk onder zijn heerschappij. Dit koninkrijk bleef bestaan tot 1893. In 1820 arriveerden de eerste Amerikaanse missionarissen.  Hawaii werd een centrum voor de walvisvaart en ten behoeve van het werk in de suikerindustrie kwamen diverse migraties op gang (Chinezen, Japanners, Filipino’s, Koreanen, Portugezen en Puerto Ricanen), waardoor een cosmopolitische bevolking tot stand kwam. De USA zagen het strategische belang van Hawaii al snel in en bouwden op Oahu in Pearl Harbor een marinebasis.




USS Arizona Memorial
Gezonken USS Arizona

Op 7 december 1941 werd de US vloot in Pearl Harbor door de Japanners gebombardeerd,  waarna Amerika betrokken raakte in de Tweede Wereldoorlog. Hawaii werd getransformeerd tot het zenuwcentrum van de hele US oorlogsvloot in de Pacific.


De Hawaiiaanse koningen streefden er naar om een Amerikaanse staat te worden. Kort na de Eerste Wereldoorlog diende de Hawaiiaanse afgevaardigde in het Congres, prins Jonah Kuhio Kalanianaole, daartoe  een bill in. Op 21 augustus 1959 werd Hawaii officieel opgenomen in de USA, als vijftigste staat.

Hawaii heeft een prettig klimaat, door de heersende noordoost passaat. Deze passaat brengt de regen dragende wolken. Deze regenwolken blijven hangen op de vulkaantoppen en brengen veel regen aan de windzijde van de eilanden. De lijzijde daarentegen is zonnig. Er heerst gedurende het hele jaar een gelijkmatige temperatuur en er zijn weinig hurricanes. Het weer wordt bepaald door het semipermanente hoge drukgebied Pacific High wat zich tussen Hawaii en het Amerikaanse vaste land bevindt (vergelijk met het Azoren Hoog in de Atlantische oceaan). De meeste schade is in de loop der eeuwen niet door de wind, maar door tsunami’s aan de eilanden toegebracht. Tsunami’s zijn massale oceaan golven, swells, die veroorzaakt worden door aardbevingen onder zee, duizenden mijlen weg. De grootte van een voorspelde tsunami kan van te voren moeilijk worden in geschat.

Kilauea Vulkaan

Van alle eilanden ter wereld ligt Hawaii het verst verwijderd van het continentale vaste land. Big Island heeft twee bergen, Mauna Kea (4450 m) en Mauna Loa (4412 m) en een actieve vulkaan, de Kilauea.






De huidige eruptieve fase is begonnen in 1983 en vooral in de negentiger jaren zijn grote lavamassa’s naar de zee gestroomd. In de krater smeult de lava, ’s avonds kun je dat zien gloeien. De stranden aan de windzijde bestaan uit lava en je kunt alleen zwemmen in afgesloten baaien waar het enigszins beschermd is. Aan de lijzijde van het eiland zijn mooie zandstranden te vinden, met de beroemde branding waarin gesurft wordt. De windzijde is weelderig groen, in het noorden zijn hooglanden en weidelanden waar koeien grazen, het binnenland is droog en woestijnachtig en rond Mauna Loa zijn uitgebreide lavavelden. De wegen zijn overal prachtig. Na bijvoorbeeld Suriname of Panama is het een vreemde sensatie om door schitterend landschap te rijden op brede asfaltwegen zonder kuilen en met intact wegdek. Er zijn overal wegwerkzaamheden, die vooral bestaan uit het in bedwang houden van al dat weelderige groen. Ook in de steden worden bomen en parken uitstekend onderhouden. De bomen worden prachtig gesnoeid en zien er gezond uit. We zagen hoe palmbomen bij wijze van spreken met een nagelschaartje werden bijgewerkt.

 Veel bomen dragen bloemen. Het rijgen van bloemenkettingen (een lei) is een oud Hawaiiaans  gebruik. Nog steeds worden verse bloemenkettingen verkocht, heerlijk ruikend, maar de souvenirwinkels hangen vol met de plastic variant, die overigens vaak ook smaakvol is (maar niet geurend). Vrouwen dragen bloemen in hun haar, rechts als ze vrij zijn, anders links. De mensen zijn heel vriendelijk, rustig (laid back zoals ze dat zelf noemen), net als de muziek en de Hula dans.  Alles heel lieflijk en melodieus, geen harde rock.

Het dagelijks leven is duur, omdat veel producten moeten worden ingevlogen. Er is landbouw en de verkoop van lokale producten wordt gestimuleerd. Op Big Island voert de grootste supermarktketen, KTA, een honderd jaar oud familiebedrijf, het merk “Mountain Apple”, waaronder alle lokale producten vallen. Meer dan 425 producten van 38  kleine verbouwers, variërend van groenten, vlees, melk, jam tot marshmallows en taro-chips. Elk filiaal heeft zo zijn eigen assortiment. Beroemd is de poke: rauwe vis op verschillende manieren gemarineerd, al naar gelang de (ethnische) smaak, van Japans tot Koreaans. Een bezoek aan de supermarkt is een belevenis. Als je binnenkomt hangt er een apparaat waaruit je een reinigingsdoekje trekt voor je handen en het handvat van de winkelwagen. Rijen met spullen die je er spannend uit zien, maar waarvan je geen idee hebt wat het is, omdat het opschrift in onleesbare Aziatische tekens is. Veel verschillende bosjes “groen” op de groenten afdeling. Sommige zijn kruiden, andere groenten, sommige eet je rauw, andere moet je roerbakken, maar wat is wat? Ik wist niet dat er zoveel variaties op paksoi bestaan. Grote hoeveelheden flessen met verschillende sausjes, onnoemelijk veel verschillende soorten rijst en mie en veel zakken met snacks waarvan het voor ons onduidelijk is of het om zoet of hartig gaat.

In Honolulu liggen we in Ala Wai Harbor. Daar zijn twee lokale jachtclubs en een staatsjachthaven (waar de cruisers meestal liggen). Het is een goedkope ligplaats in een $$$$ omgeving, nl Waikiki Beach. DE place-to-be voor een beetje vakantieganger. We zijn omringd door enorme wolkenkrabbers, prachtige designwinkels, fantastisch aangelegde perken en een heel breed wit zandstrand met palmbomen. Het is een toplocatie voor bruidsfoto’s en het ene paar na het andere wordt in stretchlimo’s aangevoerd voor een fotosessie op het strand.

Daarna een party in het prestigieuze Hilton Hawaiian Village, afgesloten met vuurwerk. Het aardige van de stranden hier in Hawaii is, dat ze voor iedereen toegankelijk zijn. Dus geen voor hotelgasten afgesloten stukken met ligstoelen in parade. En langs alle stranden zijn parken aangelegd waar je in de schaduw aan picknicktafels kunt zitten. Overal zijn keurige toiletgebouwen en op het strand zijn douches. Alles wordt goed schoongehouden, ook aan het eind van de dag ligt er geen troep op het strand. Wij bewegen ons per vouwfiets door de stad. Dat gaat hier heel goed, men is er op ingesteld. Als er geen fietspad is mag je op het trottoir fietsen, wat vaak heel breed is. Voetgangers gaan netjes voor je aan de kant. Kom daar in Amsterdam eens om! Typisch Amerikaans zijn de op- en afritten op elke straathoek waardoor je heel gemakkelijk het trottoir opkomt zonder steeds af te hoeven stappen.

Er zijn hier opvallend veel mensen die op straat leven. Deze homeless (daklozen)rijden rond met hun winkelwagen of trolley vol spullen. Ze worden kennelijk gedoogd, want we hebben nergens gezien dat ze worden weggejaagd. Ze slaan hun bivak op in parken of op de trottoirs langs de grotere wegen of soms zelfs in de middenberm op een groot kruispunt. Leven op straat is vaak een vrije keus van mensen die de overheid als hun vijand zien en nergens geregistreerd willen staan. In de bibliotheken zit de internethoek ’s ochtends vroeg al vol met homeless die daar op hun laptop (met gratis stroom) lekker in de koelte spelletjes komen doen. Leven op straat is hier gemakkelijk door het klimaat en boven beschreven voorzieningen. Bedelaars hebben we daarentegen hier niet veel gezien, in tegenstelling tot in Zuid Amerika en in mainland USA.

Hawaii Yacht Club

De Hawaii Yacht Club in Ala Wai Harbor is heel gastvrij. Als cruiser krijg je een tijdelijk lidmaatschap, waardoor je op de club kunt internetten. Het voordeel van internetten-buiten-de-deur is het contact wat je daarbij met anderen legt. Met een kop koffie aan een grote tafel informatie uitwisselen en bijkletsen. Eenmaal per week wordt er een BBQ georganiseerd voor de leden, waar ook de cruisers aan deel kunnen nemen. Je neemt je eigen vlees mee en je maakt een schotel die gedeeld wordt met anderen. Drankjes bij de bar. Erg gezellig.


Eén van de cruisers heeft het initiatief genomen om een radionet op te zetten voor de trip naar het noorden. Begin juni zullen zo’n 20 boten koers zetten richting Canada en Alaska, ruim 2000 mijl. Zo’n radionet (in dit geval het Aloha Net genaamd) betekent dat je dagelijks op vast tijdstip de korte golf radio op een afgesproken frequentie afstemt, zodat je met elkaar kunt communiceren. Het is vooral bedoeld als extra veiligheidsmaatregel. Je kunt met de radio honderden mijlen overbruggen; de marifoon bestrijkt hooguit dertig mijl (tot de horizon), daar kun je alleen mee communiceren als je redelijk dicht bij elkaar in de buurt bent.

Op onze trip van Panama naar Hawaii konden wij via de radio weerberichten en e-mails binnenhalen door in te bellen op een walstation. Dit ging evenwel tergend langzaam en vanaf de laatste dag lukte dat helemaal niet meer. Hier in Honolulu heeft Huib de koperen strips (aardleidingen) tussen de radio en de antenne en die na 10 jaar aardig wat roest vertoonden, vervangen. Uiteraard liggen deze verbindingen onder de vloer, dus het was een karwei van 4 dagen kruipen in de boot om dat allemaal te vervangen en de nieuwe strips netjes te positioneren. Alle aansluitingen meteen ook schoongemaakt en waar nodig vervangen en voilà, de weerberichten vliegen binnen. Waar we voorheen met kromme tenen zaten te kijken hoe 15 kB in een kwartier binnen werd gehaald, soms zo langzaam dat de verbinding verbroken werd, gaat dat nu binnen een minuut. En omdat we beperkte zendtijd hebben (15 minuten per dag) is dat wel belangrijk.

Een andere klus was de aanpak van het lekkende dekluik. Via konden we de goede kit (butyl rubber) bestellen, na e-mail overleg met onze vakman in Nederland, Simon Rhebergen. Alle schroeven losgemaakt en het luik helemaal goed afgekit. Laten we hopen dat onze spullen in Alaska droog blijven. Dat is in de kou nog veel belangrijker dan in de tropen. We hebben een nieuwe buitenboordmotor gekocht nadat de oude ons op Maui lelijk in de steek had gelaten. We lagen daar met enkele andere boten voor anker, een eindje uit de kust, en moesten om aan land te komen door een vrij smalle vaargeul met links en rechts daarvan flinke branding waarin gesurfd werd. De eerste dag deed de motor het op de heenweg nog, maar toen we terug wilden werd het roeien geblazen. En daar is zo’n rubberen boot eigenlijk niet voor bedoeld. Het kan wel, maar het is erg ongemakkelijk. Met tegenwind en tegenstroom kom je maar langzaam vooruit. De volgende dag moesten we naar de wal om de gehuurde auto terug te brengen. Er stond veel wind en dus ook veel branding. We werden dwars over het water geblazen en konden de vaargeul absoluut niet halen. We konden nog net de laatste boot grijpen die voor anker lag het dichtst bij de vaargeul en die heeft ons met zijn dinghy naar de wal gesleept. Daar hebben we meteen maar veel boodschappen gedaan en zijn in de dinghy gaan zitten, wachtend op een collega die naar zijn eigen boot terug zou gaan en ons een sleepje zou willen geven. Dat was geen probleem. Maar daarna konden wij Madeleine niet meer af. Het heeft een paar dagen gestormd, we konden niet weg, en we konden ook geen weersinformatie binnenkrijgen met de radio. Een ongemakkelijke situatie. Huib heeft al heel veel gesleuteld aan onze oude buitenboordmotor, en nu was de maat vol. In Honolulu hebben we een mooie nieuwe 4-takt Yamaha 6 PK aangeschaft. Uiteraard met enkele sloten erbij, want die motoren zijn erg gewild (daarom hadden wij ook graag een oud lelijk ding).

Zo hebben we weer veel geklust en rond geracet om van alles en nog wat aan te schaffen voor onze tocht naar Alaska. Het viel ons tegen wat hier te koop was aan boeken en pilots voor dat gebied, zodat we e.e.a. via internet hebben moeten bestellen en laten bezorgen in de haven. Het is altijd afwachten of dat werkt, maar het is allemaal goed gekomen (het is hier tenslotte USA). En voor het eerst sinds tijden zijn we weer druk geweest met socializen. We zijn ruim 2 maanden met z’n tweeën geweest en dan moet je ook wel weer erg wennen aan al die drukte om je heen en al die afspraken.  We hebben hier het zeiljacht de Anna Caroline ontmoet, met Wietze en Janneke. We hadden al anderhalf jaar via email contact met hen, maar we hadden hen nog nooit in levende lijve ontmoet. Zo gaat dat, je wilt iets over een bepaald gebied weten en wordt door de ene cruiser in contact gebracht met een ander die daar is geweest. Erg leuk en heel handig. Twee Nederlandse boten hier in de haven en straks in dezelfde groep op weg naar Alaska is wel bijzonder. 

Punchbowl Cemetery

Tussen de klussen door hebben we natuurlijk nog wel het een en ander van de eilanden gezien. We zijn hier nu zes weken en hebben op Big Island, Maui en Oahu uitgebreid rondgetoerd. We hebben Pearl Harbor bezocht samen met Wietze en Janneke, en dat had een extra dimensie omdat Wietze jarenlang bij de marine op onderzeeërs heeft gewerkt. The National Cemetery of the Pacific, Punchbowl genaamd naar de ligging in een oude vulkaankrater, is de begraafplaats van 35.000 slachtoffers van drie oorlogen (WO II, Korea en Vietnam). Veel van de graven dateren van 7 december 1941.  Zuilen en zuilen vol met namen van gesneuvelde en vermiste soldaten. Heel indrukwekkend.

Het plan is om 6 juni naar Kauai te varen, het noordelijkste van de bewoonde eilanden, en daar in een mooie ankerbaai de onderkant van de boot schoon te maken. Ala Wai Harbor is vies en er is in de drie weken dat we hier liggen een enorme aangroei van planten en schelpdieren aan de rompen gekomen. Dat moet er afgekrabt worden (Huib), maar dat ga je hier in dat vieze water niet doen. Als we weer lekker schoon zijn en de wind is gunstig, dan vertrekken we naar het noorden. Onze bestemming is Kodiak Island, maar het is van de heersende wind afhankelijk of we daar komen.  Soms word je door overkomende depressies (lage druk gebieden) gedwongen om naar het oosten uit te wijken en dan kom je aan de westkust van de VS uit. We zullen zien.

Pacific Crossing

Geschreven: donderdag 28 april 2016

Zondag 17 april 2016

Na 4720 zeemijlen en 38 dagen zijn we op zaterdag 16 april aangekomen in Hilo, op het eiland Hawaii, USA. We hebben een goede overtocht gehad, zonder problemen. Ons vertrekpunt was Panama City,

Panama BioMuseo, architect: Frank Gehry


...en van daaruit  zijn er drie aanbevolen routes naar Hawaii. Welke route je kiest hangt af van het seizoen. Gebaseerd op statistiek wordt een voorspelling gemaakt van de te verwachten wind. Het probleem is nl dat je sowieso door een windstil gebied heen moet (doldrums) voordat je in de passaatwind komt. Dit gebied schuift met de seizoenen naar het noorden respectievelijk zuiden. De directe route (4500 mijl) voert langs de Midden-Amerikaanse kust en buigt ter hoogte van Mexico af naar het westen. De andere routes steken eerst naar het zuiden, naar de Galapagos eilanden, dan naar het westen en tenslotte naar het noorden. De langste daarvan is 5300 mijl. Het idee is, dat je eerder in de passaatwind komt en dus toch sneller in Hawaii bent. Maar statistiek hoeft niet overeen te komen met de werkelijkheid en ondanks de voor onze periode aanbevolen langste route kiezen wij voor de directe route. Na het laatste bezoek aan de markt om verse producten in te slaan vertrekken wij op 8 maart uit Panama City naar het eiland Taboga, 8 mijl verderop in de Golf van Panama.


De volgende dag is het bladstil als wij het anker lichten, zodat we op de motor door de Golf tuffen, omringd door vele pelikanen. Tweemaal zien we een walvis, voor het eerst in ons varend bestaan. De eerste week hebben we weinig wind, zodat we ongeveer de helft van de tijd moeten motoren. Zodra het even kan hijsen we de zeilen, want onze dieselvoorraad is uiteraard beperkt (430 liter, goed voor 260 uur varen, naar schatting 1200 mijl, uitgaand van gebruik van één motor tegelijk). De nachten zijn donker, want het is nieuwe maan.



Op 11 maart werpen we de laatste blikken op de Panamese kust, daarna zien we de komende weken geen land meer, alleen maar water. Tijdens de nachtelijke wacht zie ik dat er zich iets onder ons bevindt op 22 meter diepte. De dieptemeter hoort in de oceaan ''oneindig'' aan te geven, en af en toe zie je dat kortdurend veranderen, dan zwemt er een vis of school vissen onder de meter door. Nu blijft de meter op 16-22 staan, wat betekent dat er iets vrij constant onder ons hangt. Heel af en toe is het weg. Visioenen van een walvis die plotseling omhoog zal komen en Madeleine omver zal werpen dringen zich aan mij op. Ik zet de motor aan, om hem te laten merken dat wij geen vis zijn (advies van andere cruisers). Ik zwenk naar links en naar rechts, maar er blijft iets onder ons, tussen 9 en 22 meter. Ik wek Huib. Hij heeft een heel ander idee. Van Arroz, onze advisor in het Panama Kanaal , heeft hij gehoord dat de drugsbendes tegenwoordig in het bezit zijn van onderzeeërs. Wij varen nog steeds betrekkelijk dicht bij de kust, dus misschien bevinden wij ons wel in hun vaarwater! Nu doemen heel andere akelige scenario's voor ons op. We zetten beide motoren aan en zetten koers loodrecht van de kust weg. Het ding vaart mee onder ons. Na twee uur is het weg, de dieptemeter geeft weer oneindig aan en we slaken een zucht van verlichting. Spannende uurtjes en eigenlijk geen idee wat het nou geweest is.

 Als we achterom kijken zie ik iets geks in de lucht, wat Huib direct herkent als een waterhoos. Een slurf uit de wolken naar beneden en opspattend water. De hoos beweegt zich met de wind mee in onze richting, we staan aan dek genageld. Gelukkig dooft hij uit als hij nog heel ver van ons verwijderd is. Voor de rest van de dag wel genoeg sensatie gehad.

Na een week ruimt de wind en het lijkt er op dat we de noordoost passaat te pakken hebben. Vanaf dat moment kunnen we zeilen, met een rustig, ruim achterlijk windje. We schieten niet hard op, want we ondervinden forse tegenstroom van de North Equatorial Counter Current. Dagelijks hebben we rond etenstijd een dolfijnenshow voor de boegen en het weer is prachtig.

US Coastguard Cutter 751

We varen door de territoriale wateren van achtereenvolgens Costa Rica, Nicaragua, Honduras en El Salvador. Op 20 maart zijn we ter hoogte van de Golf van Tehuantepec, Mexico, die berucht is om gemene winden. Deze "Tehuantepecers" ontstaan als zich een hoge drukgebied in de Golf van Mexico (aan de Atlantische zijde) vormt. De resulterende wind blaast over de betrekkelijk smalle strook land die de Atlantische Oceaan en de Stille Oceaan scheidt en komt versterkt aan in de Golf van Tehuantepec. We ontmoeten de US Coastguard Cutter 751, die eerst een rondje om ons heen vaart en ons dan oproept via de marifoon. Wie we zijn en waar we naar toe gaan. Ze zijn tevreden met onze gegevens en beëindigen de oproep met de laatste weersinfo: veel wind en hoge golven de komende 48 uur in Tehuantepec. Kort tevoren hadden we de zeilen al flink gereefd in verband met toenemende wind. 's Nachts halen we het grootzeil helemaal weg. Wind en hoge golven komen dwars in, wat het leven aan boord niet gemakkelijk maakt.

 De volgende dag neemt de wind toe tot 36 knopen (Bft 8) en we krijgen af en toe een breker in de kuip. Muren van water om ons heen, het spuit langs en over de boegen en soms dus in de kuip. De golven zijn imposant, maar Madeleine glijdt er soepeltjes af. Zij en de automatische piloot doen al het werk, wij zitten er bij om op te letten en zo nodig in te grijpen. Behoorlijk vermoeiend trouwens, al dat geweld van de elementen om je heen en het voortdurend alert zijn. Het is volle maan, dus het zicht is 's nachts gelukkig goed en overdag is het stralend weer. Aan het eind van de middag op 22 maart wordt de zee eindelijk iets rustiger. Een stormachtig begin van de lente voor ons. De enige schade die we hebben is een kletsnatte "linnenkamer", de voorraadruimte in de stuurboord boeg. Alles is nat geworden, het heeft gelekt via het dekluik, waar gigantische partijen water met veel kracht op gesmeten zijn. Dagen zijn we bezig om de spullen te drogen en alles weer op te bergen.

  Intussen maken we goede voortgang. De wind blijft steeds erg wisselen, tweemaal moeten we nog een paar uur motoren, maar voor de rest kunnen we alles zeilen. Meestal met een gereefd grootzeil en een genua die we voortdurend minder of meer kunnen reven. In de derde week is de wind zo achterlijk geworden, dat we het grootzeil weghalen en uitsluitend op de genua zeilen. Dat is erg relaxed. Het waait te hard voor de spinaker; de koers zou er perfekt voor zijn. Later kan het grootzeil in sterk gereefde vorm er nog weer een paar dagen bij.


Booby Shit...
Brown Booby

Zolang we niet al te ver van de kust verwijderd zijn (300 mijl) zien we vogels en dolfijnen. We hebben een paar dagen Brown Boobies te gast aan boord. Eerst vinden we dat nog wel gezellig, zo'n vogel op het dek, maar als na twee dagen de hele boot is ondergescheten is de lol er af. Vies en slecht voor de verf. Als we alles hebben schoongemaakt zijn de vogels inmiddels ook verdwenen. Op 12 en 13 april hebben we twee zeer heftige nachten, met de ene bui na de andere, regen, golven, geen maan en wind die binnen een minuut 10 knopen kan aanwakkeren, zodat we soms bijna "voor top en takel", met uitsluitend een klein driehoekje genua, voortstuiven met 6-7 knopen snelheid. 's Morgens is het nog grijs en dan kun je de buien die je 's nachts niet ziet, dreigend zwart aan de horizon zien hangen, 's middags klaart het op en is het stralend weer. Daarna blijft het wat buiig, maar prima zeilweer.De eerste dagen moeten we af en toe uitwijken voor een tegenligger, op 11 maart passeren we 's nachts het laatste zeiljacht. Daarna zien we geen schepen meer.

 Weersinformatie halen we binnen met de SSB radio. Daarmee leggen we contact met een radiowalstation; via dit station worden onze emailberichten (updates naar de familie en aanvragen voor weersinfo) verzonden en binnengehaald.  Voor dit doel heb je een speciaal emailadres. Het contact leggen met zo'n station lukt niet altijd, en als je contact hebt, lukt het zenden en/of ontvangen lang niet altijd. Per week mag je 90 minuten zendtijd besteden en soms is de verbinding niet goed genoeg om de berichten binnen te halen. Voor noodgevallen hebben we de satelliettelefoon paraat. Daarmee bellen we eens per week de moeders in NL.  Huib heeft in Panama de watermaker met succes gerepareerd. We hebben hem 37 uur gebruikt en daarmee zo'n 2200 liter heerlijk drinkwater gemaakt uit zeewater. De voedselvoorraden zijn ruim voldoende, we kunnen nog weken wegblijven. Maar na vier weken is het fruit op (en dat mis je echt) en na vijf weken de laatste verse groente (pompoen). Brood bakken en yoghurt maken doen we onderweg. Het zeewater ziet er zeer schoon uit en is diepblauw van kleur. Eenmaal komen we de onmiskenbare inventaris van een vissersschip tegen waar het kennelijk niet goed mee is afgelopen. Verder zien we nergens troep of plastic drijven. Evenmin is er de Sargassumplaag die de Atlantische Oceaan teistert: grote velden met taaie waterplanten die zich in je roeren en schroeven draaien. 

Op wacht...

Na twee weken veranderen we het wachtsysteem.  Aanvankelijk draaien we wachten van drie uur, maar daarmee komen we niet aan voldoende slaap. In het nieuwe systeem delen we de avond en nacht op in twee wachten van zes uur en overdag slapen we elk nog 2-3 uur bij. Dat bevalt beter. De dagen zijn daarmee kort en vliegen voorbij. Naast de zorg voor schip, materieel, navigatie, weersinfo etc. ben je druk met huishoudelijke zaken. En tussendoor natuurlijk een boek lezen of een spelletje doen. Het Stille van deze Oceaan ervaren we aan het begin en aan het eind van de trip. Voor het overige deel van de tocht vonden we dit stuk water niet zo stil. De oceaan heeft ons bij tijden aardig bezig gehouden, en we ondervonden veel meer wisselingen in windkracht en -sterkte dan we verwacht hadden.  

Aan het eind staat er weinig wind meer en we gaan in een gematigd gangetje op Hawaii af. Het is een belevenis als we in de nacht van 16 april de lichtjes van de vuurtoren en de bebouwing van Hawaii aan de horizon zien. We hebben dan nog een rustige nacht bij halve maan voor de boeg, goed om het einde van dit kluizenaars/oceaanleven langzaam tot ons door te laten dringen. In de loop van de ochtend gooien we het anker uit in Radio Bay. Met de dinghy naar de wal om ons te gaan melden bij de Amerikaanse douane, die ons allerhartelijkst ontvangt.



Madeleine door het Panama Kanaal

Geschreven: donderdag 28 april 2016

Zondag 6 maart 2016

Op 4 maart is het zo ver, dan is de transit van Madeleine door het Panama Kanaal gepland. Het is altijd tot het laatste moment spannend of het inderdaad door gaat, want pleziervaart heeft geen prioriteit in deze business. Als line handlers hebben wij de bemanning van de Tignanello gevraagd, Willem en Remco. We ontmoetten hen al eerder in Curaçao. Als derde persoon gaat Dennis mee, de Amerikaan die net als wij op Sparrow bemande. Helaas moet Willem afzeggen in verband met een forse peesontsteking aan zijn rechter pols, veroorzaakt  door enkele dagen fanatiek polishen van de rompen. Dennis neemt in zijn plaats een vriend mee, Bob, van wie hij zegt dat hij een goede line handler is. We hadden al gemerkt dat de verhalen van Dennis met flink wat korrels zout genomen moesten worden, maar veel keus hebben we niet. We weten dan nog niet dat Bob geen knoop weet te leggen.  

Op het afgesproken tijdstip (13.00 uur) vertrekken we naar The Flats, de ankerplaats in de Bahia Limon, waar je moet liggen wachten tot de advisor aan boord komt. Madeleine hangt aan weerszijden vol met enorme stootwillen en we hebben vier enorme, 30m lange, 22 mm dikke trossen aan boord om ons aan de sluiskades vast te leggen (gehuurd). We melden ons bij Cristobal Signal Station en krijgen te horen dat hij er om 16.00 uur zal zijn. Tijd genoeg dus voor een uitgebreide lunch. Er komen nog twee catamarans voor anker liggen. Uiteindelijk wordt het na vijven voor de advisor komt, Gonzalez.  Advisors zijn mensen die een vaste baan hebben bij de PCA (Panama Canal Authority) en die in hun vrije tijd kleine schepen (< 60 m) door het Kanaal loodsen. Officiële pilots zijn beroeps en werken voor de grote vaart. De kwaliteit van de advisors is sterk wisselend. We hebben verhalen gehoord van mensen die nauwelijks engels spraken. Gonzalez is een aardige kerel die voldoende engels spreekt. Hij vertelt ons dat we in de eerste sluizen, de Gatún Locks, moeten "raften" met de Blanchette, een grote Canadese cat. Je kunt als jacht op vier verschillende manieren in de sluis worden neergelegd. (1) Het gemakkelijkst is het als je aan een sleepboot kunt aanmeren. Die ligt langs de kademuur en vangt de hoogteverschillen op. (2) Je kunt zelf langs de kademuur liggen, maar dan moet je heel goed opletten dat je niet langs het beton schuurt en dat mast en stagen de kademuren niet raken als het water met veel turbulentie de sluis in komt. (3) Je kunt samen met andere jachten als vlot aan elkaar gebonden worden (het zogenaamde raften) en in het midden van de sluiskolk gelegd worden met lijnen naar beide kanten. (4) En tenslotte kun je solo in het midden liggen, zgn "center chamber". De eerste en de laatste methode hebben onze voorkeur en dat hebben we ook aangegeven.

Kolkend water in de kolk
Rafting with Blanchette

Maar daar wordt vandaag geen rekening mee gehouden. We moeten langszij de Blanchette vastmaken en omdat zij groter is dan Madeleine is zij vanaf dat moment de baas. We varen op hun motoren, met de onze standby, moeten de aanwijzingen van hun advisor volgen en zijn afhankelijk van hun schipper. We weten al direct waarom we dit liever niet wilden. De Blanchette wordt bemand door drie jonge stellen met kleine kinderen. Ze zijn erg aardig en relaxed en vooral bezig met filmen. In de sluizen, met het kolkende water, sta ik doodsangsten uit voor de kinderen die vrolijk over het schip rennen en klauteren. Eén misstap en je ligt in het water, fataal. We zijn een breed vlot en Blanchette heeft grote moeite om ons vrij te houden van de kademuren. Tegen de regels in roep ik aanwijzingen naar Gonzalez en vraag hem de zaak over te nemen, wat hij ook doet. Liever onbeleefd dan de dupe  te worden van de sloppiness van onze buren. Het is hard werken, er komen enorme krachten op de lijnen bij het naar beneden storten van het water. We hebben alleen aan bakboord lijnen naar de kade, dus aan elke lijn twee man. Remco en ik bedienen de lijnen op de boeg en Gonzalez is zo aardig dat hij Dennis helpt aan de achterkant. Huib heeft zijn handen vol aan het bijsturen van het vlot (wat officieel niet mag, hij mag alleen standby draaien). Met vereende krachten komen we ongeschonden de drie locks door. Buitengaats staat een partij golven die de cats lelijk tegen elkaar doet botsen en flink aan de lijnen rukt. We moeten daar door heen voor we los mogen gooien. Het is inmiddels aardedonker en we tuffen het Lake Gatún op, naar de moorings, om te overnachten. Die moorings zijn enorme tonnen, plat van boven met grote klampen. Je kunt er op staan. Wij krijgen een mooring toegewezen waar al een schip aan ligt. Het is de bedoeling dat de mooring tussen beide schepen in komt en dat je zowel aan de mooring vastmaakt als lijnen uitbrengt van beide schepen naar elkaar. Erg ingewikkeld en erg veel werk.  Het is al na negenen als Gonzalez van boord gaat. Wij moeten dan nog eten.

Beetje naar SB
Arroz overhoort ons

De tweede dag komt een andere advisor aan boord, Arroz. Hij is om kwart over 8 present. We serveren een ontbijt met scrambled eggs voor iedereen en gaan op weg naar de sluizen aan de Pacific kant. Arroz is een midden veertiger en een geboren leraar. Hij begint met ons te overhoren over allerlei feiten aangaande het Kanaal en geniet zichtbaar als wij niet al teveel weten. Hij begint met vertellen en houdt de hele dag niet meer op. Intussen let hij scherp op en werpt aanwijzingen tussen zijn verhalen door, zodat je zelf ook wel moet blijven luisteren. Het is vier uur varen naar de volgende sluizen, de Pedro Miguel Locks. Eerst steek je Lake Gatún over, daarna kom je in het uitgegraven kanaal. Arroz weet dat wij liever niet raften, en houdt daar rekening mee. Wij gaan solo center chamber door de locks. Wij hebben nu aan beide kanten lijnen naar de wal, dus alle line handlers zijn bezig. Als blijkt dat Bob niet weet wat te doen, springt Arroz in. Op de kades staan vier man die ieder van ons een dunne lijn toewerpen waar we de landvasten aan moeten knopen. Zij halen de lijnen in en leggen ze vast om de bolders op de kant. Zodra het water gaat zakken moet jij de lijnen aan boord vieren. Goed opletten, want anders komt je boot te hangen en kunnen de klampen uit het dek worden gescheurd. Blanchette krijgt een andere partner toegewezen, een monohull, van wie ik later hoor dat zij dezelfde doodsangsten hebben uitgestaan als wij.


In de Gatún Locks ligt het grote vrachtschip waar je mee schut voor je, hier ligt de kleine vaart voorin de sluis. Dus als de kleine schepen goed gepositioneerd zijn kan de kolos binnenkomen. Het is zeer indrukwekkend, als je die op je af ziet komen. Omdat het even duurt hebben we net tijd voor de (voorgeschreven warme) lunch, rijst met kip. Na de Pedro Miguel sluis is het een mijl varen naar de laatste twee (gekoppelde) sluizen, de Miraflores Locks. Daar hangen webcams en het blijkt dat het thuisfront ons goed kan zien. Er wordt druk heen en weer ge-smst. Het doet ons wel wat om deze belevenis zo te delen. Arroz instrueert ons uitgebreid over de laatste sluiskolk.

Line Handler Maaike

Daar staat een enorme onderstroom naar buiten toe, dus als je de motoren niet voldoende in de achteruit zet en de achterlijnen niet op tijd vast hebt, stort je tegen de sluisdeuren aan. Remco en ik bedienen de achterlijnen. Gelukkig staat Arroz ook hier standby, want eigenlijk heb ik er niet genoeg kracht voor.Huib krijgt na afloop een compliment van hem over zijn boat handling. En dan is het klaar, we zijn in de Pacific! Zonder kleerscheuren. Het is veel meer werk en inspanning als je met je eigen schip gaat dan wanneer je bemant. We leggen in Balboa Yacht Club aan een mooring aan, de gehuurde lijnen en fenders worden opgehaald, Arroz wordt opgehaald en de bemanning gaat van boord. Wij drinken een maltje op het achterdek en vallen dan in onze kooi.