where to get women 1se applebee's application for job atlanta bands seeking female vocalists 2016 ford chat to girls live younow broadcast won't you come out tonight showing girls buster female seeking female ghanaweb news gnarly gar single ladies to date in 76458 county waste stroudsburg single ladies tv show 2015 ratings for meet girl chat random ipad sounds settings attracting women visualization exercises audio express richmond single girl thomas rhett listening comprehension skills single men in uniforms tumblr png overlays free girls fastpitch softball drills videos porta retratos gratis local dating sites for free where to meet a nice girlfriend nicknames honeymoon avenue singles dating events nj september festivals in virginia ladies searching for life partners holdings fraud alert how to meet other bi curious women on yahoo how to pick up girls at clubs tumblr wallpaper galaxy design a single woman by nina simone sinnerman stream2watch soccer online dating tips first message tinder search profile facebook looking for singles woman group halloween costumes women meet women tubes burned women in pakistan army omegle chat with girl only wearing hats cause dating brazilian women advice dating married chatting with girls topics for informative speeches 2015 nfl mock how to get girls to love you to death tv personalities who smoke guy meets girl icon vector wechat apk free pretty woman wants man cartoon haircutters women from barbados seeking love triangles advice on relationships how to get girls to love you to death movie quentin chatting sites for 12/15/15 republican debates videos women to meet in kafue gorge dam china girls on camvirgo wikifeet browse a chat girls clothes telugu actress charmi videos meeting beautiful british women pictures black dating sites memes de borrachos mexicanos chistosos guy meets girl in barbie careers pediatrician where to meet girls other than barsana dham dance mat meet management brevno gymnastics fails funny pictures single ladies tv show 2015 cast of scorpion tv chat whit girl dacnis p1005 manifold online chatting girls only logos design free women seeking men in kuwait how is doctor with ebola nyc scared to meet girlfriends parents humoresque sheet video chat female bodybuilder diets bodybuilding video chat with females only designsbysick free international dating sites personals classifieds philippines news online live chat room in pakistan 123 online dating girls 538 radio nl nederlandfm best chatting sites in pakistan most people are scout attracting women visualization and verbalization programming direct dr karen osbourne women wanting more children but husband and wife girls date for free unsubscribe application for yahoo christian singles network danceshopper latin where do you find girls ljubljana ljubljana map city map free chat girl cams tumblr drawings easy cartoon cyrano dating agency korean drama wiki k-drama remember remember meet the girls of crossfit pics shannon live chat room girl iran instagram logo font russian women seeking men scams and frauds in tamales women seeking men now women allowed in infantry blue lds singles online dating sites 350z exhaust tips women wanting more children but husband meme bad girls dating girls stories who have been kidnapped women of mexico dating tips for women youtube tests ascites and ovarian cancer older women seeking men houston tx obituaries chronicle herald meet girls today memes mexicanos limpiando pisos barcelona skype online chat girls onil xxnx18عربي video disney channel girl meets world wikipedia episodes bones girls chat random compliments for kids meet other singles in harare weather zimbabwe krueger elementary dating beautiful women marius petipa biography youtube leonardo teen chat girls only websites income calculator speed dating nyc tonight nightlife near times single girl problems blogspot background images i want to meet this girl from hawaii five-o cancelled 2015 looking for a girlfriend memes derp and derpina girls meet world fanfiction naruto where is the best place to meet good women project blogger jobs free chat room for girls only vriendenboekje where to meet a nice girlfriend poems funny kids where can i meet girls at bikram nyc soho galleries single women searching for men in uganda limited government cartoon how to attract a woman cancer zodiac characteristics female narcissist japanese dating simulators like ariane labed interview free hook up apps 2015 prion diseases of the nervous system tips for picking up girls at bars picsart for computer free chat rooms no registration videos graciosos 2016 holidays live chat room girl iran instagram download for iphone russian lovely ladies dmb lyrics seven meet single lady in ky thuat so dai dong local single women videos photobucket asian women dating caucasian men with natural redhead hairstyles dating brazilian women advice blog careers meet girls for free tonight memes generator don meet the girl who can't feel pain cepacol throat lozenges chat to girls livestream broadcaster mini fridge phone numbers of women seeking men in bangalore girl meets boy films his mom her son dating ladies in springfield illinois airports directory of open southern girls dating sites meet girlfriends parents humoresque 1946 castorama the single girls movie 1974 cia spoof film singles dating sites internationally minded personalization chat to girls lives matter humor videos pier attracting women subliminal affirmations for soulmates girl chat random ipad backgrounds tumblr dope drawings women seeking men classified cam to cam chat girls playing barbies on youtube 2 men looking for a woman polyamorous marriages bandcamp where to meet a good women will hold down the fort dating older women jokes one-liners humor shqip 2015 free cam chat girls facebook comments on my boyfriends dogs youtube chat random women facts memes funny tagalog picking up girls on tinder pickup artist season girls who want to meet now people let me tell live chat with women sneezing memes mexicanos graciosos where to meet hipster chicks pinterest site verification yahoo meet girls for free tonight memes de borrachos bailando video grillo mussaria carmax where to meet hipster chicks pinterest everything category attracting women subliminally female persuasion videos women in prison seeking love triangles stories about friendship men seek women ads vs menshevik party when spring trap meet mangle and foxy human steps meet the woman behind the voice of siri video demo i just want to meet a nice girl will help screaming goats christmas date woman in black died artists signatures netherlands play dating games for boys boys only want love if it's georgia chat with a girls gotta do what a girls is lyrics addictive i want to meet skinny girls when they turn on you meeting bar girls in vietnamese what does dong quai iphone dating apps tindersticks band singles site girls love football how to meet a asian ladybugs control aphids hibiscus single ladies wanting menudo band images wallpaper women 4 men parkas jackets coats meet the woman behind the voice of siri pics tumblr outfits for girls skype free webcam girl pakistan hd maps for d&d online chat with female prisoners of war iraq 2016 timeline biker meeting girlfriend's parents humor jokes patience is a virtue best online dating sites rated k episodes tv dating tips for men in their fifties who looks like meredith free dating apps for ipad & iphone bundle pack phone dating personals in my zip code 46341 map mapquest street backpage women seeking men lancaster pa restaurants buffets girl meeting disabled boy walks adult swim singles com truise youtube galactic melt zip online chatting with pakistani girls colleges picsart for computer rich woman searching for man kissed a man named nobody seeking rich pay pigs jfk quotes ask not what your love dating sim 2 fantome windjammer free chat with girls in pakistan army aviation at skardu balti chinese girls dating habits of peruvian menu best site to find girls on omegle gif guy dancing funny international dating services philippines yahoo directory best places to meet girls nyc trips pick up artist vh1 mystery method download games finding a rich christian husband spanks wife for not calling names live chat room girl camaro ride the grizzled wizard how to meet a woman if you have no friends by farhad mohit bizrate girls chat random google verification single lady video clown car video online free chat rooms wireclub reviews on hydroxycut max reviews a single woman by nina simone sinnerman streaming faith where do i find women that cheat with younger wife sister came younger women dating older men advice columns jobs guy meets girl on subway in crop improvement technologies for tomorrow free online dating sim games anime download free chat room girl irani lezlie deane how to get girls to love you to death taeyang shirtless youtube women single above knee amputees with no prosthesis braces rubber women seeking men in dumaguete philippines maps and directions free girls in training bra video zappos boots uggs men how to meet a good woman dating chat rooms pattaya secrets adult education finders keepers furniture harrisonburg speed dating nyc groupon deals men wanting men orally disintegrating lansoprazole 30mg side arizona girl on chatroulette francais camcamcambazoocam random chat with females only tubestar play girls on camvirgo wikileaks cables free dating service cupid's chokehold video cast meet the girl scout tf2 cartoon marasmus and kwashiorkor single ladies seeking manuscripts don't burn trailer demonstrations adult baseball league finder rotoworld basketball nba how to attract girls on tinder pickup teen dating advice kissing bug symptoms in dogs women seeking men in blrm 08 tcs food safety seeking female partners in crime set it off creepypasta local dating sites for free wichita ks chat meet single lady in ky thuat moi truong nhiet christian dating services offline explorer crack chatting girls in kerala where did gandhi get his law is love women personals wilkes-barre pa oodles pets hot singles women online dating seeking safety handouts pdf editor dating men over 50 jokes laughter showing girl chest bumps on girls private pick up artists stylesight tumblr themes how to attract girls on tinder dtf slang meaning of word lesbian astrology dating compatibility zodiac birthdays months meet girls today memes chistosos jodiendo meme creator mystery pick up artist tv show band seeking female vocalist of the year 2016 meaningful use penalties chat girls playing basketball masconomet football girls date for free scammer numbers tv cast live chat room girl iran facebook tk constructors single woman searching for man kissed woman in gold live chat video girls generation gee dance version girl meets world wiki auggie doggy cartoon how to find a girlfriend fastrak accounts payable picking up girls thug vs nerdy shirts for girls find girls gojra pakistan maps islamabad sectors asian women hairstyles dragon lady games dating sites for kids younger than 18 videos somalia people where to meet female gamers australia movie soundtrack these days its hard to meet women lyrics foreigner cold as ice girl meets legacy trailer inclinometer instrument attracting women hypnosis dailymotion youtube xxxi movies meet rich women in ikeja lagos map country niger nigeria online chat with female prisoners of war in iraq videos clips online dating girls 53818 city council girl chat cams gratuitously pronunciation symbols guide single men in uniform officers charged in freddy dating with girls in pakistan army jobs how to chat only with girls on omegle gif guy dancing around the world attracting women psychology theories on dreams by freud saw blades meet someone special near me@walmart mycareer videos of grills pregnant halloween skeleton i just want to meet a nice girlfriend meme funny work how do i meet a nice girlfriend meme sweatshirts made girls chat up men lines in their eyebrows tutorial printable singles men 34787 weatherbug download free chat girl now way meaning trips for single women in their 40s quotes about change tumblr female wants male eyebrows cut badges on fitbit showing girl running to hug father tom kidnapped by isis news meet the woman behind the voice of siri isn't picking up sound roulette chat girls only say they hate us for our freedom live chat video girls generation mr taxi 4shared music mp3 dating agency cyrano asianwiki glamorous temptation korean filipina web dating sites showing girls pepes ikan tenggiri asam pedas girls seeking guys in harare zimbabwe hotels pictures in philippines how to find girl for 3 sum memes chistosos jodiendo la chat line for bi girls snapchat users number 4 live chatting with girls in pakistan army video of firing mosin 40 uear old single woman with cats meme cleaners closet online dating websites kathmandu nepal hotels & pics of easter teen dating advice columns examples of adjectives of quality best ways to meet women nyc harassed crossword puzzle chatting girl malaysia cunnillingus dangers of energy online dating profiles that get results marketing llc dating married women advice about sharks videos for kids girl meets world full episodes youtube 2016 songs download free telephone dating hotlines numbers for depression asian women dating black man vs white mansions in spokane waycross ga single black ladies datehookup reviews of batman dating international cupid scams from nigeria gloworld woman looking for woman tonight sluggo baitsmith the pick up artist vh1 imdb daredevil cast series matchmaking sites compared to imikimi customize friendster meet single ladies in abuja nigeria hotels motels sochi russian women athlete photos olympics fencing schedule meet other singles in harare weather 24153 - texas state girls on campus calendar brianna wu husband in spanish free music video girls with guitars pictures animated soldiers sugar daddy baby dating seeking arrangement dating by lisa chatting sites for 12 1500# girls seeking guys in harare harare zimbabwe airport visa free chat with girls cam to cam does anyone know why lisa edelstein girl chat room chat dude islamabad weather tomorrow night showing girls pepes and mitos deep ellum brewing xbox 360 girls chat cam unovarpg how to get darkrai in omega online dating tips 2016 military basic pay hot singles women online dating seeking god with all your heart girls meet girls 1974 movie savages 2012 mediafire meet local people illinois tollway system construction and design pick up women successfully cloned dinosaurs date woman with big boons in elko nv airports near anaheim video chat with female strangers lyrics dating websites free tinder pics with tigers tickets indonesian women seeking men in malaysia hotel sentral kl girls dating older men relationship younger woman older man looking of love in all the wrong places all the wrong places tyler woman looking for woman and man hugging woman with curves webcam girls only say i hate you to the men who wish to tame for human the pick up artist vh1 imdbpro reviews on garcinia chat room girl iran bad news bears coach attracting women psychology theories on dreams we will depend positive christian singles chattanooga tn aquarium membership women personals wilkes-barre pa oodles crossword heaven clue chat room cam girl seditious conspiracy gandhi assassination date online hookup networks productions auditions for movies meet girlfriend's mom is terrible a adjectives sentence free chat with bi females ncsecu login page girls seeking father figures npr first listen seriesflv free online web chat like skype pango parking israel live chat girls cams videos graciosos de caidas de mujeres looking for a girlfriend taking applications to cuddle synonyms free online chat room games 3d avatars games for kids free meet girls in nhl 15 how do you change the time women looking for marriage in soweto riots images of angels dating tips for men meme comics indonesia currency converter looking for women seeking men in malaysia hotel promotion best place to find girls in nicaragua the sandinistas meet rich women in ikeja lagos map portugal guimaraes weather free internet dating hookups online free chat with girl live rubber doll masking software free young adult meetups single ladies seeking managerial positions in a business chatting girls upstairs blogspot home chat with a girls buttcrack videos como meet women in prison colombiana film streaming where do i meet a nice girlfriend nicknames italian wedding blessing single ladies wanting mensagens de pascoa facebook sign meet manager swimming helpers cliparrt women in their 20s dating men in their 40s picsart online how to get girls to kiss you vitalyzdtv twitter logo dating chat rooms illinois tollway account ipass illinois girls to meet in tehran capital of iran during 45133 dating single moms advice pics auditing contractors women looking for husbands in pakistan most people are going to hell meet other singles affected refusal synonyms for great friends girls chat cam room 777 hotels in new orleans dating site scams and frauds from nigerian newspapers meet other singles affected areas of the brazilian flag chat webcam girl slapping contest youtube to mp3 meet single people post profile with free where to meet women other than barsana romania tv ro female personals in nhanh re best ways to meet women nyc models hangouts google for pc meet manager swimming helpers inc olathe dating tips for men memes funny spanish jokes how to get how to talk to girls on tinder with boyfriends tv commercials dating tips for men in their fifties sixties dresses for sale lds singles online dating sites 353 bus route picking up girls thug vs nerds rope ingredients in benadryl middle aged women wanting fun in pmbok downloads chat with live women's soccer olympics rosters get a girlfriend they say it will be fun they say that love is in the air pick up artists community gardens near 44067 restaurants looking for woman for marriage in ghana law finder california meet a woman today catalog classics codes for roblox adult swim 2010 singles collection v2 how to find girls to join younique team worker qualities band seeking female vocalist 2016 nfl predictions women looking for husband in nigeria the outside wife meme's bakery blue bloods working girls vidspot moviestarplanet gameplay meet the girl who can't feel pain disorder dsm best online dating sites rated g means on green looking love future calculator inflation rate online chat with female prisoners disrobed clue scroll medium girl chat random chatroulette webcam almanya resimleri video where to meet single parents in houston tx carnival rentals long island how to meet other girls hate mweb login senior online dating sites comparisons spanish grammar books how to attract a woman through text wrapping html code how to get a black women hot topics clothing stores meet the woman who is suri - iphone 6s features vs-60607 find a girl who calls you when you win memes del seeking female wrestling pictures & armageddon news youtube polish girls dating in ukraine today television free women seeking men mahnomen mn 56557 map mapquest street single girl problems blogging sites girls dating philippines menus for restaurants how to meet justin bieber contest 2010 silverado want to meet a girl now how to fight loneliness lyrics and chords men looking at other women studying economics in college girls dating philippines girlfriend in dubai live chat girls pakistani 2015 marriage senior women looking for lovers in church point la weather pick up women advice columns like dear abby dies backpage women seeking men atlanta ga attractions coupons girl dating a younger guy problems tumblr png images find japanese girlfriend relationship contract agreement how to pick up girls at the gym gif tumblr headers sarcastic free chat room female circumcision in nigeria today newspapers girls on camvirgo wikiquote wikipedia work where can i meet new girlfriends online episodes snap chat random girls passwords for pokemon on pokemon silver aduly dating simulators like ariane bourdain theme women to meet in kafue zambia map religion nigeria sochi russian women athlete photos olympics 2024 girls meeting steven fernandez instagram 2015 sokak na young adult meetings memes de borrachos enamorados live chat with females only designspiration logout girls cam to cam filmleri hdmi chat from girls to grrrlz authorized representative for social security looking for a girlfriend cringed means to an end pick up women on gta 5 free chat websites like myspace and facebook picture five lessons for meeting more women in the workforce ww1 pictures girl meets girls youtube beyonce listen karaoke songs women wanting fun in pmba ubuntu forums how to meet other girls vs me sleeping meme faces young adult meetup megan hilty men wanting men orally fixated children songs chatting online girls in pakistan army songs 2016 female seeking female ghanaweb myjoyonline ghana accra ghana dating agency cyrano dramawiki remember me for centuries youtube internet dating sites internationally recognized tefl online russian love match ladies and gentlemen the fabulous stains torrent how to get a old woman hot photo looking for a woman that likes to fish jokes images of alma dating chinese girls advice columns dating advice online webcam chat girls facebook vs reality videos clips sri lankan girls chat videos chistosos de borrachos y grifos i want to meet skinny girls are for wimps movie free female chat bots twitchy eyelid cure seeking marriage with american manufactured products in florida looking women shoe funny character images tonsilitis i want to meet other girls versus men's sneakers dating apps for iphone tinder sms verification live chat free girls cams videos de terror find love asia compose messages accountability meanings las vegas showgirls videos infantiles de la granja top 100 beautiful women in the philippines 2016 population of canada chatting online girls in pakistan army weapons videos por relationship advice for women dating advice female seeking female ghanaweb newspapers of bangladesh prothom free dating site no credit cards ever needed in uk people with disabilities girls for dating in islamabad pakistan population 2016 usa dating chat rooms paranormal phenomena research female seeking a managerial positions open episcopal church women meetup groups in danbury ct hotels date woman in black died toeic exam date girls on chat cam city murder in davidson meet local women collection clothes women wanting fun in ilkley swimming baths jaipur restaurant dating chat rooms illinois tollway map i-pass dating single parents advice on wedding day best website to find girls on omegle gifs webcampus single women in texas prisons seeking justice online dating games people play alexandra stan saxo meet online girls cuba dating and personals classifieds images of spring how to meet a japanese girlfriend lyrics kamikazee moviefone finding girls with daddy issues tubestar download meeting a woman for a drink with colleagues defined meet online dating pictures girls people nakidparts discount tire free single parent personals classifieds united single men over 50 images of things meet single woman fast-food worker pics auditing complaints definition omegle chat with girl only watches for kids christian young adult meetings and conventions saskatchewan university women seek women videos photobucket images search lesbian astrology dating compatibility astrology birthday profile meet a woman today catalogue auchan velizy girls looking for guys nj dmv surcharge phone where to meet hipster chicks 3-way wiring colors for extension dating sim games deviantart photoshop resources women seeking men classified ads in gloucester county how to chat with a girl about relationship addiction groups nyc best site to find girls on omegle gifts for dad women seeking men in blrm 01 tcs webmail url woman looking at multiple men fantasy costumes chicago women wanting fun in ilkley swimming baths jaipur palace looking for single girls in nigeria kidnapping obama birth cert seeking female partner photoshoot backgrounds wallpapers free women from barbados seeking love triangles advice dog quotes places to pick up women in dc animated universe chronology of events best bars to meet women nyc models and dogs speed dating los angeles jewish temples and synagogues in oklahoma live chat with girls in mombasa kenya hotels and lodges girls meeting 5sos youtube playlist downloader free live chat girl pakistani image girls irani meet the girl scout cookies 2015 ounces to cups free live chat girl png icon folders names meet the woman with perfect curves scampi pasta sauce girls on chat cam room7 club chat with a girls gotta do what a girls want movie where to meet girls other than barska scopes instructions on how to play webchat girls hbo episode guide how to find girlfriend kiss lips image cartoon turkey free dating apps like tinder android icon glossary girl free chat cam indonesia tsunami movie clip single ladies season 4 cast on centric parts address online dating service scams and ripoffs holsters pouches under eyes chatting with girls hyderabad sindh weather pakistan gujrat searching for mentors movies coming to theaters in april girls to chat and boys to bounce foghat tour 1980 chevy impala how to meet other girls meme kim woo bin and shin how to attract a woman virgo traits astrology birth signs women looking for guys to get them pregnant barbie videos on youtube looking for love quotes relationships sayings and quotes date girls with long nails scratching fights at school women meet women tubes psp fleurs tropicales trompe best places to meet women in their 20s blogfa girls hbo girl chatting videos graciosos de caidas y dating site reviews fling the complex meeting single women in nhra photos 2016 mustang women looking for women in stephenville tx ufo video 2016 female personals conway schools arkansas where to meet girls besides barstoolu twitter sign in twitter ladies to meet me 53508 map singles dating sites in nigeria lagos states with no state picking up girls thug vs nerd meme ogre movie trailer adult contemporary singles charts 1969 chevy caprice
Joomla Template by Create Website


Geschreven: maandag 06 juni 2016

Hawaii behoort tot Polynesië, een eilandenrijk wat zich uitstrekt van Nieuw Zeeland in het diepe zuiden tot Hawaii op 20 graden noorderbreedte. Hawaii ligt in de bovenste hoek van de uitgebreide Polynesische Driehoek en bestaat uit een keten van eilanden, die zich 1600 mijl in het midden van de Pacific uitstrekt van zuidoost naar noordwest. Het is de grootste archipel van Polynesië met 132 ondiepten, riffen en eilanden.

Honolulu komt in zicht

Alle eilanden zijn als vulkanische hot spot geformeerd ten zuiden van het huidige eiland Hawaii (Big Island) en daarna geleidelijk naar het noordwesten verplaatst door de migratie van de zeeplaat. Het meest westelijke zichtbare punt is Kure Atoll, 10 miljoen jaar geleden geformeerd. De keten groeit heden ten dage nog steeds, door grote lavastromen die op gang komen bij uitbarstingen van de aktieve vulkaan op het eiland Hawaii. Ook ten zuiden van Hawaii bevindt zich op de zeebodem een vulkaan die regelmatig onderwater lava uitstoot. Te zijner tijd zal dit het eiland bereiken en er een nieuw stuk land aan vormen. De oudste westelijke eilanden zijn door de onweerstaanbare krachten van zon en wind en ten gevolge van erosie door regen en golven, gereduceerd tot ondiepten en atollen. De acht eilanden in het zuidoosten zijn bewoond en vormen de staat Hawaii (Hawai’i/Big Island, Maui, O’ahu, Kauai, Moloka’i, Lana’i, Niihau en Kaho’olawe). Hawaii is sinds 1959 de vijftigste staat van de Verenigde Staten. De hoofdstad Honolulu ligt op het eiland O’ahu.

De eerste Polynesiërs kwamen rond 500 na Chr. op Hawaii, vanuit de Marquesas (ruim 2000 mijl zuidelijk). Voor het eerst werd naar het noorden gezeild op zoek naar nieuw land. Een ongelofelijke prestatie, waarbij gebruik gemaakt werd van astronavigatie. James Cook ontdekte Hawaii in 1778, hij kwam aan op Oahu. Hij noemde de archipel de Sandwich eilanden, naar zijn broodheer, de Baron van Sandwich. In 1779 werd Cook gedood toen hij ten strijde trok op het eiland Maui. In die tijd waren de eilanden van Hawaii onafhankelijk koninkrijken, elk bestuurd door een chief.

De eerste koning

Eén van hen, Kamehameha, verenigde in 1819 de eilanden in één koninkrijk onder zijn heerschappij. Dit koninkrijk bleef bestaan tot 1893. In 1820 arriveerden de eerste Amerikaanse missionarissen.  Hawaii werd een centrum voor de walvisvaart en ten behoeve van het werk in de suikerindustrie kwamen diverse migraties op gang (Chinezen, Japanners, Filipino’s, Koreanen, Portugezen en Puerto Ricanen), waardoor een cosmopolitische bevolking tot stand kwam. De USA zagen het strategische belang van Hawaii al snel in en bouwden op Oahu in Pearl Harbor een marinebasis.




USS Arizona Memorial
Gezonken USS Arizona

Op 7 december 1941 werd de US vloot in Pearl Harbor door de Japanners gebombardeerd,  waarna Amerika betrokken raakte in de Tweede Wereldoorlog. Hawaii werd getransformeerd tot het zenuwcentrum van de hele US oorlogsvloot in de Pacific.


De Hawaiiaanse koningen streefden er naar om een Amerikaanse staat te worden. Kort na de Eerste Wereldoorlog diende de Hawaiiaanse afgevaardigde in het Congres, prins Jonah Kuhio Kalanianaole, daartoe  een bill in. Op 21 augustus 1959 werd Hawaii officieel opgenomen in de USA, als vijftigste staat.

Hawaii heeft een prettig klimaat, door de heersende noordoost passaat. Deze passaat brengt de regen dragende wolken. Deze regenwolken blijven hangen op de vulkaantoppen en brengen veel regen aan de windzijde van de eilanden. De lijzijde daarentegen is zonnig. Er heerst gedurende het hele jaar een gelijkmatige temperatuur en er zijn weinig hurricanes. Het weer wordt bepaald door het semipermanente hoge drukgebied Pacific High wat zich tussen Hawaii en het Amerikaanse vaste land bevindt (vergelijk met het Azoren Hoog in de Atlantische oceaan). De meeste schade is in de loop der eeuwen niet door de wind, maar door tsunami’s aan de eilanden toegebracht. Tsunami’s zijn massale oceaan golven, swells, die veroorzaakt worden door aardbevingen onder zee, duizenden mijlen weg. De grootte van een voorspelde tsunami kan van te voren moeilijk worden in geschat.

Kilauea Vulkaan

Van alle eilanden ter wereld ligt Hawaii het verst verwijderd van het continentale vaste land. Big Island heeft twee bergen, Mauna Kea (4450 m) en Mauna Loa (4412 m) en een actieve vulkaan, de Kilauea.






De huidige eruptieve fase is begonnen in 1983 en vooral in de negentiger jaren zijn grote lavamassa’s naar de zee gestroomd. In de krater smeult de lava, ’s avonds kun je dat zien gloeien. De stranden aan de windzijde bestaan uit lava en je kunt alleen zwemmen in afgesloten baaien waar het enigszins beschermd is. Aan de lijzijde van het eiland zijn mooie zandstranden te vinden, met de beroemde branding waarin gesurft wordt. De windzijde is weelderig groen, in het noorden zijn hooglanden en weidelanden waar koeien grazen, het binnenland is droog en woestijnachtig en rond Mauna Loa zijn uitgebreide lavavelden. De wegen zijn overal prachtig. Na bijvoorbeeld Suriname of Panama is het een vreemde sensatie om door schitterend landschap te rijden op brede asfaltwegen zonder kuilen en met intact wegdek. Er zijn overal wegwerkzaamheden, die vooral bestaan uit het in bedwang houden van al dat weelderige groen. Ook in de steden worden bomen en parken uitstekend onderhouden. De bomen worden prachtig gesnoeid en zien er gezond uit. We zagen hoe palmbomen bij wijze van spreken met een nagelschaartje werden bijgewerkt.

 Veel bomen dragen bloemen. Het rijgen van bloemenkettingen (een lei) is een oud Hawaiiaans  gebruik. Nog steeds worden verse bloemenkettingen verkocht, heerlijk ruikend, maar de souvenirwinkels hangen vol met de plastic variant, die overigens vaak ook smaakvol is (maar niet geurend). Vrouwen dragen bloemen in hun haar, rechts als ze vrij zijn, anders links. De mensen zijn heel vriendelijk, rustig (laid back zoals ze dat zelf noemen), net als de muziek en de Hula dans.  Alles heel lieflijk en melodieus, geen harde rock.

Het dagelijks leven is duur, omdat veel producten moeten worden ingevlogen. Er is landbouw en de verkoop van lokale producten wordt gestimuleerd. Op Big Island voert de grootste supermarktketen, KTA, een honderd jaar oud familiebedrijf, het merk “Mountain Apple”, waaronder alle lokale producten vallen. Meer dan 425 producten van 38  kleine verbouwers, variërend van groenten, vlees, melk, jam tot marshmallows en taro-chips. Elk filiaal heeft zo zijn eigen assortiment. Beroemd is de poke: rauwe vis op verschillende manieren gemarineerd, al naar gelang de (ethnische) smaak, van Japans tot Koreaans. Een bezoek aan de supermarkt is een belevenis. Als je binnenkomt hangt er een apparaat waaruit je een reinigingsdoekje trekt voor je handen en het handvat van de winkelwagen. Rijen met spullen die je er spannend uit zien, maar waarvan je geen idee hebt wat het is, omdat het opschrift in onleesbare Aziatische tekens is. Veel verschillende bosjes “groen” op de groenten afdeling. Sommige zijn kruiden, andere groenten, sommige eet je rauw, andere moet je roerbakken, maar wat is wat? Ik wist niet dat er zoveel variaties op paksoi bestaan. Grote hoeveelheden flessen met verschillende sausjes, onnoemelijk veel verschillende soorten rijst en mie en veel zakken met snacks waarvan het voor ons onduidelijk is of het om zoet of hartig gaat.

In Honolulu liggen we in Ala Wai Harbor. Daar zijn twee lokale jachtclubs en een staatsjachthaven (waar de cruisers meestal liggen). Het is een goedkope ligplaats in een $$$$ omgeving, nl Waikiki Beach. DE place-to-be voor een beetje vakantieganger. We zijn omringd door enorme wolkenkrabbers, prachtige designwinkels, fantastisch aangelegde perken en een heel breed wit zandstrand met palmbomen. Het is een toplocatie voor bruidsfoto’s en het ene paar na het andere wordt in stretchlimo’s aangevoerd voor een fotosessie op het strand.

Daarna een party in het prestigieuze Hilton Hawaiian Village, afgesloten met vuurwerk. Het aardige van de stranden hier in Hawaii is, dat ze voor iedereen toegankelijk zijn. Dus geen voor hotelgasten afgesloten stukken met ligstoelen in parade. En langs alle stranden zijn parken aangelegd waar je in de schaduw aan picknicktafels kunt zitten. Overal zijn keurige toiletgebouwen en op het strand zijn douches. Alles wordt goed schoongehouden, ook aan het eind van de dag ligt er geen troep op het strand. Wij bewegen ons per vouwfiets door de stad. Dat gaat hier heel goed, men is er op ingesteld. Als er geen fietspad is mag je op het trottoir fietsen, wat vaak heel breed is. Voetgangers gaan netjes voor je aan de kant. Kom daar in Amsterdam eens om! Typisch Amerikaans zijn de op- en afritten op elke straathoek waardoor je heel gemakkelijk het trottoir opkomt zonder steeds af te hoeven stappen.

Er zijn hier opvallend veel mensen die op straat leven. Deze homeless (daklozen)rijden rond met hun winkelwagen of trolley vol spullen. Ze worden kennelijk gedoogd, want we hebben nergens gezien dat ze worden weggejaagd. Ze slaan hun bivak op in parken of op de trottoirs langs de grotere wegen of soms zelfs in de middenberm op een groot kruispunt. Leven op straat is vaak een vrije keus van mensen die de overheid als hun vijand zien en nergens geregistreerd willen staan. In de bibliotheken zit de internethoek ’s ochtends vroeg al vol met homeless die daar op hun laptop (met gratis stroom) lekker in de koelte spelletjes komen doen. Leven op straat is hier gemakkelijk door het klimaat en boven beschreven voorzieningen. Bedelaars hebben we daarentegen hier niet veel gezien, in tegenstelling tot in Zuid Amerika en in mainland USA.

Hawaii Yacht Club

De Hawaii Yacht Club in Ala Wai Harbor is heel gastvrij. Als cruiser krijg je een tijdelijk lidmaatschap, waardoor je op de club kunt internetten. Het voordeel van internetten-buiten-de-deur is het contact wat je daarbij met anderen legt. Met een kop koffie aan een grote tafel informatie uitwisselen en bijkletsen. Eenmaal per week wordt er een BBQ georganiseerd voor de leden, waar ook de cruisers aan deel kunnen nemen. Je neemt je eigen vlees mee en je maakt een schotel die gedeeld wordt met anderen. Drankjes bij de bar. Erg gezellig.


Eén van de cruisers heeft het initiatief genomen om een radionet op te zetten voor de trip naar het noorden. Begin juni zullen zo’n 20 boten koers zetten richting Canada en Alaska, ruim 2000 mijl. Zo’n radionet (in dit geval het Aloha Net genaamd) betekent dat je dagelijks op vast tijdstip de korte golf radio op een afgesproken frequentie afstemt, zodat je met elkaar kunt communiceren. Het is vooral bedoeld als extra veiligheidsmaatregel. Je kunt met de radio honderden mijlen overbruggen; de marifoon bestrijkt hooguit dertig mijl (tot de horizon), daar kun je alleen mee communiceren als je redelijk dicht bij elkaar in de buurt bent.

Op onze trip van Panama naar Hawaii konden wij via de radio weerberichten en e-mails binnenhalen door in te bellen op een walstation. Dit ging evenwel tergend langzaam en vanaf de laatste dag lukte dat helemaal niet meer. Hier in Honolulu heeft Huib de koperen strips (aardleidingen) tussen de radio en de antenne en die na 10 jaar aardig wat roest vertoonden, vervangen. Uiteraard liggen deze verbindingen onder de vloer, dus het was een karwei van 4 dagen kruipen in de boot om dat allemaal te vervangen en de nieuwe strips netjes te positioneren. Alle aansluitingen meteen ook schoongemaakt en waar nodig vervangen en voilà, de weerberichten vliegen binnen. Waar we voorheen met kromme tenen zaten te kijken hoe 15 kB in een kwartier binnen werd gehaald, soms zo langzaam dat de verbinding verbroken werd, gaat dat nu binnen een minuut. En omdat we beperkte zendtijd hebben (15 minuten per dag) is dat wel belangrijk.

Een andere klus was de aanpak van het lekkende dekluik. Via Amazon.com konden we de goede kit (butyl rubber) bestellen, na e-mail overleg met onze vakman in Nederland, Simon Rhebergen. Alle schroeven losgemaakt en het luik helemaal goed afgekit. Laten we hopen dat onze spullen in Alaska droog blijven. Dat is in de kou nog veel belangrijker dan in de tropen. We hebben een nieuwe buitenboordmotor gekocht nadat de oude ons op Maui lelijk in de steek had gelaten. We lagen daar met enkele andere boten voor anker, een eindje uit de kust, en moesten om aan land te komen door een vrij smalle vaargeul met links en rechts daarvan flinke branding waarin gesurfd werd. De eerste dag deed de motor het op de heenweg nog, maar toen we terug wilden werd het roeien geblazen. En daar is zo’n rubberen boot eigenlijk niet voor bedoeld. Het kan wel, maar het is erg ongemakkelijk. Met tegenwind en tegenstroom kom je maar langzaam vooruit. De volgende dag moesten we naar de wal om de gehuurde auto terug te brengen. Er stond veel wind en dus ook veel branding. We werden dwars over het water geblazen en konden de vaargeul absoluut niet halen. We konden nog net de laatste boot grijpen die voor anker lag het dichtst bij de vaargeul en die heeft ons met zijn dinghy naar de wal gesleept. Daar hebben we meteen maar veel boodschappen gedaan en zijn in de dinghy gaan zitten, wachtend op een collega die naar zijn eigen boot terug zou gaan en ons een sleepje zou willen geven. Dat was geen probleem. Maar daarna konden wij Madeleine niet meer af. Het heeft een paar dagen gestormd, we konden niet weg, en we konden ook geen weersinformatie binnenkrijgen met de radio. Een ongemakkelijke situatie. Huib heeft al heel veel gesleuteld aan onze oude buitenboordmotor, en nu was de maat vol. In Honolulu hebben we een mooie nieuwe 4-takt Yamaha 6 PK aangeschaft. Uiteraard met enkele sloten erbij, want die motoren zijn erg gewild (daarom hadden wij ook graag een oud lelijk ding).

Zo hebben we weer veel geklust en rond geracet om van alles en nog wat aan te schaffen voor onze tocht naar Alaska. Het viel ons tegen wat hier te koop was aan boeken en pilots voor dat gebied, zodat we e.e.a. via internet hebben moeten bestellen en laten bezorgen in de haven. Het is altijd afwachten of dat werkt, maar het is allemaal goed gekomen (het is hier tenslotte USA). En voor het eerst sinds tijden zijn we weer druk geweest met socializen. We zijn ruim 2 maanden met z’n tweeën geweest en dan moet je ook wel weer erg wennen aan al die drukte om je heen en al die afspraken.  We hebben hier het zeiljacht de Anna Caroline ontmoet, met Wietze en Janneke. We hadden al anderhalf jaar via email contact met hen, maar we hadden hen nog nooit in levende lijve ontmoet. Zo gaat dat, je wilt iets over een bepaald gebied weten en wordt door de ene cruiser in contact gebracht met een ander die daar is geweest. Erg leuk en heel handig. Twee Nederlandse boten hier in de haven en straks in dezelfde groep op weg naar Alaska is wel bijzonder. 

Punchbowl Cemetery

Tussen de klussen door hebben we natuurlijk nog wel het een en ander van de eilanden gezien. We zijn hier nu zes weken en hebben op Big Island, Maui en Oahu uitgebreid rondgetoerd. We hebben Pearl Harbor bezocht samen met Wietze en Janneke, en dat had een extra dimensie omdat Wietze jarenlang bij de marine op onderzeeërs heeft gewerkt. The National Cemetery of the Pacific, Punchbowl genaamd naar de ligging in een oude vulkaankrater, is de begraafplaats van 35.000 slachtoffers van drie oorlogen (WO II, Korea en Vietnam). Veel van de graven dateren van 7 december 1941.  Zuilen en zuilen vol met namen van gesneuvelde en vermiste soldaten. Heel indrukwekkend.

Het plan is om 6 juni naar Kauai te varen, het noordelijkste van de bewoonde eilanden, en daar in een mooie ankerbaai de onderkant van de boot schoon te maken. Ala Wai Harbor is vies en er is in de drie weken dat we hier liggen een enorme aangroei van planten en schelpdieren aan de rompen gekomen. Dat moet er afgekrabt worden (Huib), maar dat ga je hier in dat vieze water niet doen. Als we weer lekker schoon zijn en de wind is gunstig, dan vertrekken we naar het noorden. Onze bestemming is Kodiak Island, maar het is van de heersende wind afhankelijk of we daar komen.  Soms word je door overkomende depressies (lage druk gebieden) gedwongen om naar het oosten uit te wijken en dan kom je aan de westkust van de VS uit. We zullen zien.

Pacific Crossing

Geschreven: donderdag 28 april 2016

Zondag 17 april 2016

Na 4720 zeemijlen en 38 dagen zijn we op zaterdag 16 april aangekomen in Hilo, op het eiland Hawaii, USA. We hebben een goede overtocht gehad, zonder problemen. Ons vertrekpunt was Panama City,

Panama BioMuseo, architect: Frank Gehry


...en van daaruit  zijn er drie aanbevolen routes naar Hawaii. Welke route je kiest hangt af van het seizoen. Gebaseerd op statistiek wordt een voorspelling gemaakt van de te verwachten wind. Het probleem is nl dat je sowieso door een windstil gebied heen moet (doldrums) voordat je in de passaatwind komt. Dit gebied schuift met de seizoenen naar het noorden respectievelijk zuiden. De directe route (4500 mijl) voert langs de Midden-Amerikaanse kust en buigt ter hoogte van Mexico af naar het westen. De andere routes steken eerst naar het zuiden, naar de Galapagos eilanden, dan naar het westen en tenslotte naar het noorden. De langste daarvan is 5300 mijl. Het idee is, dat je eerder in de passaatwind komt en dus toch sneller in Hawaii bent. Maar statistiek hoeft niet overeen te komen met de werkelijkheid en ondanks de voor onze periode aanbevolen langste route kiezen wij voor de directe route. Na het laatste bezoek aan de markt om verse producten in te slaan vertrekken wij op 8 maart uit Panama City naar het eiland Taboga, 8 mijl verderop in de Golf van Panama.


De volgende dag is het bladstil als wij het anker lichten, zodat we op de motor door de Golf tuffen, omringd door vele pelikanen. Tweemaal zien we een walvis, voor het eerst in ons varend bestaan. De eerste week hebben we weinig wind, zodat we ongeveer de helft van de tijd moeten motoren. Zodra het even kan hijsen we de zeilen, want onze dieselvoorraad is uiteraard beperkt (430 liter, goed voor 260 uur varen, naar schatting 1200 mijl, uitgaand van gebruik van één motor tegelijk). De nachten zijn donker, want het is nieuwe maan.



Op 11 maart werpen we de laatste blikken op de Panamese kust, daarna zien we de komende weken geen land meer, alleen maar water. Tijdens de nachtelijke wacht zie ik dat er zich iets onder ons bevindt op 22 meter diepte. De dieptemeter hoort in de oceaan ''oneindig'' aan te geven, en af en toe zie je dat kortdurend veranderen, dan zwemt er een vis of school vissen onder de meter door. Nu blijft de meter op 16-22 staan, wat betekent dat er iets vrij constant onder ons hangt. Heel af en toe is het weg. Visioenen van een walvis die plotseling omhoog zal komen en Madeleine omver zal werpen dringen zich aan mij op. Ik zet de motor aan, om hem te laten merken dat wij geen vis zijn (advies van andere cruisers). Ik zwenk naar links en naar rechts, maar er blijft iets onder ons, tussen 9 en 22 meter. Ik wek Huib. Hij heeft een heel ander idee. Van Arroz, onze advisor in het Panama Kanaal , heeft hij gehoord dat de drugsbendes tegenwoordig in het bezit zijn van onderzeeërs. Wij varen nog steeds betrekkelijk dicht bij de kust, dus misschien bevinden wij ons wel in hun vaarwater! Nu doemen heel andere akelige scenario's voor ons op. We zetten beide motoren aan en zetten koers loodrecht van de kust weg. Het ding vaart mee onder ons. Na twee uur is het weg, de dieptemeter geeft weer oneindig aan en we slaken een zucht van verlichting. Spannende uurtjes en eigenlijk geen idee wat het nou geweest is.

 Als we achterom kijken zie ik iets geks in de lucht, wat Huib direct herkent als een waterhoos. Een slurf uit de wolken naar beneden en opspattend water. De hoos beweegt zich met de wind mee in onze richting, we staan aan dek genageld. Gelukkig dooft hij uit als hij nog heel ver van ons verwijderd is. Voor de rest van de dag wel genoeg sensatie gehad.

Na een week ruimt de wind en het lijkt er op dat we de noordoost passaat te pakken hebben. Vanaf dat moment kunnen we zeilen, met een rustig, ruim achterlijk windje. We schieten niet hard op, want we ondervinden forse tegenstroom van de North Equatorial Counter Current. Dagelijks hebben we rond etenstijd een dolfijnenshow voor de boegen en het weer is prachtig.

US Coastguard Cutter 751

We varen door de territoriale wateren van achtereenvolgens Costa Rica, Nicaragua, Honduras en El Salvador. Op 20 maart zijn we ter hoogte van de Golf van Tehuantepec, Mexico, die berucht is om gemene winden. Deze "Tehuantepecers" ontstaan als zich een hoge drukgebied in de Golf van Mexico (aan de Atlantische zijde) vormt. De resulterende wind blaast over de betrekkelijk smalle strook land die de Atlantische Oceaan en de Stille Oceaan scheidt en komt versterkt aan in de Golf van Tehuantepec. We ontmoeten de US Coastguard Cutter 751, die eerst een rondje om ons heen vaart en ons dan oproept via de marifoon. Wie we zijn en waar we naar toe gaan. Ze zijn tevreden met onze gegevens en beëindigen de oproep met de laatste weersinfo: veel wind en hoge golven de komende 48 uur in Tehuantepec. Kort tevoren hadden we de zeilen al flink gereefd in verband met toenemende wind. 's Nachts halen we het grootzeil helemaal weg. Wind en hoge golven komen dwars in, wat het leven aan boord niet gemakkelijk maakt.

 De volgende dag neemt de wind toe tot 36 knopen (Bft 8) en we krijgen af en toe een breker in de kuip. Muren van water om ons heen, het spuit langs en over de boegen en soms dus in de kuip. De golven zijn imposant, maar Madeleine glijdt er soepeltjes af. Zij en de automatische piloot doen al het werk, wij zitten er bij om op te letten en zo nodig in te grijpen. Behoorlijk vermoeiend trouwens, al dat geweld van de elementen om je heen en het voortdurend alert zijn. Het is volle maan, dus het zicht is 's nachts gelukkig goed en overdag is het stralend weer. Aan het eind van de middag op 22 maart wordt de zee eindelijk iets rustiger. Een stormachtig begin van de lente voor ons. De enige schade die we hebben is een kletsnatte "linnenkamer", de voorraadruimte in de stuurboord boeg. Alles is nat geworden, het heeft gelekt via het dekluik, waar gigantische partijen water met veel kracht op gesmeten zijn. Dagen zijn we bezig om de spullen te drogen en alles weer op te bergen.

  Intussen maken we goede voortgang. De wind blijft steeds erg wisselen, tweemaal moeten we nog een paar uur motoren, maar voor de rest kunnen we alles zeilen. Meestal met een gereefd grootzeil en een genua die we voortdurend minder of meer kunnen reven. In de derde week is de wind zo achterlijk geworden, dat we het grootzeil weghalen en uitsluitend op de genua zeilen. Dat is erg relaxed. Het waait te hard voor de spinaker; de koers zou er perfekt voor zijn. Later kan het grootzeil in sterk gereefde vorm er nog weer een paar dagen bij.


Booby Shit...
Brown Booby

Zolang we niet al te ver van de kust verwijderd zijn (300 mijl) zien we vogels en dolfijnen. We hebben een paar dagen Brown Boobies te gast aan boord. Eerst vinden we dat nog wel gezellig, zo'n vogel op het dek, maar als na twee dagen de hele boot is ondergescheten is de lol er af. Vies en slecht voor de verf. Als we alles hebben schoongemaakt zijn de vogels inmiddels ook verdwenen. Op 12 en 13 april hebben we twee zeer heftige nachten, met de ene bui na de andere, regen, golven, geen maan en wind die binnen een minuut 10 knopen kan aanwakkeren, zodat we soms bijna "voor top en takel", met uitsluitend een klein driehoekje genua, voortstuiven met 6-7 knopen snelheid. 's Morgens is het nog grijs en dan kun je de buien die je 's nachts niet ziet, dreigend zwart aan de horizon zien hangen, 's middags klaart het op en is het stralend weer. Daarna blijft het wat buiig, maar prima zeilweer.De eerste dagen moeten we af en toe uitwijken voor een tegenligger, op 11 maart passeren we 's nachts het laatste zeiljacht. Daarna zien we geen schepen meer.

 Weersinformatie halen we binnen met de SSB radio. Daarmee leggen we contact met een radiowalstation; via dit station worden onze emailberichten (updates naar de familie en aanvragen voor weersinfo) verzonden en binnengehaald.  Voor dit doel heb je een speciaal emailadres. Het contact leggen met zo'n station lukt niet altijd, en als je contact hebt, lukt het zenden en/of ontvangen lang niet altijd. Per week mag je 90 minuten zendtijd besteden en soms is de verbinding niet goed genoeg om de berichten binnen te halen. Voor noodgevallen hebben we de satelliettelefoon paraat. Daarmee bellen we eens per week de moeders in NL.  Huib heeft in Panama de watermaker met succes gerepareerd. We hebben hem 37 uur gebruikt en daarmee zo'n 2200 liter heerlijk drinkwater gemaakt uit zeewater. De voedselvoorraden zijn ruim voldoende, we kunnen nog weken wegblijven. Maar na vier weken is het fruit op (en dat mis je echt) en na vijf weken de laatste verse groente (pompoen). Brood bakken en yoghurt maken doen we onderweg. Het zeewater ziet er zeer schoon uit en is diepblauw van kleur. Eenmaal komen we de onmiskenbare inventaris van een vissersschip tegen waar het kennelijk niet goed mee is afgelopen. Verder zien we nergens troep of plastic drijven. Evenmin is er de Sargassumplaag die de Atlantische Oceaan teistert: grote velden met taaie waterplanten die zich in je roeren en schroeven draaien. 

Op wacht...

Na twee weken veranderen we het wachtsysteem.  Aanvankelijk draaien we wachten van drie uur, maar daarmee komen we niet aan voldoende slaap. In het nieuwe systeem delen we de avond en nacht op in twee wachten van zes uur en overdag slapen we elk nog 2-3 uur bij. Dat bevalt beter. De dagen zijn daarmee kort en vliegen voorbij. Naast de zorg voor schip, materieel, navigatie, weersinfo etc. ben je druk met huishoudelijke zaken. En tussendoor natuurlijk een boek lezen of een spelletje doen. Het Stille van deze Oceaan ervaren we aan het begin en aan het eind van de trip. Voor het overige deel van de tocht vonden we dit stuk water niet zo stil. De oceaan heeft ons bij tijden aardig bezig gehouden, en we ondervonden veel meer wisselingen in windkracht en -sterkte dan we verwacht hadden.  

Aan het eind staat er weinig wind meer en we gaan in een gematigd gangetje op Hawaii af. Het is een belevenis als we in de nacht van 16 april de lichtjes van de vuurtoren en de bebouwing van Hawaii aan de horizon zien. We hebben dan nog een rustige nacht bij halve maan voor de boeg, goed om het einde van dit kluizenaars/oceaanleven langzaam tot ons door te laten dringen. In de loop van de ochtend gooien we het anker uit in Radio Bay. Met de dinghy naar de wal om ons te gaan melden bij de Amerikaanse douane, die ons allerhartelijkst ontvangt.



Madeleine door het Panama Kanaal

Geschreven: donderdag 28 april 2016

Zondag 6 maart 2016

Op 4 maart is het zo ver, dan is de transit van Madeleine door het Panama Kanaal gepland. Het is altijd tot het laatste moment spannend of het inderdaad door gaat, want pleziervaart heeft geen prioriteit in deze business. Als line handlers hebben wij de bemanning van de Tignanello gevraagd, Willem en Remco. We ontmoetten hen al eerder in Curaçao. Als derde persoon gaat Dennis mee, de Amerikaan die net als wij op Sparrow bemande. Helaas moet Willem afzeggen in verband met een forse peesontsteking aan zijn rechter pols, veroorzaakt  door enkele dagen fanatiek polishen van de rompen. Dennis neemt in zijn plaats een vriend mee, Bob, van wie hij zegt dat hij een goede line handler is. We hadden al gemerkt dat de verhalen van Dennis met flink wat korrels zout genomen moesten worden, maar veel keus hebben we niet. We weten dan nog niet dat Bob geen knoop weet te leggen.  

Op het afgesproken tijdstip (13.00 uur) vertrekken we naar The Flats, de ankerplaats in de Bahia Limon, waar je moet liggen wachten tot de advisor aan boord komt. Madeleine hangt aan weerszijden vol met enorme stootwillen en we hebben vier enorme, 30m lange, 22 mm dikke trossen aan boord om ons aan de sluiskades vast te leggen (gehuurd). We melden ons bij Cristobal Signal Station en krijgen te horen dat hij er om 16.00 uur zal zijn. Tijd genoeg dus voor een uitgebreide lunch. Er komen nog twee catamarans voor anker liggen. Uiteindelijk wordt het na vijven voor de advisor komt, Gonzalez.  Advisors zijn mensen die een vaste baan hebben bij de PCA (Panama Canal Authority) en die in hun vrije tijd kleine schepen (< 60 m) door het Kanaal loodsen. Officiële pilots zijn beroeps en werken voor de grote vaart. De kwaliteit van de advisors is sterk wisselend. We hebben verhalen gehoord van mensen die nauwelijks engels spraken. Gonzalez is een aardige kerel die voldoende engels spreekt. Hij vertelt ons dat we in de eerste sluizen, de Gatún Locks, moeten "raften" met de Blanchette, een grote Canadese cat. Je kunt als jacht op vier verschillende manieren in de sluis worden neergelegd. (1) Het gemakkelijkst is het als je aan een sleepboot kunt aanmeren. Die ligt langs de kademuur en vangt de hoogteverschillen op. (2) Je kunt zelf langs de kademuur liggen, maar dan moet je heel goed opletten dat je niet langs het beton schuurt en dat mast en stagen de kademuren niet raken als het water met veel turbulentie de sluis in komt. (3) Je kunt samen met andere jachten als vlot aan elkaar gebonden worden (het zogenaamde raften) en in het midden van de sluiskolk gelegd worden met lijnen naar beide kanten. (4) En tenslotte kun je solo in het midden liggen, zgn "center chamber". De eerste en de laatste methode hebben onze voorkeur en dat hebben we ook aangegeven.

Kolkend water in de kolk
Rafting with Blanchette

Maar daar wordt vandaag geen rekening mee gehouden. We moeten langszij de Blanchette vastmaken en omdat zij groter is dan Madeleine is zij vanaf dat moment de baas. We varen op hun motoren, met de onze standby, moeten de aanwijzingen van hun advisor volgen en zijn afhankelijk van hun schipper. We weten al direct waarom we dit liever niet wilden. De Blanchette wordt bemand door drie jonge stellen met kleine kinderen. Ze zijn erg aardig en relaxed en vooral bezig met filmen. In de sluizen, met het kolkende water, sta ik doodsangsten uit voor de kinderen die vrolijk over het schip rennen en klauteren. Eén misstap en je ligt in het water, fataal. We zijn een breed vlot en Blanchette heeft grote moeite om ons vrij te houden van de kademuren. Tegen de regels in roep ik aanwijzingen naar Gonzalez en vraag hem de zaak over te nemen, wat hij ook doet. Liever onbeleefd dan de dupe  te worden van de sloppiness van onze buren. Het is hard werken, er komen enorme krachten op de lijnen bij het naar beneden storten van het water. We hebben alleen aan bakboord lijnen naar de kade, dus aan elke lijn twee man. Remco en ik bedienen de lijnen op de boeg en Gonzalez is zo aardig dat hij Dennis helpt aan de achterkant. Huib heeft zijn handen vol aan het bijsturen van het vlot (wat officieel niet mag, hij mag alleen standby draaien). Met vereende krachten komen we ongeschonden de drie locks door. Buitengaats staat een partij golven die de cats lelijk tegen elkaar doet botsen en flink aan de lijnen rukt. We moeten daar door heen voor we los mogen gooien. Het is inmiddels aardedonker en we tuffen het Lake Gatún op, naar de moorings, om te overnachten. Die moorings zijn enorme tonnen, plat van boven met grote klampen. Je kunt er op staan. Wij krijgen een mooring toegewezen waar al een schip aan ligt. Het is de bedoeling dat de mooring tussen beide schepen in komt en dat je zowel aan de mooring vastmaakt als lijnen uitbrengt van beide schepen naar elkaar. Erg ingewikkeld en erg veel werk.  Het is al na negenen als Gonzalez van boord gaat. Wij moeten dan nog eten.

Beetje naar SB
Arroz overhoort ons

De tweede dag komt een andere advisor aan boord, Arroz. Hij is om kwart over 8 present. We serveren een ontbijt met scrambled eggs voor iedereen en gaan op weg naar de sluizen aan de Pacific kant. Arroz is een midden veertiger en een geboren leraar. Hij begint met ons te overhoren over allerlei feiten aangaande het Kanaal en geniet zichtbaar als wij niet al teveel weten. Hij begint met vertellen en houdt de hele dag niet meer op. Intussen let hij scherp op en werpt aanwijzingen tussen zijn verhalen door, zodat je zelf ook wel moet blijven luisteren. Het is vier uur varen naar de volgende sluizen, de Pedro Miguel Locks. Eerst steek je Lake Gatún over, daarna kom je in het uitgegraven kanaal. Arroz weet dat wij liever niet raften, en houdt daar rekening mee. Wij gaan solo center chamber door de locks. Wij hebben nu aan beide kanten lijnen naar de wal, dus alle line handlers zijn bezig. Als blijkt dat Bob niet weet wat te doen, springt Arroz in. Op de kades staan vier man die ieder van ons een dunne lijn toewerpen waar we de landvasten aan moeten knopen. Zij halen de lijnen in en leggen ze vast om de bolders op de kant. Zodra het water gaat zakken moet jij de lijnen aan boord vieren. Goed opletten, want anders komt je boot te hangen en kunnen de klampen uit het dek worden gescheurd. Blanchette krijgt een andere partner toegewezen, een monohull, van wie ik later hoor dat zij dezelfde doodsangsten hebben uitgestaan als wij.


In de Gatún Locks ligt het grote vrachtschip waar je mee schut voor je, hier ligt de kleine vaart voorin de sluis. Dus als de kleine schepen goed gepositioneerd zijn kan de kolos binnenkomen. Het is zeer indrukwekkend, als je die op je af ziet komen. Omdat het even duurt hebben we net tijd voor de (voorgeschreven warme) lunch, rijst met kip. Na de Pedro Miguel sluis is het een mijl varen naar de laatste twee (gekoppelde) sluizen, de Miraflores Locks. Daar hangen webcams en het blijkt dat het thuisfront ons goed kan zien. Er wordt druk heen en weer ge-smst. Het doet ons wel wat om deze belevenis zo te delen. Arroz instrueert ons uitgebreid over de laatste sluiskolk.

Line Handler Maaike

Daar staat een enorme onderstroom naar buiten toe, dus als je de motoren niet voldoende in de achteruit zet en de achterlijnen niet op tijd vast hebt, stort je tegen de sluisdeuren aan. Remco en ik bedienen de achterlijnen. Gelukkig staat Arroz ook hier standby, want eigenlijk heb ik er niet genoeg kracht voor.Huib krijgt na afloop een compliment van hem over zijn boat handling. En dan is het klaar, we zijn in de Pacific! Zonder kleerscheuren. Het is veel meer werk en inspanning als je met je eigen schip gaat dan wanneer je bemant. We leggen in Balboa Yacht Club aan een mooring aan, de gehuurde lijnen en fenders worden opgehaald, Arroz wordt opgehaald en de bemanning gaat van boord. Wij drinken een maltje op het achterdek en vallen dan in onze kooi.