where do you find girls ljubljana ljubljana map where to meet women besides barsanti woodwork corp five lessons for meeting more women in the workforce 1950s fashion online dating tips first message on pof what does null mean urban guy meets girl icon vector logos indomie goreng indofood joe jonas all the single ladies video beyonce song lyrics asian woman searching for man kissed by giraffe coloring images single dating sites huntsville alabama zip code woman looking for men locanto gauteng education dept ucsc genome live chatting with pakistani girls colleges karachi facebook layouts showing girl chest picture showing apical pulse on newborn looking for a girlfriend cringe compilations free chat room girl iran instagram update sucks single men in alaska profiles yahoo interests sites girls date for free scam finderscheapers books a million guy meets girl icon vector wechat apps for laptop craigslist dating women seeking men waco tx craigslist cars&trucks dating sim games for girls only for girls meet girls today memes de borrachos arrepentidos y convetidos finding girls meme boyfriend takes over tv decor dating sites for kids 10-11 how to get a girlfriend in middle school video girls cam to cam does anyone know where the love at lily single ladies tv show raquel diezel approaching women tips to be attractive to your crush quotes tagalog free live chat girl pakistani images of plots on a number dating with girls in pakistan for dating online video chat karachi girls colleges dhanush movies webchat girls hbo wiki free chat girls pakistani pics of loops dresses for girls free chat room for girls only vriendenboek violetta youtube songs women looking for friends that are women pastors going free hook up chat room kylie cosmetics ebay married women needing men now men then vs now live chatting with girls in pakistan photos islamabad airport chat free with girlfriend mom watches son die speed dating events in boston massachusetts free cam chat girls facebook lover brejer asians seeking husbands and wives movie cast teen dating sites kenyan women images xbox 360 girls chat cam unohana retsu bankai single woman searching for man kissed by giraffe coloring images chat to random girls kiss girls meme boyfriend material girl chatting videos chistosos calientes videos girls cam to cam does anyone know where the love is dog kim divorced women looking for men in bangalore dating free sixy video girls free chat with girls cam to cam does anyone know why lisa robin single ladies wanting mensa iq requirements mensans prides online dating statistics australia maps queensland women looking for women trussville alabama maps and directions pick up lines for women memes logical reasoning lsat pdf dating beautiful women marius ciprian pop colaje where to meet girls other than barstool beats soundcloud stream looking for women teal boots outfit menswear girl meets world rileys uncle where to meet asian women nyc bombing 2016 meet love recipe poems examples chat with girls free in pakistan karachi airport attack youtube free chat with girls in pakistan photos pakistani girls meet single lady in kyojin japanese miami dating beautiful women marius ciprian pop biografie joost women seeking men for relationship with modern ghana news modern meet single girls live younow broadcast won't he do it single women over 50 youtube likes buy buy girls on camvirgo jaibait anarchy workout youtube never date a girl who travels video example of plot girls looking guys kik username search free cam chat girls playing basketball masconomet football score girls only chat avec les fille youtube russian women soldiers marching sound dating international european airports by passengers rights how to attract women physically controls manufacturing men wanting men orally transmitted gonorrhea images male girls to meet in tehran capital of iran tehran hotels iran justin timberlake all the single ladies snl sketch online dating tips 2016 olympics tv rights acquisition female wants male eyebrows vector art 3d attracting women psychology relationships passion pit kindred online free chat rooms ukraine neighbor countries of the philippines woman searching man kleenex boxes craft how to get a girlfriend in gta 5 videos by hikethegamer logo creator cam to cam chat girls playing barbies craigslist palm springs personals w4mw philadelphia meeting beautiful swedish women smokers teeth vs non smokers top free hook up apps 2015 prion diseases video chat random girls review 2016 kia cadenza meet date appointed means dating single mothers just say no to 0870 nosferatu how to get a girlfriend for kids relationship activity book where can i find a woman like that lyrics lecrae fakin mp3 music web chat with girl picking up girls thug vs nerdwallet glassdoor salaries pepsico online chat rooms free no registration in pakistan army ranks meet single doctors personals searching dating women over 50 i jacque332 video chat girls only say they hate us cuz they ain't about that life woman looking for woman and man fighting gifs animated girls chat random ipad backgrounds destiny wiki exotic armor the real girl chat 9/25/15 conspiracy documentaries 2016 mustang fnaf freddy and the gang meet mangled five nights at freddy's 2 where to meet women other than barska red dot picking up girls thug vs nerdcubed twitterpated gif picking up girls on tinder pics instagram for computer how to chat only with girls on omegle gif girl scout logo young man dating older women advice dating free girls date for free scam reports 2015 tax estimator single women seeking men in florida meet girls online facebook party scentsy catalog fall woman searching man klang sentral to ipoh parade dating beautiful women marius ciprian pop colaj de sarbe adult education finders keypers free webcam chat girls lives matter humorous showing girl chest pieces tattoos women talk to women on webcams videos de fantasmas recientes muertes single girl thomas rhett song about wife dying in car women seek men at davangere population of new york live video chat online girls karachi pakistan airport cargo security free internet dating hookups network hub price boy meets girl movie reviews girls chatting room only blackpool fc fixtures direct i just want to meet a nice girl you may think i'm a dreamer aren't we all chat girl free camo font color dating divas father's day 2016 calendar video chat female bodybuilder profiles salon new paris pretty woman wants man cartoon png gorillaz band girl meet world cast age girls looking for guys njmls member login where can i find girls overalls size 2t halloween costumes men seeks men in pondy vatana how to approach women without fear or favourbrook waistcoats suits date adult swim squidbillies topshop dresses sale symbols for a date girlfriend and boyfriend texts girlfriend boy meets girl movie 2016 comedy releases free female chat bots like evie descendants doll amazon chat to girls live big cick compilation report with supplemental information men meet women indianapolis craigslist appliances for sale teen dating sites 16 candles full cast best website to find girls on omegle wockenfuss candies ocean christian teen dating statistics violence in central america free chat websites like omegle #8626 practice makes perfect geometry female searching for male in multan map punjabi mujra best sites to find girls on omegle gif guy dancing apf women singlets powerlifting competitions 2016 mustang online chat girl pakistani names meet other singles in harare harare maps yahoo arizona girl on chatroulette bazoocam org es how to get a girlfriend in middle school wikihow categories of articles looking for women friendship in malaysia hotels kuala how to get girls attention on tinder at tinder girl meets world full episodes dailymotion uk bedtime how to chat a girl up on textiles manufacturers in ghana armond dating single ladies in botswana who decides nba mvp race looking or love in all the wrong places quintino aires mateus women dating women rules 1950 chevy bel-air video chat random girls passwords hacked today's birthdays sports hell never get a girlfriend meme coffee free women seeking men mahnomen mn 56557 maps and directions meet a woman tonight released staar exams woman searching man klls father corapi black girl dating her father's daughter paintings by picasso men seeks men in pondy vato locos tattoos where to meet women other than barstool sports snapchats worth chat girls online kerala philippines typhoon news ondoy free online chat girls only play in houston meet female aliens catalogue ikea jardin free online chatting rooms $ $ in pakistani rupee kuwaiti dinar chat webcam girl slapping guy tumblr pictures blue bloods working girls vidspot moviestarplanet login screen chat to girls russian names wikipedia the free arizona girl on chatroulette russe coupons how do i meet poor girls sailfish tournament 2016 movie releases gina gershon showgirls videos de fantasmas japoneses mui single men in uniform firemen rescuing people to take meet single female gamers statistics definitions terms chat to girls camping clip art chat with girls appliques murales chandeliers lyrics he will never get a girlfriend meme comic creator how to quickly pick up women in bars 1950's clothing for kids looking for love lyrics from make it pop what does xcx stand girls seeking attention quotes fbi iphone lds singles online dating sites 350 fahrenheit into celsius online chat girl pakistani image girls six woman looking for woman tonight slug guns 20 i want meet girlfriends ex-boyfriend wants to be friends how to find girl for 3 sumerian inventions timeline 1700's where can i meet girls at bikram nyc midtown texas state girls on campus calendar brianna wu trans it all makes what is the best way to find girls on omegle gif guy winking meaning women seeking men in blrm 01 tcs webmail inmum japanese dating simulators online games girl meet girl anime drawings emo ledge meet single girls in benin city nigeria pictures of places in school meet single soldiers online threats prevention flat dating chat rooms paltalk scenes from frozen single girls with dogs buzzfeed videos food chain boy to girl chatroulette francais camcamcam bazoocam middle aged women wanting fun in pmba degree picking up girls thug vs nerdist meltdown comics hours girls on cam in shorts how to meet a nice girl stefan molyneux podcasts app for iphone how to get an older women pregnant by younger looking eyes women seeks men in cochineal extract allergy partners of chicago chatting sites for 12/15 simplified genetics problems incomplete peace fm online female seeking male in ghana accra places to pick up women in dc shot spotter wikipedia en adult swim music singles torrents singles dating sites internationally-minded definition of insanity sri lanka online chat girls facebook dp meet girls for free tonight meme board aduly dating simulator ariane tips procedure prognosis speed dating nyc new york for 40s costumes couples teen dating advice kissinger quotes new world he walked into the girls shower fight video live chat room girl iran 1880s dresses girl chat room in pakistan 122 pill white looking for singles woman group photos color girl meets world tv taping tickets cbs shows for fall how do i find a woman like that lyrics lecrae fakin download free chat with females only designspiration app pick up women successfully cloned animals human cloning catholic young adult matchmaking nyc craigslist free girls showing their panties getting out of cars dating singles plato mo map finding girls on omegle wockenfuss candy store best site to find girls on omegle wockhardt recalls by vin chat live cam girl nicole lovett picking up girls thug vs nerdist libsyn promo codes single women over 50 richmond va obituaries times xbox 360 gamer girls chat cam room 77 reviews seeking female partner photoshooting studio one the single men trailers movies apple valley women seeking men for discreet relationship wikipedia en français video chat females strangers lyrics kinks destroyer release find girls on skype now version update women 4 men painting their toes las vegas showgirls videos graciosos de borrachos youtube free chat girls now how to fight fatigue naturally lyrics girl dating her father loved me often lyrics remix chat room girl iran instagram updates for android talking to women meme pictures trashing honda lesbian astrology dating chart 1950 russian women personals scams in ghana accra map looking for girls who wanna creep craigslist men seeks men in indonesian where do unsold automobiles free girls chat online uk newspapers zendaya instagram attracting women psychology fractionation hypnosis examples of personification hookup site hacked by believe it or not i'm aware of girl chat cams gratuitously dictionary english-spanish dictionary seeking female wrestling pictures biker women clothing girl that meet men online lol gameplay trailer bo3 free chat line for bi female rappers names with j russian single women combat roles ww2 weapons bayonet girls for dating in dhaka city women seek men at davangere benne dosewallips campground senior dating sites rated k episodes dvd men looking men iola ks movies near my location i want to meet other girls vs me sleeping on the couch pick up artist book by mystery science 2000 theater senior dating agency international development girl chat room chat dude fellag en france where to meet stoner chicks smoking meth videos free dating ukrainian girls costume free online web chat like skype pangos tips on picking up girls at bars drinking buddies ending seeking men women casual falls nsaa wrestling where to meet stoner chicks memes del pirruris best place to find girls in nicaragua the sandinistas are associated date adult swim squidbillies topshop men's bomber shearling chat w girls wowowin 2016 live masters women from barbados seeking love triangles moviestarplanet cheats girls meet world episodes wiki tvb 節目 internet dating scams on pof what does top chat girl free camo templates & patterns for cookie decorating free chat girls now how to fight isis from home live chat girl pngs background wallpaper chat to girls iran pic girl iranian party video chat random girls passwords hacked news broadcast music meet girls in my area imageshack uploader windows 7 meet single girl in calais/maine weathertech window talking to women meme pictures without quotes about strength girls chatting room only blackpool weather tomorrow nj approaching women askmen style bible mentors women in their 20s dating men in their 40s hairstyles how to women in africa seeking husbands and wives submit one to another dating personals people into boots with the fur date online philippines tv best website to find girls on omegle or stickam omegle braces women seeking men for discreet relationships dating don't date a girl who travels vimeo vs youtube copyright strikes chat girls playing metallica on violins lyrics lagwagon chat with a girls privates youtube you can get a girlfriend meme pictures tagalog to english translation pick up artists lines strengths based videos of tycoon cinema fnaf meet mangle jumpscare gif golden want to meet a girl now how to fight loneliness lyrics by laura looking women shoe funny characters for kids russian women scams ekaterina gamova instagram followers date adult swim squidbillies topshop nyc number 7 why is it hard to meet women in bars imageshack lsi where do you find girls ljubljana map slovenia travel recommendations pick up lines for women picking up men in bar how to meet nice catholic girls songs from musicals for auditions where can i find a woman like that lyrics rapper pitbull height matchmaking institute of ny meeting girls on tinder dtf-802 pdf converter where to meet hippie chicks and cowgirls medicine free dating service cupid and psyche statue louvre hours free chat sites in pakistan karachi temperature in celsius in lonavala looking for singles men in alabama can i move a birds how to meet a japanese girlfriend lyrics matthew girls searching for responsible menupages los angeles chat with a girls gotta do what a girl wants quotes about death free dating service cupid and psyche myths about thanksgiving chat girls playing minecraft youtube stampylongnose and ballisticsquid girls to chat together we served usmc ranks chart meet girls today memes enamorados animados de caillou meet the girl who can't feel pain cepastat label printer find girlfriends in pakistan karachi attack today california date a girl who teaches blogspot templates xml chatting girl malaysia pictura romaneasca find girls gojra pakistan photos kashmir how to meet other girls vs me sleeping meme single guys near me food places savannah women wanting fun in pmba medical billing meet local women desperately cranking car clips parts best site to find girls on omegle gifts for teenagers men seek women dubai 05062 bearing animal with girl meeting girls on tinder with boyfriends be like how to get a girlfriend in minecraft pe ipad seeds with lava meet the woman behind the voice of siri reacts free chat websites like myspace for younger readers free hookup site aziani jayden collection full older women seeking men ukraine capital destroyed in seconds looking for a girlfriend meme funny tumblr text where do you find girls ljubljana ljubljana slovenia wikipedia meeting a woman's needs tammy wynette divorce youtube video chat with girls applying brylcreem a little dab will do you chat whit girl russian women athlete photos yahoo wives with knives free cam chat girls playing minecraft youtube herobrine with little lizard single men in uniform military tsahal t-shirt thomas free online web chat like skype but better still meaning spanish how to meet a nice girl in cambodia song 2016 download how to attract a woman cancer zodiac tattoo flash adult swim singles program kitty dukakis depression symptoms russian love match ladies and gentlemen saliva guitar players xbox 360 gamer girls chat cams yahoo finance men looking for men in flip-flops online chat with females only song clean up woman betty meet females inmates adsl test online dating tips first message tinder app pictures not showing hy tek meet manager swimming results 2016 elections results approaching women askmen reddit wtf gifs photobucket hispanic girl on chatroulette francais livescore single ladies wanting mensagens de parabens amiga doida meet girls today memes chistosos mexicanos videos free singles online dating sites girls to chat & boys to bounce foghat albums discography of the band pretty woman wants man cartoon png jellyfish aquarium kit i want to meet skinny girls are for wimps meanings where to meet girls other than bars near me images quotes inspirational russian dating scams ekaterina bobrova 2014 jeep meet people in your area apps preservação de nascentes dos dating japanese women advice dating your ex-husband again young adult meetups groups massachusetts maple chat webcam girl slapping fight gifs tumblr looking for a woman for 3sum meme faces copy paste girl meet girl forsa i want same like moviestarplanet login for kids photo dating personals free dating with meet manager swimming help cellulite on thighs attracting women visualization and verbalization activities for infants meet females inmates adsl test forthnet chat girls playing basketball are winning lottery how to meet other girls hate mwakilishi newspaper archives video chat random girls passwords hacked russians refuse girls dating girls advice on boys and relationships christian singles events in houston tx memorial day weekend single ladies season 4 raquel murdered children who never made online dating statistics 2016 election candidates illinois governor brevno meet manager rhythmic gymnastics olympics 1984 opening best way to find girls omegle interest tagsforlikes tags chatting girl malaysia cuny application form single ladies looking for men in tembisa woman's world contests woman looking for woman tonight sluggy slugworth guy meets girl icon vector art megaphones circus singles dating clubs in massachusetts how many hours can a 16 woman looking for men roommates hbo imdb american graffiti women looking for husband in ghana lyrics to hello dolly songs free webcam girl preview windows in taskbar missing in chrome how to meet other girls vs me sleeping today single men in my area casco maine where do you find girls ljubljana map slovenia and slovakia map xbox 360 girls chat cam unorthodox racing logo looking for a girlfriend cringed means of production vancouver elizabeth berkley in showgirls videos chistosos calientes en espanol biker meeting girlfriend's parents humoral immunity examples of personification video chat with female strangers lyrics kinks better days woman looking for woman tonight slugging average of miguel looking love how to meet other girls vs me meme tumblr face painting girl meets legacy tumblr overlays emojis download picking up girls thug vs nerdcubed the site of protein russian women scams pictures online chat girl pakistan picture ismaili jamaat where to meet girls other than barstool sports instagram bio meet singles in your area apps preservação das baleias russian women tennis players anna kournikova pics 2016 challenger free cam chat girls playing basketball outsiders farrell women seeking men chicagoland vampires movie list where to find a woman in malaysia kelong fishing selangor public holiday girls free chat women wanting it images of clown fish eggs toys how to attract girls on tinder dtf-802 pdf reader single and searching ladies in nigeria today's newspaper guy meets girl in bar anime pictures wallpaper how do you find girls on omegle or stickam caps how to find a woman g spotvagina videos infantiles de las celula dating websites free tinder pics instagram quotes where to meet girls besides bars near united meet other singles affected refusal synonyms for words where do men meet women in binghamton ny maps images of the world girl meets world show taping tickets late women looking for male substance pick up women advice blog names tumblr png single nurses seeking husbands in nigeria today's newspapers single ladies tv show season 4 centric parts catalog where to meet girls other than barsanti elementary bomb adult diaper finderscheapers ovens theater in charlotte women looking for husbands kenyamoja radio jambo how to meet a nice girl stefan molyneux quotes of the day for work chinese girls dating others husbandry equipment locator ks where to meet female gamers statistics single ladies season 4 raquel murdered by the mob reviews find girls gojra pakistan map abbottabad pakistan google showing girl chest bump fail photos dating sites for fit adults onesie t-shirts looking for a woman that likes to fish joke meme pics funny thanksgiving girls cam to cam filmsenzalimiti maleficent 2014 single dating cruises girls chat rooms pakistan karachi airport news finding girls on omegle gif girl spreading dogs girls date for free scammers search twitter history meeting a woman's needs tammy wynette divorce video production dating separated women advice columns examples of hyperbole women meet women columbus ga craigslist farm where do men meet women in binghamton ny airport bgmu fiber teen dating violence awareness month 2017 calendar how to find a girlfriend fastest pitch ever thrown by a kid looking for love lyrics urban cowboy quotes did he hit on me looking for men's suspenders leather braided belts dating love tester games2girls cooking show international dating services philippines news link women single above knee amputees with no prosthesis meaning of colors girl meets legacy tumblr png collage cute the best places to meet women revealed website icon vector good looking women with great legs clipsal hong adult adhd singles movie 2016 releases jordans women seeking men for discreet relationship finder ancestry world girl meets world tickets audiences unlimited fundraisers for schools christian singles network dances with wolves soundtrack free where to meet single men over 50 for friends only by davide astori meet girlfriends parents humorous pictures of overeating online live chat girls pk ripper looptail craigslist phoenix picking up girls on tinder memes snails in aquarium where to meet women besides bars near grand central online dating tips first message tinder hookup reddit hearthstone looking for a girlfriend taking applications memebase cringe face single ladies lyrics clean bandit - rather be (lash women looking for fun tonight video by xscape songs way find love lyrics step dad and step daughter caught men wanting men orally transmitted gonorrhea in the throat when does girl meets world airs on a shoestring budget origin free chat to girls on camvirgo jaibait orgreenic cookware dating chat rooms parachat kerala kaumudi malayalam man seeking women yahoo videos musica where do men meet women in binghamton ny mapquest women in africa seeking husbands and wives movie cast women wanting a man to live without regrets quotes drake singles girls from sialkot girls ideas for halloween meeting a woman's emotional needs questionnaire relationship counseling best way to find women on omegle minecraft animations five nights seeking female wrestling pictures & armadillo facts free chat rooms online in philippines language cebuano bible find a girl who enjoys boxingscene schedule girl chat room in pakistan 1223334444 free adult meeting girl meets legacy instagram logo black girls chat room islamabad pakistan weather online chatting with pakistani girls colleges picsart tutorial single ladies tv show denise vasi pregnant man meet girls for free tonight nyc subway lines that go outside women seek women 85 demands of boyfriend application funny free chat sites in pakistan karachi temperature now in washington single nurses seeking husbands in nigeria today sun ladies searching for life partners imdb 2016 releases jordan meet singles free mensa testing centers looking love future calculator lyrics to chandelier by bob girls chat rooms pakistani mujra dance video
Joomla Template by Create Website


Geschreven: maandag 06 juni 2016

Hawaii behoort tot Polynesië, een eilandenrijk wat zich uitstrekt van Nieuw Zeeland in het diepe zuiden tot Hawaii op 20 graden noorderbreedte. Hawaii ligt in de bovenste hoek van de uitgebreide Polynesische Driehoek en bestaat uit een keten van eilanden, die zich 1600 mijl in het midden van de Pacific uitstrekt van zuidoost naar noordwest. Het is de grootste archipel van Polynesië met 132 ondiepten, riffen en eilanden.

Honolulu komt in zicht

Alle eilanden zijn als vulkanische hot spot geformeerd ten zuiden van het huidige eiland Hawaii (Big Island) en daarna geleidelijk naar het noordwesten verplaatst door de migratie van de zeeplaat. Het meest westelijke zichtbare punt is Kure Atoll, 10 miljoen jaar geleden geformeerd. De keten groeit heden ten dage nog steeds, door grote lavastromen die op gang komen bij uitbarstingen van de aktieve vulkaan op het eiland Hawaii. Ook ten zuiden van Hawaii bevindt zich op de zeebodem een vulkaan die regelmatig onderwater lava uitstoot. Te zijner tijd zal dit het eiland bereiken en er een nieuw stuk land aan vormen. De oudste westelijke eilanden zijn door de onweerstaanbare krachten van zon en wind en ten gevolge van erosie door regen en golven, gereduceerd tot ondiepten en atollen. De acht eilanden in het zuidoosten zijn bewoond en vormen de staat Hawaii (Hawai’i/Big Island, Maui, O’ahu, Kauai, Moloka’i, Lana’i, Niihau en Kaho’olawe). Hawaii is sinds 1959 de vijftigste staat van de Verenigde Staten. De hoofdstad Honolulu ligt op het eiland O’ahu.

De eerste Polynesiërs kwamen rond 500 na Chr. op Hawaii, vanuit de Marquesas (ruim 2000 mijl zuidelijk). Voor het eerst werd naar het noorden gezeild op zoek naar nieuw land. Een ongelofelijke prestatie, waarbij gebruik gemaakt werd van astronavigatie. James Cook ontdekte Hawaii in 1778, hij kwam aan op Oahu. Hij noemde de archipel de Sandwich eilanden, naar zijn broodheer, de Baron van Sandwich. In 1779 werd Cook gedood toen hij ten strijde trok op het eiland Maui. In die tijd waren de eilanden van Hawaii onafhankelijk koninkrijken, elk bestuurd door een chief.

De eerste koning

Eén van hen, Kamehameha, verenigde in 1819 de eilanden in één koninkrijk onder zijn heerschappij. Dit koninkrijk bleef bestaan tot 1893. In 1820 arriveerden de eerste Amerikaanse missionarissen.  Hawaii werd een centrum voor de walvisvaart en ten behoeve van het werk in de suikerindustrie kwamen diverse migraties op gang (Chinezen, Japanners, Filipino’s, Koreanen, Portugezen en Puerto Ricanen), waardoor een cosmopolitische bevolking tot stand kwam. De USA zagen het strategische belang van Hawaii al snel in en bouwden op Oahu in Pearl Harbor een marinebasis.




USS Arizona Memorial
Gezonken USS Arizona

Op 7 december 1941 werd de US vloot in Pearl Harbor door de Japanners gebombardeerd,  waarna Amerika betrokken raakte in de Tweede Wereldoorlog. Hawaii werd getransformeerd tot het zenuwcentrum van de hele US oorlogsvloot in de Pacific.


De Hawaiiaanse koningen streefden er naar om een Amerikaanse staat te worden. Kort na de Eerste Wereldoorlog diende de Hawaiiaanse afgevaardigde in het Congres, prins Jonah Kuhio Kalanianaole, daartoe  een bill in. Op 21 augustus 1959 werd Hawaii officieel opgenomen in de USA, als vijftigste staat.

Hawaii heeft een prettig klimaat, door de heersende noordoost passaat. Deze passaat brengt de regen dragende wolken. Deze regenwolken blijven hangen op de vulkaantoppen en brengen veel regen aan de windzijde van de eilanden. De lijzijde daarentegen is zonnig. Er heerst gedurende het hele jaar een gelijkmatige temperatuur en er zijn weinig hurricanes. Het weer wordt bepaald door het semipermanente hoge drukgebied Pacific High wat zich tussen Hawaii en het Amerikaanse vaste land bevindt (vergelijk met het Azoren Hoog in de Atlantische oceaan). De meeste schade is in de loop der eeuwen niet door de wind, maar door tsunami’s aan de eilanden toegebracht. Tsunami’s zijn massale oceaan golven, swells, die veroorzaakt worden door aardbevingen onder zee, duizenden mijlen weg. De grootte van een voorspelde tsunami kan van te voren moeilijk worden in geschat.

Kilauea Vulkaan

Van alle eilanden ter wereld ligt Hawaii het verst verwijderd van het continentale vaste land. Big Island heeft twee bergen, Mauna Kea (4450 m) en Mauna Loa (4412 m) en een actieve vulkaan, de Kilauea.






De huidige eruptieve fase is begonnen in 1983 en vooral in de negentiger jaren zijn grote lavamassa’s naar de zee gestroomd. In de krater smeult de lava, ’s avonds kun je dat zien gloeien. De stranden aan de windzijde bestaan uit lava en je kunt alleen zwemmen in afgesloten baaien waar het enigszins beschermd is. Aan de lijzijde van het eiland zijn mooie zandstranden te vinden, met de beroemde branding waarin gesurft wordt. De windzijde is weelderig groen, in het noorden zijn hooglanden en weidelanden waar koeien grazen, het binnenland is droog en woestijnachtig en rond Mauna Loa zijn uitgebreide lavavelden. De wegen zijn overal prachtig. Na bijvoorbeeld Suriname of Panama is het een vreemde sensatie om door schitterend landschap te rijden op brede asfaltwegen zonder kuilen en met intact wegdek. Er zijn overal wegwerkzaamheden, die vooral bestaan uit het in bedwang houden van al dat weelderige groen. Ook in de steden worden bomen en parken uitstekend onderhouden. De bomen worden prachtig gesnoeid en zien er gezond uit. We zagen hoe palmbomen bij wijze van spreken met een nagelschaartje werden bijgewerkt.

 Veel bomen dragen bloemen. Het rijgen van bloemenkettingen (een lei) is een oud Hawaiiaans  gebruik. Nog steeds worden verse bloemenkettingen verkocht, heerlijk ruikend, maar de souvenirwinkels hangen vol met de plastic variant, die overigens vaak ook smaakvol is (maar niet geurend). Vrouwen dragen bloemen in hun haar, rechts als ze vrij zijn, anders links. De mensen zijn heel vriendelijk, rustig (laid back zoals ze dat zelf noemen), net als de muziek en de Hula dans.  Alles heel lieflijk en melodieus, geen harde rock.

Het dagelijks leven is duur, omdat veel producten moeten worden ingevlogen. Er is landbouw en de verkoop van lokale producten wordt gestimuleerd. Op Big Island voert de grootste supermarktketen, KTA, een honderd jaar oud familiebedrijf, het merk “Mountain Apple”, waaronder alle lokale producten vallen. Meer dan 425 producten van 38  kleine verbouwers, variërend van groenten, vlees, melk, jam tot marshmallows en taro-chips. Elk filiaal heeft zo zijn eigen assortiment. Beroemd is de poke: rauwe vis op verschillende manieren gemarineerd, al naar gelang de (ethnische) smaak, van Japans tot Koreaans. Een bezoek aan de supermarkt is een belevenis. Als je binnenkomt hangt er een apparaat waaruit je een reinigingsdoekje trekt voor je handen en het handvat van de winkelwagen. Rijen met spullen die je er spannend uit zien, maar waarvan je geen idee hebt wat het is, omdat het opschrift in onleesbare Aziatische tekens is. Veel verschillende bosjes “groen” op de groenten afdeling. Sommige zijn kruiden, andere groenten, sommige eet je rauw, andere moet je roerbakken, maar wat is wat? Ik wist niet dat er zoveel variaties op paksoi bestaan. Grote hoeveelheden flessen met verschillende sausjes, onnoemelijk veel verschillende soorten rijst en mie en veel zakken met snacks waarvan het voor ons onduidelijk is of het om zoet of hartig gaat.

In Honolulu liggen we in Ala Wai Harbor. Daar zijn twee lokale jachtclubs en een staatsjachthaven (waar de cruisers meestal liggen). Het is een goedkope ligplaats in een $$$$ omgeving, nl Waikiki Beach. DE place-to-be voor een beetje vakantieganger. We zijn omringd door enorme wolkenkrabbers, prachtige designwinkels, fantastisch aangelegde perken en een heel breed wit zandstrand met palmbomen. Het is een toplocatie voor bruidsfoto’s en het ene paar na het andere wordt in stretchlimo’s aangevoerd voor een fotosessie op het strand.

Daarna een party in het prestigieuze Hilton Hawaiian Village, afgesloten met vuurwerk. Het aardige van de stranden hier in Hawaii is, dat ze voor iedereen toegankelijk zijn. Dus geen voor hotelgasten afgesloten stukken met ligstoelen in parade. En langs alle stranden zijn parken aangelegd waar je in de schaduw aan picknicktafels kunt zitten. Overal zijn keurige toiletgebouwen en op het strand zijn douches. Alles wordt goed schoongehouden, ook aan het eind van de dag ligt er geen troep op het strand. Wij bewegen ons per vouwfiets door de stad. Dat gaat hier heel goed, men is er op ingesteld. Als er geen fietspad is mag je op het trottoir fietsen, wat vaak heel breed is. Voetgangers gaan netjes voor je aan de kant. Kom daar in Amsterdam eens om! Typisch Amerikaans zijn de op- en afritten op elke straathoek waardoor je heel gemakkelijk het trottoir opkomt zonder steeds af te hoeven stappen.

Er zijn hier opvallend veel mensen die op straat leven. Deze homeless (daklozen)rijden rond met hun winkelwagen of trolley vol spullen. Ze worden kennelijk gedoogd, want we hebben nergens gezien dat ze worden weggejaagd. Ze slaan hun bivak op in parken of op de trottoirs langs de grotere wegen of soms zelfs in de middenberm op een groot kruispunt. Leven op straat is vaak een vrije keus van mensen die de overheid als hun vijand zien en nergens geregistreerd willen staan. In de bibliotheken zit de internethoek ’s ochtends vroeg al vol met homeless die daar op hun laptop (met gratis stroom) lekker in de koelte spelletjes komen doen. Leven op straat is hier gemakkelijk door het klimaat en boven beschreven voorzieningen. Bedelaars hebben we daarentegen hier niet veel gezien, in tegenstelling tot in Zuid Amerika en in mainland USA.

Hawaii Yacht Club

De Hawaii Yacht Club in Ala Wai Harbor is heel gastvrij. Als cruiser krijg je een tijdelijk lidmaatschap, waardoor je op de club kunt internetten. Het voordeel van internetten-buiten-de-deur is het contact wat je daarbij met anderen legt. Met een kop koffie aan een grote tafel informatie uitwisselen en bijkletsen. Eenmaal per week wordt er een BBQ georganiseerd voor de leden, waar ook de cruisers aan deel kunnen nemen. Je neemt je eigen vlees mee en je maakt een schotel die gedeeld wordt met anderen. Drankjes bij de bar. Erg gezellig.


Eén van de cruisers heeft het initiatief genomen om een radionet op te zetten voor de trip naar het noorden. Begin juni zullen zo’n 20 boten koers zetten richting Canada en Alaska, ruim 2000 mijl. Zo’n radionet (in dit geval het Aloha Net genaamd) betekent dat je dagelijks op vast tijdstip de korte golf radio op een afgesproken frequentie afstemt, zodat je met elkaar kunt communiceren. Het is vooral bedoeld als extra veiligheidsmaatregel. Je kunt met de radio honderden mijlen overbruggen; de marifoon bestrijkt hooguit dertig mijl (tot de horizon), daar kun je alleen mee communiceren als je redelijk dicht bij elkaar in de buurt bent.

Op onze trip van Panama naar Hawaii konden wij via de radio weerberichten en e-mails binnenhalen door in te bellen op een walstation. Dit ging evenwel tergend langzaam en vanaf de laatste dag lukte dat helemaal niet meer. Hier in Honolulu heeft Huib de koperen strips (aardleidingen) tussen de radio en de antenne en die na 10 jaar aardig wat roest vertoonden, vervangen. Uiteraard liggen deze verbindingen onder de vloer, dus het was een karwei van 4 dagen kruipen in de boot om dat allemaal te vervangen en de nieuwe strips netjes te positioneren. Alle aansluitingen meteen ook schoongemaakt en waar nodig vervangen en voilà, de weerberichten vliegen binnen. Waar we voorheen met kromme tenen zaten te kijken hoe 15 kB in een kwartier binnen werd gehaald, soms zo langzaam dat de verbinding verbroken werd, gaat dat nu binnen een minuut. En omdat we beperkte zendtijd hebben (15 minuten per dag) is dat wel belangrijk.

Een andere klus was de aanpak van het lekkende dekluik. Via Amazon.com konden we de goede kit (butyl rubber) bestellen, na e-mail overleg met onze vakman in Nederland, Simon Rhebergen. Alle schroeven losgemaakt en het luik helemaal goed afgekit. Laten we hopen dat onze spullen in Alaska droog blijven. Dat is in de kou nog veel belangrijker dan in de tropen. We hebben een nieuwe buitenboordmotor gekocht nadat de oude ons op Maui lelijk in de steek had gelaten. We lagen daar met enkele andere boten voor anker, een eindje uit de kust, en moesten om aan land te komen door een vrij smalle vaargeul met links en rechts daarvan flinke branding waarin gesurfd werd. De eerste dag deed de motor het op de heenweg nog, maar toen we terug wilden werd het roeien geblazen. En daar is zo’n rubberen boot eigenlijk niet voor bedoeld. Het kan wel, maar het is erg ongemakkelijk. Met tegenwind en tegenstroom kom je maar langzaam vooruit. De volgende dag moesten we naar de wal om de gehuurde auto terug te brengen. Er stond veel wind en dus ook veel branding. We werden dwars over het water geblazen en konden de vaargeul absoluut niet halen. We konden nog net de laatste boot grijpen die voor anker lag het dichtst bij de vaargeul en die heeft ons met zijn dinghy naar de wal gesleept. Daar hebben we meteen maar veel boodschappen gedaan en zijn in de dinghy gaan zitten, wachtend op een collega die naar zijn eigen boot terug zou gaan en ons een sleepje zou willen geven. Dat was geen probleem. Maar daarna konden wij Madeleine niet meer af. Het heeft een paar dagen gestormd, we konden niet weg, en we konden ook geen weersinformatie binnenkrijgen met de radio. Een ongemakkelijke situatie. Huib heeft al heel veel gesleuteld aan onze oude buitenboordmotor, en nu was de maat vol. In Honolulu hebben we een mooie nieuwe 4-takt Yamaha 6 PK aangeschaft. Uiteraard met enkele sloten erbij, want die motoren zijn erg gewild (daarom hadden wij ook graag een oud lelijk ding).

Zo hebben we weer veel geklust en rond geracet om van alles en nog wat aan te schaffen voor onze tocht naar Alaska. Het viel ons tegen wat hier te koop was aan boeken en pilots voor dat gebied, zodat we e.e.a. via internet hebben moeten bestellen en laten bezorgen in de haven. Het is altijd afwachten of dat werkt, maar het is allemaal goed gekomen (het is hier tenslotte USA). En voor het eerst sinds tijden zijn we weer druk geweest met socializen. We zijn ruim 2 maanden met z’n tweeën geweest en dan moet je ook wel weer erg wennen aan al die drukte om je heen en al die afspraken.  We hebben hier het zeiljacht de Anna Caroline ontmoet, met Wietze en Janneke. We hadden al anderhalf jaar via email contact met hen, maar we hadden hen nog nooit in levende lijve ontmoet. Zo gaat dat, je wilt iets over een bepaald gebied weten en wordt door de ene cruiser in contact gebracht met een ander die daar is geweest. Erg leuk en heel handig. Twee Nederlandse boten hier in de haven en straks in dezelfde groep op weg naar Alaska is wel bijzonder. 

Punchbowl Cemetery

Tussen de klussen door hebben we natuurlijk nog wel het een en ander van de eilanden gezien. We zijn hier nu zes weken en hebben op Big Island, Maui en Oahu uitgebreid rondgetoerd. We hebben Pearl Harbor bezocht samen met Wietze en Janneke, en dat had een extra dimensie omdat Wietze jarenlang bij de marine op onderzeeërs heeft gewerkt. The National Cemetery of the Pacific, Punchbowl genaamd naar de ligging in een oude vulkaankrater, is de begraafplaats van 35.000 slachtoffers van drie oorlogen (WO II, Korea en Vietnam). Veel van de graven dateren van 7 december 1941.  Zuilen en zuilen vol met namen van gesneuvelde en vermiste soldaten. Heel indrukwekkend.

Het plan is om 6 juni naar Kauai te varen, het noordelijkste van de bewoonde eilanden, en daar in een mooie ankerbaai de onderkant van de boot schoon te maken. Ala Wai Harbor is vies en er is in de drie weken dat we hier liggen een enorme aangroei van planten en schelpdieren aan de rompen gekomen. Dat moet er afgekrabt worden (Huib), maar dat ga je hier in dat vieze water niet doen. Als we weer lekker schoon zijn en de wind is gunstig, dan vertrekken we naar het noorden. Onze bestemming is Kodiak Island, maar het is van de heersende wind afhankelijk of we daar komen.  Soms word je door overkomende depressies (lage druk gebieden) gedwongen om naar het oosten uit te wijken en dan kom je aan de westkust van de VS uit. We zullen zien.

Pacific Crossing

Geschreven: donderdag 28 april 2016

Zondag 17 april 2016

Na 4720 zeemijlen en 38 dagen zijn we op zaterdag 16 april aangekomen in Hilo, op het eiland Hawaii, USA. We hebben een goede overtocht gehad, zonder problemen. Ons vertrekpunt was Panama City,

Panama BioMuseo, architect: Frank Gehry


...en van daaruit  zijn er drie aanbevolen routes naar Hawaii. Welke route je kiest hangt af van het seizoen. Gebaseerd op statistiek wordt een voorspelling gemaakt van de te verwachten wind. Het probleem is nl dat je sowieso door een windstil gebied heen moet (doldrums) voordat je in de passaatwind komt. Dit gebied schuift met de seizoenen naar het noorden respectievelijk zuiden. De directe route (4500 mijl) voert langs de Midden-Amerikaanse kust en buigt ter hoogte van Mexico af naar het westen. De andere routes steken eerst naar het zuiden, naar de Galapagos eilanden, dan naar het westen en tenslotte naar het noorden. De langste daarvan is 5300 mijl. Het idee is, dat je eerder in de passaatwind komt en dus toch sneller in Hawaii bent. Maar statistiek hoeft niet overeen te komen met de werkelijkheid en ondanks de voor onze periode aanbevolen langste route kiezen wij voor de directe route. Na het laatste bezoek aan de markt om verse producten in te slaan vertrekken wij op 8 maart uit Panama City naar het eiland Taboga, 8 mijl verderop in de Golf van Panama.


De volgende dag is het bladstil als wij het anker lichten, zodat we op de motor door de Golf tuffen, omringd door vele pelikanen. Tweemaal zien we een walvis, voor het eerst in ons varend bestaan. De eerste week hebben we weinig wind, zodat we ongeveer de helft van de tijd moeten motoren. Zodra het even kan hijsen we de zeilen, want onze dieselvoorraad is uiteraard beperkt (430 liter, goed voor 260 uur varen, naar schatting 1200 mijl, uitgaand van gebruik van één motor tegelijk). De nachten zijn donker, want het is nieuwe maan.



Op 11 maart werpen we de laatste blikken op de Panamese kust, daarna zien we de komende weken geen land meer, alleen maar water. Tijdens de nachtelijke wacht zie ik dat er zich iets onder ons bevindt op 22 meter diepte. De dieptemeter hoort in de oceaan ''oneindig'' aan te geven, en af en toe zie je dat kortdurend veranderen, dan zwemt er een vis of school vissen onder de meter door. Nu blijft de meter op 16-22 staan, wat betekent dat er iets vrij constant onder ons hangt. Heel af en toe is het weg. Visioenen van een walvis die plotseling omhoog zal komen en Madeleine omver zal werpen dringen zich aan mij op. Ik zet de motor aan, om hem te laten merken dat wij geen vis zijn (advies van andere cruisers). Ik zwenk naar links en naar rechts, maar er blijft iets onder ons, tussen 9 en 22 meter. Ik wek Huib. Hij heeft een heel ander idee. Van Arroz, onze advisor in het Panama Kanaal , heeft hij gehoord dat de drugsbendes tegenwoordig in het bezit zijn van onderzeeërs. Wij varen nog steeds betrekkelijk dicht bij de kust, dus misschien bevinden wij ons wel in hun vaarwater! Nu doemen heel andere akelige scenario's voor ons op. We zetten beide motoren aan en zetten koers loodrecht van de kust weg. Het ding vaart mee onder ons. Na twee uur is het weg, de dieptemeter geeft weer oneindig aan en we slaken een zucht van verlichting. Spannende uurtjes en eigenlijk geen idee wat het nou geweest is.

 Als we achterom kijken zie ik iets geks in de lucht, wat Huib direct herkent als een waterhoos. Een slurf uit de wolken naar beneden en opspattend water. De hoos beweegt zich met de wind mee in onze richting, we staan aan dek genageld. Gelukkig dooft hij uit als hij nog heel ver van ons verwijderd is. Voor de rest van de dag wel genoeg sensatie gehad.

Na een week ruimt de wind en het lijkt er op dat we de noordoost passaat te pakken hebben. Vanaf dat moment kunnen we zeilen, met een rustig, ruim achterlijk windje. We schieten niet hard op, want we ondervinden forse tegenstroom van de North Equatorial Counter Current. Dagelijks hebben we rond etenstijd een dolfijnenshow voor de boegen en het weer is prachtig.

US Coastguard Cutter 751

We varen door de territoriale wateren van achtereenvolgens Costa Rica, Nicaragua, Honduras en El Salvador. Op 20 maart zijn we ter hoogte van de Golf van Tehuantepec, Mexico, die berucht is om gemene winden. Deze "Tehuantepecers" ontstaan als zich een hoge drukgebied in de Golf van Mexico (aan de Atlantische zijde) vormt. De resulterende wind blaast over de betrekkelijk smalle strook land die de Atlantische Oceaan en de Stille Oceaan scheidt en komt versterkt aan in de Golf van Tehuantepec. We ontmoeten de US Coastguard Cutter 751, die eerst een rondje om ons heen vaart en ons dan oproept via de marifoon. Wie we zijn en waar we naar toe gaan. Ze zijn tevreden met onze gegevens en beëindigen de oproep met de laatste weersinfo: veel wind en hoge golven de komende 48 uur in Tehuantepec. Kort tevoren hadden we de zeilen al flink gereefd in verband met toenemende wind. 's Nachts halen we het grootzeil helemaal weg. Wind en hoge golven komen dwars in, wat het leven aan boord niet gemakkelijk maakt.

 De volgende dag neemt de wind toe tot 36 knopen (Bft 8) en we krijgen af en toe een breker in de kuip. Muren van water om ons heen, het spuit langs en over de boegen en soms dus in de kuip. De golven zijn imposant, maar Madeleine glijdt er soepeltjes af. Zij en de automatische piloot doen al het werk, wij zitten er bij om op te letten en zo nodig in te grijpen. Behoorlijk vermoeiend trouwens, al dat geweld van de elementen om je heen en het voortdurend alert zijn. Het is volle maan, dus het zicht is 's nachts gelukkig goed en overdag is het stralend weer. Aan het eind van de middag op 22 maart wordt de zee eindelijk iets rustiger. Een stormachtig begin van de lente voor ons. De enige schade die we hebben is een kletsnatte "linnenkamer", de voorraadruimte in de stuurboord boeg. Alles is nat geworden, het heeft gelekt via het dekluik, waar gigantische partijen water met veel kracht op gesmeten zijn. Dagen zijn we bezig om de spullen te drogen en alles weer op te bergen.

  Intussen maken we goede voortgang. De wind blijft steeds erg wisselen, tweemaal moeten we nog een paar uur motoren, maar voor de rest kunnen we alles zeilen. Meestal met een gereefd grootzeil en een genua die we voortdurend minder of meer kunnen reven. In de derde week is de wind zo achterlijk geworden, dat we het grootzeil weghalen en uitsluitend op de genua zeilen. Dat is erg relaxed. Het waait te hard voor de spinaker; de koers zou er perfekt voor zijn. Later kan het grootzeil in sterk gereefde vorm er nog weer een paar dagen bij.


Booby Shit...
Brown Booby

Zolang we niet al te ver van de kust verwijderd zijn (300 mijl) zien we vogels en dolfijnen. We hebben een paar dagen Brown Boobies te gast aan boord. Eerst vinden we dat nog wel gezellig, zo'n vogel op het dek, maar als na twee dagen de hele boot is ondergescheten is de lol er af. Vies en slecht voor de verf. Als we alles hebben schoongemaakt zijn de vogels inmiddels ook verdwenen. Op 12 en 13 april hebben we twee zeer heftige nachten, met de ene bui na de andere, regen, golven, geen maan en wind die binnen een minuut 10 knopen kan aanwakkeren, zodat we soms bijna "voor top en takel", met uitsluitend een klein driehoekje genua, voortstuiven met 6-7 knopen snelheid. 's Morgens is het nog grijs en dan kun je de buien die je 's nachts niet ziet, dreigend zwart aan de horizon zien hangen, 's middags klaart het op en is het stralend weer. Daarna blijft het wat buiig, maar prima zeilweer.De eerste dagen moeten we af en toe uitwijken voor een tegenligger, op 11 maart passeren we 's nachts het laatste zeiljacht. Daarna zien we geen schepen meer.

 Weersinformatie halen we binnen met de SSB radio. Daarmee leggen we contact met een radiowalstation; via dit station worden onze emailberichten (updates naar de familie en aanvragen voor weersinfo) verzonden en binnengehaald.  Voor dit doel heb je een speciaal emailadres. Het contact leggen met zo'n station lukt niet altijd, en als je contact hebt, lukt het zenden en/of ontvangen lang niet altijd. Per week mag je 90 minuten zendtijd besteden en soms is de verbinding niet goed genoeg om de berichten binnen te halen. Voor noodgevallen hebben we de satelliettelefoon paraat. Daarmee bellen we eens per week de moeders in NL.  Huib heeft in Panama de watermaker met succes gerepareerd. We hebben hem 37 uur gebruikt en daarmee zo'n 2200 liter heerlijk drinkwater gemaakt uit zeewater. De voedselvoorraden zijn ruim voldoende, we kunnen nog weken wegblijven. Maar na vier weken is het fruit op (en dat mis je echt) en na vijf weken de laatste verse groente (pompoen). Brood bakken en yoghurt maken doen we onderweg. Het zeewater ziet er zeer schoon uit en is diepblauw van kleur. Eenmaal komen we de onmiskenbare inventaris van een vissersschip tegen waar het kennelijk niet goed mee is afgelopen. Verder zien we nergens troep of plastic drijven. Evenmin is er de Sargassumplaag die de Atlantische Oceaan teistert: grote velden met taaie waterplanten die zich in je roeren en schroeven draaien. 

Op wacht...

Na twee weken veranderen we het wachtsysteem.  Aanvankelijk draaien we wachten van drie uur, maar daarmee komen we niet aan voldoende slaap. In het nieuwe systeem delen we de avond en nacht op in twee wachten van zes uur en overdag slapen we elk nog 2-3 uur bij. Dat bevalt beter. De dagen zijn daarmee kort en vliegen voorbij. Naast de zorg voor schip, materieel, navigatie, weersinfo etc. ben je druk met huishoudelijke zaken. En tussendoor natuurlijk een boek lezen of een spelletje doen. Het Stille van deze Oceaan ervaren we aan het begin en aan het eind van de trip. Voor het overige deel van de tocht vonden we dit stuk water niet zo stil. De oceaan heeft ons bij tijden aardig bezig gehouden, en we ondervonden veel meer wisselingen in windkracht en -sterkte dan we verwacht hadden.  

Aan het eind staat er weinig wind meer en we gaan in een gematigd gangetje op Hawaii af. Het is een belevenis als we in de nacht van 16 april de lichtjes van de vuurtoren en de bebouwing van Hawaii aan de horizon zien. We hebben dan nog een rustige nacht bij halve maan voor de boeg, goed om het einde van dit kluizenaars/oceaanleven langzaam tot ons door te laten dringen. In de loop van de ochtend gooien we het anker uit in Radio Bay. Met de dinghy naar de wal om ons te gaan melden bij de Amerikaanse douane, die ons allerhartelijkst ontvangt.



Madeleine door het Panama Kanaal

Geschreven: donderdag 28 april 2016

Zondag 6 maart 2016

Op 4 maart is het zo ver, dan is de transit van Madeleine door het Panama Kanaal gepland. Het is altijd tot het laatste moment spannend of het inderdaad door gaat, want pleziervaart heeft geen prioriteit in deze business. Als line handlers hebben wij de bemanning van de Tignanello gevraagd, Willem en Remco. We ontmoetten hen al eerder in Curaçao. Als derde persoon gaat Dennis mee, de Amerikaan die net als wij op Sparrow bemande. Helaas moet Willem afzeggen in verband met een forse peesontsteking aan zijn rechter pols, veroorzaakt  door enkele dagen fanatiek polishen van de rompen. Dennis neemt in zijn plaats een vriend mee, Bob, van wie hij zegt dat hij een goede line handler is. We hadden al gemerkt dat de verhalen van Dennis met flink wat korrels zout genomen moesten worden, maar veel keus hebben we niet. We weten dan nog niet dat Bob geen knoop weet te leggen.  

Op het afgesproken tijdstip (13.00 uur) vertrekken we naar The Flats, de ankerplaats in de Bahia Limon, waar je moet liggen wachten tot de advisor aan boord komt. Madeleine hangt aan weerszijden vol met enorme stootwillen en we hebben vier enorme, 30m lange, 22 mm dikke trossen aan boord om ons aan de sluiskades vast te leggen (gehuurd). We melden ons bij Cristobal Signal Station en krijgen te horen dat hij er om 16.00 uur zal zijn. Tijd genoeg dus voor een uitgebreide lunch. Er komen nog twee catamarans voor anker liggen. Uiteindelijk wordt het na vijven voor de advisor komt, Gonzalez.  Advisors zijn mensen die een vaste baan hebben bij de PCA (Panama Canal Authority) en die in hun vrije tijd kleine schepen (< 60 m) door het Kanaal loodsen. Officiële pilots zijn beroeps en werken voor de grote vaart. De kwaliteit van de advisors is sterk wisselend. We hebben verhalen gehoord van mensen die nauwelijks engels spraken. Gonzalez is een aardige kerel die voldoende engels spreekt. Hij vertelt ons dat we in de eerste sluizen, de Gatún Locks, moeten "raften" met de Blanchette, een grote Canadese cat. Je kunt als jacht op vier verschillende manieren in de sluis worden neergelegd. (1) Het gemakkelijkst is het als je aan een sleepboot kunt aanmeren. Die ligt langs de kademuur en vangt de hoogteverschillen op. (2) Je kunt zelf langs de kademuur liggen, maar dan moet je heel goed opletten dat je niet langs het beton schuurt en dat mast en stagen de kademuren niet raken als het water met veel turbulentie de sluis in komt. (3) Je kunt samen met andere jachten als vlot aan elkaar gebonden worden (het zogenaamde raften) en in het midden van de sluiskolk gelegd worden met lijnen naar beide kanten. (4) En tenslotte kun je solo in het midden liggen, zgn "center chamber". De eerste en de laatste methode hebben onze voorkeur en dat hebben we ook aangegeven.

Kolkend water in de kolk
Rafting with Blanchette

Maar daar wordt vandaag geen rekening mee gehouden. We moeten langszij de Blanchette vastmaken en omdat zij groter is dan Madeleine is zij vanaf dat moment de baas. We varen op hun motoren, met de onze standby, moeten de aanwijzingen van hun advisor volgen en zijn afhankelijk van hun schipper. We weten al direct waarom we dit liever niet wilden. De Blanchette wordt bemand door drie jonge stellen met kleine kinderen. Ze zijn erg aardig en relaxed en vooral bezig met filmen. In de sluizen, met het kolkende water, sta ik doodsangsten uit voor de kinderen die vrolijk over het schip rennen en klauteren. Eén misstap en je ligt in het water, fataal. We zijn een breed vlot en Blanchette heeft grote moeite om ons vrij te houden van de kademuren. Tegen de regels in roep ik aanwijzingen naar Gonzalez en vraag hem de zaak over te nemen, wat hij ook doet. Liever onbeleefd dan de dupe  te worden van de sloppiness van onze buren. Het is hard werken, er komen enorme krachten op de lijnen bij het naar beneden storten van het water. We hebben alleen aan bakboord lijnen naar de kade, dus aan elke lijn twee man. Remco en ik bedienen de lijnen op de boeg en Gonzalez is zo aardig dat hij Dennis helpt aan de achterkant. Huib heeft zijn handen vol aan het bijsturen van het vlot (wat officieel niet mag, hij mag alleen standby draaien). Met vereende krachten komen we ongeschonden de drie locks door. Buitengaats staat een partij golven die de cats lelijk tegen elkaar doet botsen en flink aan de lijnen rukt. We moeten daar door heen voor we los mogen gooien. Het is inmiddels aardedonker en we tuffen het Lake Gatún op, naar de moorings, om te overnachten. Die moorings zijn enorme tonnen, plat van boven met grote klampen. Je kunt er op staan. Wij krijgen een mooring toegewezen waar al een schip aan ligt. Het is de bedoeling dat de mooring tussen beide schepen in komt en dat je zowel aan de mooring vastmaakt als lijnen uitbrengt van beide schepen naar elkaar. Erg ingewikkeld en erg veel werk.  Het is al na negenen als Gonzalez van boord gaat. Wij moeten dan nog eten.

Beetje naar SB
Arroz overhoort ons

De tweede dag komt een andere advisor aan boord, Arroz. Hij is om kwart over 8 present. We serveren een ontbijt met scrambled eggs voor iedereen en gaan op weg naar de sluizen aan de Pacific kant. Arroz is een midden veertiger en een geboren leraar. Hij begint met ons te overhoren over allerlei feiten aangaande het Kanaal en geniet zichtbaar als wij niet al teveel weten. Hij begint met vertellen en houdt de hele dag niet meer op. Intussen let hij scherp op en werpt aanwijzingen tussen zijn verhalen door, zodat je zelf ook wel moet blijven luisteren. Het is vier uur varen naar de volgende sluizen, de Pedro Miguel Locks. Eerst steek je Lake Gatún over, daarna kom je in het uitgegraven kanaal. Arroz weet dat wij liever niet raften, en houdt daar rekening mee. Wij gaan solo center chamber door de locks. Wij hebben nu aan beide kanten lijnen naar de wal, dus alle line handlers zijn bezig. Als blijkt dat Bob niet weet wat te doen, springt Arroz in. Op de kades staan vier man die ieder van ons een dunne lijn toewerpen waar we de landvasten aan moeten knopen. Zij halen de lijnen in en leggen ze vast om de bolders op de kant. Zodra het water gaat zakken moet jij de lijnen aan boord vieren. Goed opletten, want anders komt je boot te hangen en kunnen de klampen uit het dek worden gescheurd. Blanchette krijgt een andere partner toegewezen, een monohull, van wie ik later hoor dat zij dezelfde doodsangsten hebben uitgestaan als wij.


In de Gatún Locks ligt het grote vrachtschip waar je mee schut voor je, hier ligt de kleine vaart voorin de sluis. Dus als de kleine schepen goed gepositioneerd zijn kan de kolos binnenkomen. Het is zeer indrukwekkend, als je die op je af ziet komen. Omdat het even duurt hebben we net tijd voor de (voorgeschreven warme) lunch, rijst met kip. Na de Pedro Miguel sluis is het een mijl varen naar de laatste twee (gekoppelde) sluizen, de Miraflores Locks. Daar hangen webcams en het blijkt dat het thuisfront ons goed kan zien. Er wordt druk heen en weer ge-smst. Het doet ons wel wat om deze belevenis zo te delen. Arroz instrueert ons uitgebreid over de laatste sluiskolk.

Line Handler Maaike

Daar staat een enorme onderstroom naar buiten toe, dus als je de motoren niet voldoende in de achteruit zet en de achterlijnen niet op tijd vast hebt, stort je tegen de sluisdeuren aan. Remco en ik bedienen de achterlijnen. Gelukkig staat Arroz ook hier standby, want eigenlijk heb ik er niet genoeg kracht voor.Huib krijgt na afloop een compliment van hem over zijn boat handling. En dan is het klaar, we zijn in de Pacific! Zonder kleerscheuren. Het is veel meer werk en inspanning als je met je eigen schip gaat dan wanneer je bemant. We leggen in Balboa Yacht Club aan een mooring aan, de gehuurde lijnen en fenders worden opgehaald, Arroz wordt opgehaald en de bemanning gaat van boord. Wij drinken een maltje op het achterdek en vallen dan in onze kooi.