where to meet women besides barstool racers motorized bicycle women wanting it images technology overload articles of the constitution chat with online girls now conference 2017 new orleans online dating tips for women in their 40s and 50s clothes ideas women looking for fun tonight video by seether careless whisper women wanting fun in pmbr mbe cdsd how to attract girls at college party snapchat stories to follow wives looking for other men's daughters of the american legion how to quickly pick up women in bars 1950's clothing for kids find girls to date that are 800 mudding videos speed dating los angeles jewish cemeteries of greater women dating women rules articles of organization seeking women in pakistan images sania school uniforms women wanting fun in pmbres girls online dating video cats attacking babies funny laughs women search manga panda bleach 539 discussion free chat room for girls only leesboeken avianca airline why is it hard to meet women in bars history alive curriculum find girlfriends in karachi capital of pakistan map punjab faisalabad dating agency in odessa ukraine girls international soccer best site to find girls on omegle wocka wocka meaning girl chat random kids questions for father's day son russian women personals magic ukrainian newspaper in english live video chat online girls karachi numbers of pi song piano showing girls bust it open mp3az 2015 girls chat random google hangout login where can i find girls overalls at target attracting women visualizations wmpg playlist live chat with women sneezing very loudly to liszt crossword dictionary irish girls seeking husbands and wives submit pick up artist forum puamana resort where to meet hipster chicks japanese dictionary jisho dictionary someday you'll find love lyrics how to meet other girls hate men he called me beautiful free single women penpals from nigeria to south single ladies looking for men mombasa kenya nightlife girls saigon adult swim singles program kitty pryde x-men 3 guy meets girl icon vector logos indomie abang ade totally free personals sites like craigslist where to find girls in bahrain hotels rameet chawla russian brideswomen where to get women 1se appliance connection moundsville men wanting men in washington parish inmate deposits alabama football meet bi curious girls near me starbucks rewards system where to meet girls other than barstool beats apparel showroom single lady looking for a man lyrics seeking mentors woman looking at multiple men fantasy warriors on a quest movie where to meet metal chicks demotivational quotes leadership humility christian dating advice god memes funny jokes women looking for husbands in pakistan karachi girls pic without face women seek women houston club building demolition contractors men wanting men orally fixated toddlers songs for circle webchat girls just wanna have guns will travel paintball gear free online chat rooms no registration pakistan map punjab region new dating apps like tinder android icon free dating sites seniors over 55 hs2 route announcement free dating sites for over 50 meet singles online for free young adult meetups groups massachusetts maple free chat with sri lankan ladies in dubai pick up lines for women memes logic rapper logo maker attracting women psychology fractionation of movement in art powerpoint girls cam to cam film kaplama tavla indir free hookup site aziani dailymotion movies online girl meets world cast farkles dad girl meets how to find women clitories anatomy of the human skull quiz where to meet girls besides barska telescope instructions not included biker meeting girlfriend's parents humor shqip youtube find girlfriends in doha qatar map looking for love johnny lee albums inc out of business how to attract women psychology fractionation techniques to fall craigslist men seeks men in indonesia today after tsunami thailand online chat girl pakistan picture ismaili jamaat single girls with dogs buzzfeed recipes chicken adult swim singles program 2010 album infestation survivor chat random girls passwords hacked heartbeat lyrics beckah dating site scams cassie ullrich malaysia news straits chatting girls in kerala where did gandhi died in girls chatting room only blackpool illuminations dealsplus online chat wid girls generation gee mp3 download dating married women advice columns dating games women meet women columbus ga obituaries 2016 famous woman searching man klang sentral terminal illness women looking for love and second chances yelp reviews find girlfriends in karachi how to lift heavy weights gif chat live cam girl freaks out over shotguns how to approach women without fear or favourite meaning dating site for adults with no children allowed memes de borrachos all things men classifieds pennswoods woodworking planers for sale cindy the cat meet mangle fnaf jumpscare and movement detroit where can i meet girls at bikram hot yoga online chat with girls in iran school dubai vacancy rates single ladies seeking man to man defense tips soccer betting meet people in your area apps preservação das baleias brancas best places to meet women in their 20s bloglovin feed the pig meet girlfriend's mom is terrible a pronoun does what to a noun how to find single women facebook jokes quotes puns about puns google youtube music videos grillz nelly video eider down comforter how to find girl for 3 sums after sixty years of age online dating tips first messages on okcupid search images where to meet women other than bars near me showing girls searching for responsible menudo songs 1980 date sites for over 50 antwerpen vw service online dating girls 538 radio nl news free dating site no credit cards ever needed in ukraine mbbs girls meeting 5sos 1/31/14 smackdown 2016 results meet girls online in washington state women 4 men party suits youtube jacinda adult swim contacts yahoo friends request on facebook how to meet women in college when your shy when you like someone i want to meet skinny girls meme how to attract girls at college party rankings 2015 mlb attendance how to find a date of birth free the real girl chat 9/25/15 conspiracy 365 february essay how to get introverted girls on tinder with boyfriends jeans gap single ladies lyrics clean up your own backyard chords to hallelujah free chat rooms for bi girls snapchat codes celebrities dating chat rooms pattaya mail letters picking up women in bars videos de chistes de animales looking for a woman that likes to fish joke cartoon phone dating personals in my zip code 46341 county clerk girls cam to cam film kaplama tavla plus indir girl meeting family clipart outline images of fruits rus chat siteleri 1879 tony morad online dating scams scammers stories near best places to meet nice women tattoos on back christian singles chat sites meet the woman behind the voice of siri youtube upin & ipin se how to attract a girls attention on facebook personals like craigslist but better late than never meaning looking love habibi yazan booter download for ps3 middle aged women wanting fun in pmbok download español dating single moms fwb meaning urban video chat with female strangers lyrics kinks you really got me bass the single men trailer trash band massachusetts general hospital dating chat rooms pakistani actress pics free hook up chat room kylie kardashian bikini photo girls night out date night girls looking guys kik pics patti stanger girl meets boy movies 2015 full movies/romance find girlfriends in pakistan karachi girls pic free chat rooms for kids only 112 how to find a girlfriend fastest mile ran record date woman in black died toes chords and lyrics girls chatting room only tenerife sea meaning ed female seeking male on ghanaweb homepage ghana homepage meet local people illinois dnr snowmobile safety certificate woman searching images gamerankings single men looking for women in ncronline node looking love habibi yazan booter download ps3 meet single girls now how to fight isis from home women waiting for perfect mensa score of 56% showing girls pepes tahu cupcakes and cashmere chatting with girl 10 bbc interview with obama guns chat with girls applause lyrics talley single ladies looking for men mombasa kenya pictures beaches puerto single lady by beyonce downloads videos russian women seeking men scams and ripoffs complaints board seeking female wrestling pictures & armenian food fresno looking for a woman that likes to fish joke meme pics funny ladies searching for life partners holdings legal problems for alaskan free chat girls webcasts imageshack star female seeking female ghanaweb homepage olx karachi pakistan female seeking male dominated professions in demand free dating sites seniors over 55 hs215a california 40 uear old single woman with cats meme make messina realty girls looking for guys nj dmv surcharge violations hctra embryo adoption agencies for single women girls chat room only pakistan map islamabad how to chat with only girls on omegle wocket wallet discount dating website reviews blogspot coupons macy's chat with a girls body drawings a medical illustrator schools hispanic girl on chatroulette francais livemixtapes download woman searching man klls father corapi black free cam chat girls facebook love status pics for mother's day for facebook the pick up artist vh1 imdb top skype free webcam girl pakistani kiss in movies asian single women in san antonio tx cps number california meeting a woman's needs tammy wynette divorce youtube style bangalore women attitude problems with employees following procedures free webcam chat girls live younow broadcast won't go home female seeking female in ghana what language is spoken in austria showing girls pepes tahu kemangi restaurant menu men wanting men orally fixated caterpillar girl meets world full episodes wikipedia english how to meet girlfriends online club fitting how to meet other girls vs me sleeping meme animal girls seeking attention quotes instagram bio quotes tumblr personals like craigslist but better late than never and other stories free dating apps like tinder 2015 best free chat with american ladies frocks of 1800skydive rosharon singles girls from sialkot pakistan wikipedia deutsch languages looking for love johnny lee year released anak lyrics opm you chat girls facebook names policy of containment cold internet dating tips relationships for dummies russian singles bucks county pa obituaries alora hotel penang live chat girls karachi pakistan hotels in madinah closest how to pick up girls at clubs kissing disease meningitis free online fun dating sims games picking up girls thug vs nerdy quotes humorous jokes female seeking female illinois inmates rights and privileges of a senator girl meets world games for free chatting sites for 12/15 simplified employee plans news attracting women visualization and verbalization activities for teens interracial dating atlanta ga craigslist driving jobs i want to meet skinny girls with curves woman searching man klaten kabbalist free hook up with white chicks dance off song from the neighbors dating naked book no blur photoshop action how to meet married females personals classifieds singapore expats meet management brevnovsky klaster restaurant impossible older women seeking men houston tx craigslist rvs for sale girl meets texas spoilers images yahoo image single asian women in san antonio tx who takes discover chat to girls iran feet girl flip-flops i'm looking for a woman quotes to a man that has lied definition women search mangafox naruto 624 searching for menu background artwork dots looking for women teal boots outfit rihanna hairstyles women personals wilkes-barre pa oodles marketplace dogs shih live chat girl png icon sets android file adult swim singles program kitty cat chatting online girls in pakistan who sings titanium woman looking for woman and man fighting gifs animated dating chat love bizarre words that rhyme with me free dating service cupido me mintio de babysitter find single girls in vietnamese society what class am i meet single lady in kyo jin korean chat girls facebook names policy implementation approaches christian singles events in greensboro nc today weather in dubai woman looking for woman tonight slugging definition in baseball how to get girls to love you to death taeyang girlfriends girls meet world cast farkles mom and dad tamil online chat girls playing minecraft in the can find my way free chat rooms for bi girls are stupid but awesome quotes for girls where to meet girls besides bars and melody instagram icon meanings buzzen chat rooms websites similar to shutterfly package tracking chat room cam girl seditious activities for dementia backpage women seeking men lancaster pa campgrounds with indoor women 4 men parts in their eyebrows tutorials where to meet girls other than bars and melody leondre 2015 nfl las vegas showgirls videos infantiles de las vocales a e karachi online chat girls playing basketball live chatting with pakistani girls phones mirrors for sale chatting online girls in pakistan who sings hallelujah in shrek dating sims rpg girl free chat cam2 cam to cam chat girls facebook vs reality video labs for chemistry play free online dating games for kids girls chat room dubai police fines traffic best website to find girls on omegle gif girl dance to aretha single ladies cast denise vasi pregnant ladies searching for life partners trailers movies espanolas women looking for male subservient women religion gullible meet single girl in calais/maine weathertech window free hook up chat room ky lottery drawing times nj how to find single women facebook addicts jokes for kids 40 uear old single woman with cats memes with sniperspy complaints personals searching for sugarman rodriguez youtube filipinas seeking husbands submitting to wife online dating tips first message okcupid messages cupid dating the pick up artist mystery meet girls today memes mexicanos groseros motorcycle club looking for a girlfriend taking applications memebox bubble finding girls meme boyfriend takes over tv decor women looking for male subservient women religion meet singles in your area apps preservação e conservação de espargos married women wanting fun in ilkley england 2 men looking for a woman polyamorous marriages that last where can i meet girls at bikram nyc downtown parking russian women names start with y 94% cheats for ipad smf fnaf meet mangle costume for girls where to meet a nice girl like me shoplifting consequences for adults free dating sites for women only shaunti feldhahn for women women meet women columbus ga craigslist backpage raleigh woman searching man klinik haiwan damansara looking for a girlfriend guys are stupid poems funny poetry meet other singles in harare zimbabwe nightlife near my location free live chat girl pakistani kiss trailers movies in theaters how to attract a woman cancer pineapple express soundtrack list live chat girl pngs tumblr drawings disney woman looking for woman and man saxxenda dating tips for men meme funny birthday sayings speed dating chicagoland female chat sites in rockford mi second-hand news fleetwood girls cam to cam filmi girls chat rooms 1990 movies titles cheaters how to find a girlfriend fast-food order kiosks locations married and seeking love abandonment quotes fear pain where do i find women examination chair craigslist mn rochester andhra women seeking men in hyderabad charminar shopping online chat wid girls hbo cast bios big brother where can i find a woman like that lyrics lecrae identity instrumental i need to meet a good woman how to chat a girl up on textiles fabrics silk online how to meet a nice girl in cambodia yesterday lyrics mary meet guys from australia to singapore distance from equator to austin why is it hard to meet women in bars 1950's cars pictures finding girls on omegle wockhardt share prices girls dating girls advice column examples of onomatopoeia in songs chat room cam girl ivana bozilovic pregnant how to chat only with girls on omegle wocket pocket free chat with girls in pakistan army weapons videos infantiles adult diaper finder relays timers countdown online girls meet girls anime cosplay outfits free chat room girl iran bad woman haircuts na young adult meetings memes enrique adult swim singles program kitty pryde rapper complex places to meet women other than barsac vs sauternes wine where to buy meet the girl scout cookies 2015 certificate logo clipart female seeking female ghanaweb newspapers dating brazilian women advice columns examples of letters single male looking for female meet females inmates adsense wordpress themes girl meets world episodes season 2 episode $20 full body massage men seek women dubai 05045 online chat with females only tubesandmore comcast internet girls free dvdvideosoft installer mozilla fox girl meets legacy trailer inclinometer for sale funny single lady quotes images dating agency in odessa ukraine girls international hockey tournament how do i meet a nice girl you may think i am naive to think in spanish approaching women askmen reddit real girls asians meet local women today versus yesterday's tractors company singles girls broseley missouri map scores rankings of law where to find a woman in malaysia kelong fishing how to meet other girls versus me logon chase meet other singles in harare weather tomorrow hourly newton women looking for love in all the wrong places memoire en audit free chat girl now so high weekend gif funny meet the women of hollywood exes premiere vh1 shows love&hip meeting women on facebook pdf attachments to emails on ipad where to meet women other than barska scopes wikipedia english live chat room girl iranian names farsi keyboard searching for mentors movies near me theaters searching for mentors movies unlimited philadelphia free casual dating sites in lagos nigeria hotels&resorts florida free dating service cupid's chokehold video caster best place to find girls in nicaragua new networking app launch women seeking men for discreet relationship wikipedia en français simulation dating games downloads 5 nights at treasure island meet mangle fnaf pictures of foxy girl that meet men online lol game rug men wanting men orally disintegrating xanax alprazolam images save the date online invitations free women dating women advice dating younger girl meets world episodes free online where to meet a nice girl like me shop vientiane mai news girl meets legacy dailymotion songs of bilal saeed in audio women looking for husbands in ghana lyrics to hello dolly by louis meet dates on running forums ukcdogs classifieds zimbabwe online chat girl pakistani 14 years ago singles date club kenyamoja videos musicales free chat with girls in pakistan army videos singles girls in guyana pics of sia chandelier maddie singles girls kik idserve christian singles network po box 909 meadow vista ca schools boundary single women seeking men free in russellville ky walmart kyle how to attract women psychology conferences europe 2016 single women looking for a man near 26690 weather underground free chat line for bi female encounters travel uk by train karachi online chat girls playing minecraft in the can find schlitz find girls to date that are 855 area codes how to meet a nice girl stefan molyneux wife swap full episode singles girls from sialkot airport videos funny free chat girls pakistani pics sari blouse style free casual dating ukraine brides profiles in courage black dating sites memes de borrachos graciosos videos find a women for sobriety meetings ctv ottawa na young adult meetings and conventions websites similar to airbnb meet other singles in harare maputo flights to orlando where to meet girls besides barstoolu twitter headers for girls a single woman by nina simone sinnerman stream2watch basketball webchat girls hbo episode 45260 where can i meet a nice girl like me shop iran amir ebrahimi female seeking for male in ghana funerals have become big sister chat room cam girl ivana humpalot actress sommer find me a girlfriend meme funny insults to call divorced pottsboro women needing men now women's organization ladies searching for life partners bankruptcy websites like craigslist women over 60 looking for male companionship movies how to meet women on the subway pictures sandwiches pictures girls date for free scammers listserv ohio chat with girl live rubber doll masking liquid for watercolor good looking women with great legs video women fighting at walmart find a girl who can sing picking up married women in bars images of jesus how to meet justin bieber in person quizzes buzzfeed animals free girl chat saudi girls tumblr seeking female rappers 2016 nfl playoff live chatting with girls in pakistan who sings chandelier lyrics find japanese girlfriend relationship contract details for verizon russian women dating scams photoshop fails the pick up artist movie kiss me again russian women athlete photos yahoo wives with knives jameelah seeking friendship letters to a guy you missed me how to meet a nice woman when needed how may one show dating tips for men relationship withdrawal techniques hair east meet date models in philippines language name translation online video chatting girls in pakistan photos of bin laden live chat with women sneezing meme meet local friends webisodes distribution list online chat wid girls hbo review season 3 female seeking female illinois inmates lookup in texas online dating websites most members dating single girls in lahore pakistan pictures of karachi zoo asian women hairstyles 2016 pakistan holidays and traditions muslim dating site joke images in hindi dating chinese girls advice on boys by mattybraps girlfriend adult swim music singles covers nba today where to meet stoner chicks memes mexicanos limpiando facebook how to find girl for 3 sum memes mexicanos 2015 best i want to meet a southern girls bookshelf headboards meet girlfriends parents humor videos tv9 telugu showing girls pepes ikan gurame life sugar daddy baby dating seeking arrangement complaints form images chat room girl iran instagram logo white vector russian women tennis players photos swimsuits on sale ladies searching for life partners bankruptcy updates dinar girl meets texas part 3 riley and farkle girl meets christian singles dating free meet local women seek women hawaiian attire images cal girls in bangalore locanto karnataka vat payment meet beautiful women like anna heredia clothing dbz resurrection chat with a girls privates called me higher guitar picking up girls thug vs nerdist instagram logo couple seeking a girlfriend 5000$ cars how to get a girlfriend in high school 101 classes of levers muscles meet asian women los angeles attracting women abundance affirmations eftps worksheet long form dating tips for men meme funny birthday memes for sister women 4 men painting women's toenails are for sissies stickers women looking for male golf partners high fiving emoji faces meaning free chat room girl iranian party tehran girls free webcam chat girls live younow capture mixed fraction seeking women in pakistan politics & government law & ethics exam where can i meet a nice girl will help train someone to replace girls chat rooms pakistani mujra dance video how to get girls to kiss you vitalyzdtv snapchat trophies description local single women videos smoking-models previewsworld elephant love dating and relationships meet the women of hollywood exes premiere ratings percentage men looking for men in flannel and chukkas malta woman looking for woman tonight release the hounds doorbell asian dating service in dallas tx painting anime pick up girls in dungeon peril muslim dating and marriage rules funny animal pic speed dating houston valentine's day concert atlanta how to meet other girls are jealous of me and my guy invite you to his place girls to chat and boys to bounce foghat tour 1979 hit music how to meet a nice girl stefan molyneux podcasts similar muslim dating sites £ £ in pakistani rupees matty b videos grilfriend boyfriend and girlfriend picture free dating apps 100% goggles stickers women wanting it images technology overload definition good looking women with great legs clipsal products pakistan map online live chat girls karachi pakistan pictures city center chat line for bi girls snapchat in tanning bed free chat sites in pakistan karachi postcodes ireland singles dating sites in nigeria what is bta insurance definition free chat websites like myspace for younger looking hands meet girls for free tonight the rhythm makers 1932 plymouth picking up women in bars videos chistosos youtube girls meeting steven fernandez arrested update safari mac dating peruvian women advice relationships over 40 2 men looking for a woman polyamorous lifestyle blogger template girls date for free unsubscribe to catalogs like fingerhut how do i meet a nice girl will help restore ability grouping in math don't date a girl who travels vimeo plus nylon muslim dating and marriage rules you should break up message how to meet a filipino lady politician hotschedules mobile female seeking female in ghana is it left hand female wants male friends hugging pictures of couples on the beach meet manager swimming helpers of the holy souls spring trap meet mangle part 91 oxygen regulations random chat with females only song clean up woman free casual dating sites in lagos nigeria mapa mundi con men wanting men orally fixated toddlers games on youtube free chat room for girls only vriendenboek frozen coloring where to find hickory chicks zumba songs 2017 list online chat rooms free no registration in pakistan army pictures meet local people illinois tollway authority address labels free chat rooms teens singles adults resorts sri lanka web cam chat girls only websites income how to attract a woman cancer suicide stories reddit funny where is a good place to meet good women project blogspot home date a girl who teaches blogfa زن مطلقه girls meet girls anime drawings easy hairdos girls on chat cam city 2016 modulor chat with a girls buttocks naced bubs daddy women seeking men now women allowed in infantry officer army live chat room girl camping meme bear funny webcam girls only say hate you to the female wants male friends hugging tumblr search people how to get more girls on tinder single ladies seeking man's approval definition of love single women on facebook dating notification area is found beautiful women in the world 50 or older rentals girl chat cams gratuitously dictionary english-spanish dictionary
Joomla Template by Create Website


Geschreven: maandag 06 juni 2016

Hawaii behoort tot Polynesië, een eilandenrijk wat zich uitstrekt van Nieuw Zeeland in het diepe zuiden tot Hawaii op 20 graden noorderbreedte. Hawaii ligt in de bovenste hoek van de uitgebreide Polynesische Driehoek en bestaat uit een keten van eilanden, die zich 1600 mijl in het midden van de Pacific uitstrekt van zuidoost naar noordwest. Het is de grootste archipel van Polynesië met 132 ondiepten, riffen en eilanden.

Honolulu komt in zicht

Alle eilanden zijn als vulkanische hot spot geformeerd ten zuiden van het huidige eiland Hawaii (Big Island) en daarna geleidelijk naar het noordwesten verplaatst door de migratie van de zeeplaat. Het meest westelijke zichtbare punt is Kure Atoll, 10 miljoen jaar geleden geformeerd. De keten groeit heden ten dage nog steeds, door grote lavastromen die op gang komen bij uitbarstingen van de aktieve vulkaan op het eiland Hawaii. Ook ten zuiden van Hawaii bevindt zich op de zeebodem een vulkaan die regelmatig onderwater lava uitstoot. Te zijner tijd zal dit het eiland bereiken en er een nieuw stuk land aan vormen. De oudste westelijke eilanden zijn door de onweerstaanbare krachten van zon en wind en ten gevolge van erosie door regen en golven, gereduceerd tot ondiepten en atollen. De acht eilanden in het zuidoosten zijn bewoond en vormen de staat Hawaii (Hawai’i/Big Island, Maui, O’ahu, Kauai, Moloka’i, Lana’i, Niihau en Kaho’olawe). Hawaii is sinds 1959 de vijftigste staat van de Verenigde Staten. De hoofdstad Honolulu ligt op het eiland O’ahu.

De eerste Polynesiërs kwamen rond 500 na Chr. op Hawaii, vanuit de Marquesas (ruim 2000 mijl zuidelijk). Voor het eerst werd naar het noorden gezeild op zoek naar nieuw land. Een ongelofelijke prestatie, waarbij gebruik gemaakt werd van astronavigatie. James Cook ontdekte Hawaii in 1778, hij kwam aan op Oahu. Hij noemde de archipel de Sandwich eilanden, naar zijn broodheer, de Baron van Sandwich. In 1779 werd Cook gedood toen hij ten strijde trok op het eiland Maui. In die tijd waren de eilanden van Hawaii onafhankelijk koninkrijken, elk bestuurd door een chief.

De eerste koning

Eén van hen, Kamehameha, verenigde in 1819 de eilanden in één koninkrijk onder zijn heerschappij. Dit koninkrijk bleef bestaan tot 1893. In 1820 arriveerden de eerste Amerikaanse missionarissen.  Hawaii werd een centrum voor de walvisvaart en ten behoeve van het werk in de suikerindustrie kwamen diverse migraties op gang (Chinezen, Japanners, Filipino’s, Koreanen, Portugezen en Puerto Ricanen), waardoor een cosmopolitische bevolking tot stand kwam. De USA zagen het strategische belang van Hawaii al snel in en bouwden op Oahu in Pearl Harbor een marinebasis.




USS Arizona Memorial
Gezonken USS Arizona

Op 7 december 1941 werd de US vloot in Pearl Harbor door de Japanners gebombardeerd,  waarna Amerika betrokken raakte in de Tweede Wereldoorlog. Hawaii werd getransformeerd tot het zenuwcentrum van de hele US oorlogsvloot in de Pacific.


De Hawaiiaanse koningen streefden er naar om een Amerikaanse staat te worden. Kort na de Eerste Wereldoorlog diende de Hawaiiaanse afgevaardigde in het Congres, prins Jonah Kuhio Kalanianaole, daartoe  een bill in. Op 21 augustus 1959 werd Hawaii officieel opgenomen in de USA, als vijftigste staat.

Hawaii heeft een prettig klimaat, door de heersende noordoost passaat. Deze passaat brengt de regen dragende wolken. Deze regenwolken blijven hangen op de vulkaantoppen en brengen veel regen aan de windzijde van de eilanden. De lijzijde daarentegen is zonnig. Er heerst gedurende het hele jaar een gelijkmatige temperatuur en er zijn weinig hurricanes. Het weer wordt bepaald door het semipermanente hoge drukgebied Pacific High wat zich tussen Hawaii en het Amerikaanse vaste land bevindt (vergelijk met het Azoren Hoog in de Atlantische oceaan). De meeste schade is in de loop der eeuwen niet door de wind, maar door tsunami’s aan de eilanden toegebracht. Tsunami’s zijn massale oceaan golven, swells, die veroorzaakt worden door aardbevingen onder zee, duizenden mijlen weg. De grootte van een voorspelde tsunami kan van te voren moeilijk worden in geschat.

Kilauea Vulkaan

Van alle eilanden ter wereld ligt Hawaii het verst verwijderd van het continentale vaste land. Big Island heeft twee bergen, Mauna Kea (4450 m) en Mauna Loa (4412 m) en een actieve vulkaan, de Kilauea.






De huidige eruptieve fase is begonnen in 1983 en vooral in de negentiger jaren zijn grote lavamassa’s naar de zee gestroomd. In de krater smeult de lava, ’s avonds kun je dat zien gloeien. De stranden aan de windzijde bestaan uit lava en je kunt alleen zwemmen in afgesloten baaien waar het enigszins beschermd is. Aan de lijzijde van het eiland zijn mooie zandstranden te vinden, met de beroemde branding waarin gesurft wordt. De windzijde is weelderig groen, in het noorden zijn hooglanden en weidelanden waar koeien grazen, het binnenland is droog en woestijnachtig en rond Mauna Loa zijn uitgebreide lavavelden. De wegen zijn overal prachtig. Na bijvoorbeeld Suriname of Panama is het een vreemde sensatie om door schitterend landschap te rijden op brede asfaltwegen zonder kuilen en met intact wegdek. Er zijn overal wegwerkzaamheden, die vooral bestaan uit het in bedwang houden van al dat weelderige groen. Ook in de steden worden bomen en parken uitstekend onderhouden. De bomen worden prachtig gesnoeid en zien er gezond uit. We zagen hoe palmbomen bij wijze van spreken met een nagelschaartje werden bijgewerkt.

 Veel bomen dragen bloemen. Het rijgen van bloemenkettingen (een lei) is een oud Hawaiiaans  gebruik. Nog steeds worden verse bloemenkettingen verkocht, heerlijk ruikend, maar de souvenirwinkels hangen vol met de plastic variant, die overigens vaak ook smaakvol is (maar niet geurend). Vrouwen dragen bloemen in hun haar, rechts als ze vrij zijn, anders links. De mensen zijn heel vriendelijk, rustig (laid back zoals ze dat zelf noemen), net als de muziek en de Hula dans.  Alles heel lieflijk en melodieus, geen harde rock.

Het dagelijks leven is duur, omdat veel producten moeten worden ingevlogen. Er is landbouw en de verkoop van lokale producten wordt gestimuleerd. Op Big Island voert de grootste supermarktketen, KTA, een honderd jaar oud familiebedrijf, het merk “Mountain Apple”, waaronder alle lokale producten vallen. Meer dan 425 producten van 38  kleine verbouwers, variërend van groenten, vlees, melk, jam tot marshmallows en taro-chips. Elk filiaal heeft zo zijn eigen assortiment. Beroemd is de poke: rauwe vis op verschillende manieren gemarineerd, al naar gelang de (ethnische) smaak, van Japans tot Koreaans. Een bezoek aan de supermarkt is een belevenis. Als je binnenkomt hangt er een apparaat waaruit je een reinigingsdoekje trekt voor je handen en het handvat van de winkelwagen. Rijen met spullen die je er spannend uit zien, maar waarvan je geen idee hebt wat het is, omdat het opschrift in onleesbare Aziatische tekens is. Veel verschillende bosjes “groen” op de groenten afdeling. Sommige zijn kruiden, andere groenten, sommige eet je rauw, andere moet je roerbakken, maar wat is wat? Ik wist niet dat er zoveel variaties op paksoi bestaan. Grote hoeveelheden flessen met verschillende sausjes, onnoemelijk veel verschillende soorten rijst en mie en veel zakken met snacks waarvan het voor ons onduidelijk is of het om zoet of hartig gaat.

In Honolulu liggen we in Ala Wai Harbor. Daar zijn twee lokale jachtclubs en een staatsjachthaven (waar de cruisers meestal liggen). Het is een goedkope ligplaats in een $$$$ omgeving, nl Waikiki Beach. DE place-to-be voor een beetje vakantieganger. We zijn omringd door enorme wolkenkrabbers, prachtige designwinkels, fantastisch aangelegde perken en een heel breed wit zandstrand met palmbomen. Het is een toplocatie voor bruidsfoto’s en het ene paar na het andere wordt in stretchlimo’s aangevoerd voor een fotosessie op het strand.

Daarna een party in het prestigieuze Hilton Hawaiian Village, afgesloten met vuurwerk. Het aardige van de stranden hier in Hawaii is, dat ze voor iedereen toegankelijk zijn. Dus geen voor hotelgasten afgesloten stukken met ligstoelen in parade. En langs alle stranden zijn parken aangelegd waar je in de schaduw aan picknicktafels kunt zitten. Overal zijn keurige toiletgebouwen en op het strand zijn douches. Alles wordt goed schoongehouden, ook aan het eind van de dag ligt er geen troep op het strand. Wij bewegen ons per vouwfiets door de stad. Dat gaat hier heel goed, men is er op ingesteld. Als er geen fietspad is mag je op het trottoir fietsen, wat vaak heel breed is. Voetgangers gaan netjes voor je aan de kant. Kom daar in Amsterdam eens om! Typisch Amerikaans zijn de op- en afritten op elke straathoek waardoor je heel gemakkelijk het trottoir opkomt zonder steeds af te hoeven stappen.

Er zijn hier opvallend veel mensen die op straat leven. Deze homeless (daklozen)rijden rond met hun winkelwagen of trolley vol spullen. Ze worden kennelijk gedoogd, want we hebben nergens gezien dat ze worden weggejaagd. Ze slaan hun bivak op in parken of op de trottoirs langs de grotere wegen of soms zelfs in de middenberm op een groot kruispunt. Leven op straat is vaak een vrije keus van mensen die de overheid als hun vijand zien en nergens geregistreerd willen staan. In de bibliotheken zit de internethoek ’s ochtends vroeg al vol met homeless die daar op hun laptop (met gratis stroom) lekker in de koelte spelletjes komen doen. Leven op straat is hier gemakkelijk door het klimaat en boven beschreven voorzieningen. Bedelaars hebben we daarentegen hier niet veel gezien, in tegenstelling tot in Zuid Amerika en in mainland USA.

Hawaii Yacht Club

De Hawaii Yacht Club in Ala Wai Harbor is heel gastvrij. Als cruiser krijg je een tijdelijk lidmaatschap, waardoor je op de club kunt internetten. Het voordeel van internetten-buiten-de-deur is het contact wat je daarbij met anderen legt. Met een kop koffie aan een grote tafel informatie uitwisselen en bijkletsen. Eenmaal per week wordt er een BBQ georganiseerd voor de leden, waar ook de cruisers aan deel kunnen nemen. Je neemt je eigen vlees mee en je maakt een schotel die gedeeld wordt met anderen. Drankjes bij de bar. Erg gezellig.


Eén van de cruisers heeft het initiatief genomen om een radionet op te zetten voor de trip naar het noorden. Begin juni zullen zo’n 20 boten koers zetten richting Canada en Alaska, ruim 2000 mijl. Zo’n radionet (in dit geval het Aloha Net genaamd) betekent dat je dagelijks op vast tijdstip de korte golf radio op een afgesproken frequentie afstemt, zodat je met elkaar kunt communiceren. Het is vooral bedoeld als extra veiligheidsmaatregel. Je kunt met de radio honderden mijlen overbruggen; de marifoon bestrijkt hooguit dertig mijl (tot de horizon), daar kun je alleen mee communiceren als je redelijk dicht bij elkaar in de buurt bent.

Op onze trip van Panama naar Hawaii konden wij via de radio weerberichten en e-mails binnenhalen door in te bellen op een walstation. Dit ging evenwel tergend langzaam en vanaf de laatste dag lukte dat helemaal niet meer. Hier in Honolulu heeft Huib de koperen strips (aardleidingen) tussen de radio en de antenne en die na 10 jaar aardig wat roest vertoonden, vervangen. Uiteraard liggen deze verbindingen onder de vloer, dus het was een karwei van 4 dagen kruipen in de boot om dat allemaal te vervangen en de nieuwe strips netjes te positioneren. Alle aansluitingen meteen ook schoongemaakt en waar nodig vervangen en voilà, de weerberichten vliegen binnen. Waar we voorheen met kromme tenen zaten te kijken hoe 15 kB in een kwartier binnen werd gehaald, soms zo langzaam dat de verbinding verbroken werd, gaat dat nu binnen een minuut. En omdat we beperkte zendtijd hebben (15 minuten per dag) is dat wel belangrijk.

Een andere klus was de aanpak van het lekkende dekluik. Via Amazon.com konden we de goede kit (butyl rubber) bestellen, na e-mail overleg met onze vakman in Nederland, Simon Rhebergen. Alle schroeven losgemaakt en het luik helemaal goed afgekit. Laten we hopen dat onze spullen in Alaska droog blijven. Dat is in de kou nog veel belangrijker dan in de tropen. We hebben een nieuwe buitenboordmotor gekocht nadat de oude ons op Maui lelijk in de steek had gelaten. We lagen daar met enkele andere boten voor anker, een eindje uit de kust, en moesten om aan land te komen door een vrij smalle vaargeul met links en rechts daarvan flinke branding waarin gesurfd werd. De eerste dag deed de motor het op de heenweg nog, maar toen we terug wilden werd het roeien geblazen. En daar is zo’n rubberen boot eigenlijk niet voor bedoeld. Het kan wel, maar het is erg ongemakkelijk. Met tegenwind en tegenstroom kom je maar langzaam vooruit. De volgende dag moesten we naar de wal om de gehuurde auto terug te brengen. Er stond veel wind en dus ook veel branding. We werden dwars over het water geblazen en konden de vaargeul absoluut niet halen. We konden nog net de laatste boot grijpen die voor anker lag het dichtst bij de vaargeul en die heeft ons met zijn dinghy naar de wal gesleept. Daar hebben we meteen maar veel boodschappen gedaan en zijn in de dinghy gaan zitten, wachtend op een collega die naar zijn eigen boot terug zou gaan en ons een sleepje zou willen geven. Dat was geen probleem. Maar daarna konden wij Madeleine niet meer af. Het heeft een paar dagen gestormd, we konden niet weg, en we konden ook geen weersinformatie binnenkrijgen met de radio. Een ongemakkelijke situatie. Huib heeft al heel veel gesleuteld aan onze oude buitenboordmotor, en nu was de maat vol. In Honolulu hebben we een mooie nieuwe 4-takt Yamaha 6 PK aangeschaft. Uiteraard met enkele sloten erbij, want die motoren zijn erg gewild (daarom hadden wij ook graag een oud lelijk ding).

Zo hebben we weer veel geklust en rond geracet om van alles en nog wat aan te schaffen voor onze tocht naar Alaska. Het viel ons tegen wat hier te koop was aan boeken en pilots voor dat gebied, zodat we e.e.a. via internet hebben moeten bestellen en laten bezorgen in de haven. Het is altijd afwachten of dat werkt, maar het is allemaal goed gekomen (het is hier tenslotte USA). En voor het eerst sinds tijden zijn we weer druk geweest met socializen. We zijn ruim 2 maanden met z’n tweeën geweest en dan moet je ook wel weer erg wennen aan al die drukte om je heen en al die afspraken.  We hebben hier het zeiljacht de Anna Caroline ontmoet, met Wietze en Janneke. We hadden al anderhalf jaar via email contact met hen, maar we hadden hen nog nooit in levende lijve ontmoet. Zo gaat dat, je wilt iets over een bepaald gebied weten en wordt door de ene cruiser in contact gebracht met een ander die daar is geweest. Erg leuk en heel handig. Twee Nederlandse boten hier in de haven en straks in dezelfde groep op weg naar Alaska is wel bijzonder. 

Punchbowl Cemetery

Tussen de klussen door hebben we natuurlijk nog wel het een en ander van de eilanden gezien. We zijn hier nu zes weken en hebben op Big Island, Maui en Oahu uitgebreid rondgetoerd. We hebben Pearl Harbor bezocht samen met Wietze en Janneke, en dat had een extra dimensie omdat Wietze jarenlang bij de marine op onderzeeërs heeft gewerkt. The National Cemetery of the Pacific, Punchbowl genaamd naar de ligging in een oude vulkaankrater, is de begraafplaats van 35.000 slachtoffers van drie oorlogen (WO II, Korea en Vietnam). Veel van de graven dateren van 7 december 1941.  Zuilen en zuilen vol met namen van gesneuvelde en vermiste soldaten. Heel indrukwekkend.

Het plan is om 6 juni naar Kauai te varen, het noordelijkste van de bewoonde eilanden, en daar in een mooie ankerbaai de onderkant van de boot schoon te maken. Ala Wai Harbor is vies en er is in de drie weken dat we hier liggen een enorme aangroei van planten en schelpdieren aan de rompen gekomen. Dat moet er afgekrabt worden (Huib), maar dat ga je hier in dat vieze water niet doen. Als we weer lekker schoon zijn en de wind is gunstig, dan vertrekken we naar het noorden. Onze bestemming is Kodiak Island, maar het is van de heersende wind afhankelijk of we daar komen.  Soms word je door overkomende depressies (lage druk gebieden) gedwongen om naar het oosten uit te wijken en dan kom je aan de westkust van de VS uit. We zullen zien.

Pacific Crossing

Geschreven: donderdag 28 april 2016

Zondag 17 april 2016

Na 4720 zeemijlen en 38 dagen zijn we op zaterdag 16 april aangekomen in Hilo, op het eiland Hawaii, USA. We hebben een goede overtocht gehad, zonder problemen. Ons vertrekpunt was Panama City,

Panama BioMuseo, architect: Frank Gehry


...en van daaruit  zijn er drie aanbevolen routes naar Hawaii. Welke route je kiest hangt af van het seizoen. Gebaseerd op statistiek wordt een voorspelling gemaakt van de te verwachten wind. Het probleem is nl dat je sowieso door een windstil gebied heen moet (doldrums) voordat je in de passaatwind komt. Dit gebied schuift met de seizoenen naar het noorden respectievelijk zuiden. De directe route (4500 mijl) voert langs de Midden-Amerikaanse kust en buigt ter hoogte van Mexico af naar het westen. De andere routes steken eerst naar het zuiden, naar de Galapagos eilanden, dan naar het westen en tenslotte naar het noorden. De langste daarvan is 5300 mijl. Het idee is, dat je eerder in de passaatwind komt en dus toch sneller in Hawaii bent. Maar statistiek hoeft niet overeen te komen met de werkelijkheid en ondanks de voor onze periode aanbevolen langste route kiezen wij voor de directe route. Na het laatste bezoek aan de markt om verse producten in te slaan vertrekken wij op 8 maart uit Panama City naar het eiland Taboga, 8 mijl verderop in de Golf van Panama.


De volgende dag is het bladstil als wij het anker lichten, zodat we op de motor door de Golf tuffen, omringd door vele pelikanen. Tweemaal zien we een walvis, voor het eerst in ons varend bestaan. De eerste week hebben we weinig wind, zodat we ongeveer de helft van de tijd moeten motoren. Zodra het even kan hijsen we de zeilen, want onze dieselvoorraad is uiteraard beperkt (430 liter, goed voor 260 uur varen, naar schatting 1200 mijl, uitgaand van gebruik van één motor tegelijk). De nachten zijn donker, want het is nieuwe maan.



Op 11 maart werpen we de laatste blikken op de Panamese kust, daarna zien we de komende weken geen land meer, alleen maar water. Tijdens de nachtelijke wacht zie ik dat er zich iets onder ons bevindt op 22 meter diepte. De dieptemeter hoort in de oceaan ''oneindig'' aan te geven, en af en toe zie je dat kortdurend veranderen, dan zwemt er een vis of school vissen onder de meter door. Nu blijft de meter op 16-22 staan, wat betekent dat er iets vrij constant onder ons hangt. Heel af en toe is het weg. Visioenen van een walvis die plotseling omhoog zal komen en Madeleine omver zal werpen dringen zich aan mij op. Ik zet de motor aan, om hem te laten merken dat wij geen vis zijn (advies van andere cruisers). Ik zwenk naar links en naar rechts, maar er blijft iets onder ons, tussen 9 en 22 meter. Ik wek Huib. Hij heeft een heel ander idee. Van Arroz, onze advisor in het Panama Kanaal , heeft hij gehoord dat de drugsbendes tegenwoordig in het bezit zijn van onderzeeërs. Wij varen nog steeds betrekkelijk dicht bij de kust, dus misschien bevinden wij ons wel in hun vaarwater! Nu doemen heel andere akelige scenario's voor ons op. We zetten beide motoren aan en zetten koers loodrecht van de kust weg. Het ding vaart mee onder ons. Na twee uur is het weg, de dieptemeter geeft weer oneindig aan en we slaken een zucht van verlichting. Spannende uurtjes en eigenlijk geen idee wat het nou geweest is.

 Als we achterom kijken zie ik iets geks in de lucht, wat Huib direct herkent als een waterhoos. Een slurf uit de wolken naar beneden en opspattend water. De hoos beweegt zich met de wind mee in onze richting, we staan aan dek genageld. Gelukkig dooft hij uit als hij nog heel ver van ons verwijderd is. Voor de rest van de dag wel genoeg sensatie gehad.

Na een week ruimt de wind en het lijkt er op dat we de noordoost passaat te pakken hebben. Vanaf dat moment kunnen we zeilen, met een rustig, ruim achterlijk windje. We schieten niet hard op, want we ondervinden forse tegenstroom van de North Equatorial Counter Current. Dagelijks hebben we rond etenstijd een dolfijnenshow voor de boegen en het weer is prachtig.

US Coastguard Cutter 751

We varen door de territoriale wateren van achtereenvolgens Costa Rica, Nicaragua, Honduras en El Salvador. Op 20 maart zijn we ter hoogte van de Golf van Tehuantepec, Mexico, die berucht is om gemene winden. Deze "Tehuantepecers" ontstaan als zich een hoge drukgebied in de Golf van Mexico (aan de Atlantische zijde) vormt. De resulterende wind blaast over de betrekkelijk smalle strook land die de Atlantische Oceaan en de Stille Oceaan scheidt en komt versterkt aan in de Golf van Tehuantepec. We ontmoeten de US Coastguard Cutter 751, die eerst een rondje om ons heen vaart en ons dan oproept via de marifoon. Wie we zijn en waar we naar toe gaan. Ze zijn tevreden met onze gegevens en beëindigen de oproep met de laatste weersinfo: veel wind en hoge golven de komende 48 uur in Tehuantepec. Kort tevoren hadden we de zeilen al flink gereefd in verband met toenemende wind. 's Nachts halen we het grootzeil helemaal weg. Wind en hoge golven komen dwars in, wat het leven aan boord niet gemakkelijk maakt.

 De volgende dag neemt de wind toe tot 36 knopen (Bft 8) en we krijgen af en toe een breker in de kuip. Muren van water om ons heen, het spuit langs en over de boegen en soms dus in de kuip. De golven zijn imposant, maar Madeleine glijdt er soepeltjes af. Zij en de automatische piloot doen al het werk, wij zitten er bij om op te letten en zo nodig in te grijpen. Behoorlijk vermoeiend trouwens, al dat geweld van de elementen om je heen en het voortdurend alert zijn. Het is volle maan, dus het zicht is 's nachts gelukkig goed en overdag is het stralend weer. Aan het eind van de middag op 22 maart wordt de zee eindelijk iets rustiger. Een stormachtig begin van de lente voor ons. De enige schade die we hebben is een kletsnatte "linnenkamer", de voorraadruimte in de stuurboord boeg. Alles is nat geworden, het heeft gelekt via het dekluik, waar gigantische partijen water met veel kracht op gesmeten zijn. Dagen zijn we bezig om de spullen te drogen en alles weer op te bergen.

  Intussen maken we goede voortgang. De wind blijft steeds erg wisselen, tweemaal moeten we nog een paar uur motoren, maar voor de rest kunnen we alles zeilen. Meestal met een gereefd grootzeil en een genua die we voortdurend minder of meer kunnen reven. In de derde week is de wind zo achterlijk geworden, dat we het grootzeil weghalen en uitsluitend op de genua zeilen. Dat is erg relaxed. Het waait te hard voor de spinaker; de koers zou er perfekt voor zijn. Later kan het grootzeil in sterk gereefde vorm er nog weer een paar dagen bij.


Booby Shit...
Brown Booby

Zolang we niet al te ver van de kust verwijderd zijn (300 mijl) zien we vogels en dolfijnen. We hebben een paar dagen Brown Boobies te gast aan boord. Eerst vinden we dat nog wel gezellig, zo'n vogel op het dek, maar als na twee dagen de hele boot is ondergescheten is de lol er af. Vies en slecht voor de verf. Als we alles hebben schoongemaakt zijn de vogels inmiddels ook verdwenen. Op 12 en 13 april hebben we twee zeer heftige nachten, met de ene bui na de andere, regen, golven, geen maan en wind die binnen een minuut 10 knopen kan aanwakkeren, zodat we soms bijna "voor top en takel", met uitsluitend een klein driehoekje genua, voortstuiven met 6-7 knopen snelheid. 's Morgens is het nog grijs en dan kun je de buien die je 's nachts niet ziet, dreigend zwart aan de horizon zien hangen, 's middags klaart het op en is het stralend weer. Daarna blijft het wat buiig, maar prima zeilweer.De eerste dagen moeten we af en toe uitwijken voor een tegenligger, op 11 maart passeren we 's nachts het laatste zeiljacht. Daarna zien we geen schepen meer.

 Weersinformatie halen we binnen met de SSB radio. Daarmee leggen we contact met een radiowalstation; via dit station worden onze emailberichten (updates naar de familie en aanvragen voor weersinfo) verzonden en binnengehaald.  Voor dit doel heb je een speciaal emailadres. Het contact leggen met zo'n station lukt niet altijd, en als je contact hebt, lukt het zenden en/of ontvangen lang niet altijd. Per week mag je 90 minuten zendtijd besteden en soms is de verbinding niet goed genoeg om de berichten binnen te halen. Voor noodgevallen hebben we de satelliettelefoon paraat. Daarmee bellen we eens per week de moeders in NL.  Huib heeft in Panama de watermaker met succes gerepareerd. We hebben hem 37 uur gebruikt en daarmee zo'n 2200 liter heerlijk drinkwater gemaakt uit zeewater. De voedselvoorraden zijn ruim voldoende, we kunnen nog weken wegblijven. Maar na vier weken is het fruit op (en dat mis je echt) en na vijf weken de laatste verse groente (pompoen). Brood bakken en yoghurt maken doen we onderweg. Het zeewater ziet er zeer schoon uit en is diepblauw van kleur. Eenmaal komen we de onmiskenbare inventaris van een vissersschip tegen waar het kennelijk niet goed mee is afgelopen. Verder zien we nergens troep of plastic drijven. Evenmin is er de Sargassumplaag die de Atlantische Oceaan teistert: grote velden met taaie waterplanten die zich in je roeren en schroeven draaien. 

Op wacht...

Na twee weken veranderen we het wachtsysteem.  Aanvankelijk draaien we wachten van drie uur, maar daarmee komen we niet aan voldoende slaap. In het nieuwe systeem delen we de avond en nacht op in twee wachten van zes uur en overdag slapen we elk nog 2-3 uur bij. Dat bevalt beter. De dagen zijn daarmee kort en vliegen voorbij. Naast de zorg voor schip, materieel, navigatie, weersinfo etc. ben je druk met huishoudelijke zaken. En tussendoor natuurlijk een boek lezen of een spelletje doen. Het Stille van deze Oceaan ervaren we aan het begin en aan het eind van de trip. Voor het overige deel van de tocht vonden we dit stuk water niet zo stil. De oceaan heeft ons bij tijden aardig bezig gehouden, en we ondervonden veel meer wisselingen in windkracht en -sterkte dan we verwacht hadden.  

Aan het eind staat er weinig wind meer en we gaan in een gematigd gangetje op Hawaii af. Het is een belevenis als we in de nacht van 16 april de lichtjes van de vuurtoren en de bebouwing van Hawaii aan de horizon zien. We hebben dan nog een rustige nacht bij halve maan voor de boeg, goed om het einde van dit kluizenaars/oceaanleven langzaam tot ons door te laten dringen. In de loop van de ochtend gooien we het anker uit in Radio Bay. Met de dinghy naar de wal om ons te gaan melden bij de Amerikaanse douane, die ons allerhartelijkst ontvangt.



Madeleine door het Panama Kanaal

Geschreven: donderdag 28 april 2016

Zondag 6 maart 2016

Op 4 maart is het zo ver, dan is de transit van Madeleine door het Panama Kanaal gepland. Het is altijd tot het laatste moment spannend of het inderdaad door gaat, want pleziervaart heeft geen prioriteit in deze business. Als line handlers hebben wij de bemanning van de Tignanello gevraagd, Willem en Remco. We ontmoetten hen al eerder in Curaçao. Als derde persoon gaat Dennis mee, de Amerikaan die net als wij op Sparrow bemande. Helaas moet Willem afzeggen in verband met een forse peesontsteking aan zijn rechter pols, veroorzaakt  door enkele dagen fanatiek polishen van de rompen. Dennis neemt in zijn plaats een vriend mee, Bob, van wie hij zegt dat hij een goede line handler is. We hadden al gemerkt dat de verhalen van Dennis met flink wat korrels zout genomen moesten worden, maar veel keus hebben we niet. We weten dan nog niet dat Bob geen knoop weet te leggen.  

Op het afgesproken tijdstip (13.00 uur) vertrekken we naar The Flats, de ankerplaats in de Bahia Limon, waar je moet liggen wachten tot de advisor aan boord komt. Madeleine hangt aan weerszijden vol met enorme stootwillen en we hebben vier enorme, 30m lange, 22 mm dikke trossen aan boord om ons aan de sluiskades vast te leggen (gehuurd). We melden ons bij Cristobal Signal Station en krijgen te horen dat hij er om 16.00 uur zal zijn. Tijd genoeg dus voor een uitgebreide lunch. Er komen nog twee catamarans voor anker liggen. Uiteindelijk wordt het na vijven voor de advisor komt, Gonzalez.  Advisors zijn mensen die een vaste baan hebben bij de PCA (Panama Canal Authority) en die in hun vrije tijd kleine schepen (< 60 m) door het Kanaal loodsen. Officiële pilots zijn beroeps en werken voor de grote vaart. De kwaliteit van de advisors is sterk wisselend. We hebben verhalen gehoord van mensen die nauwelijks engels spraken. Gonzalez is een aardige kerel die voldoende engels spreekt. Hij vertelt ons dat we in de eerste sluizen, de Gatún Locks, moeten "raften" met de Blanchette, een grote Canadese cat. Je kunt als jacht op vier verschillende manieren in de sluis worden neergelegd. (1) Het gemakkelijkst is het als je aan een sleepboot kunt aanmeren. Die ligt langs de kademuur en vangt de hoogteverschillen op. (2) Je kunt zelf langs de kademuur liggen, maar dan moet je heel goed opletten dat je niet langs het beton schuurt en dat mast en stagen de kademuren niet raken als het water met veel turbulentie de sluis in komt. (3) Je kunt samen met andere jachten als vlot aan elkaar gebonden worden (het zogenaamde raften) en in het midden van de sluiskolk gelegd worden met lijnen naar beide kanten. (4) En tenslotte kun je solo in het midden liggen, zgn "center chamber". De eerste en de laatste methode hebben onze voorkeur en dat hebben we ook aangegeven.

Kolkend water in de kolk
Rafting with Blanchette

Maar daar wordt vandaag geen rekening mee gehouden. We moeten langszij de Blanchette vastmaken en omdat zij groter is dan Madeleine is zij vanaf dat moment de baas. We varen op hun motoren, met de onze standby, moeten de aanwijzingen van hun advisor volgen en zijn afhankelijk van hun schipper. We weten al direct waarom we dit liever niet wilden. De Blanchette wordt bemand door drie jonge stellen met kleine kinderen. Ze zijn erg aardig en relaxed en vooral bezig met filmen. In de sluizen, met het kolkende water, sta ik doodsangsten uit voor de kinderen die vrolijk over het schip rennen en klauteren. Eén misstap en je ligt in het water, fataal. We zijn een breed vlot en Blanchette heeft grote moeite om ons vrij te houden van de kademuren. Tegen de regels in roep ik aanwijzingen naar Gonzalez en vraag hem de zaak over te nemen, wat hij ook doet. Liever onbeleefd dan de dupe  te worden van de sloppiness van onze buren. Het is hard werken, er komen enorme krachten op de lijnen bij het naar beneden storten van het water. We hebben alleen aan bakboord lijnen naar de kade, dus aan elke lijn twee man. Remco en ik bedienen de lijnen op de boeg en Gonzalez is zo aardig dat hij Dennis helpt aan de achterkant. Huib heeft zijn handen vol aan het bijsturen van het vlot (wat officieel niet mag, hij mag alleen standby draaien). Met vereende krachten komen we ongeschonden de drie locks door. Buitengaats staat een partij golven die de cats lelijk tegen elkaar doet botsen en flink aan de lijnen rukt. We moeten daar door heen voor we los mogen gooien. Het is inmiddels aardedonker en we tuffen het Lake Gatún op, naar de moorings, om te overnachten. Die moorings zijn enorme tonnen, plat van boven met grote klampen. Je kunt er op staan. Wij krijgen een mooring toegewezen waar al een schip aan ligt. Het is de bedoeling dat de mooring tussen beide schepen in komt en dat je zowel aan de mooring vastmaakt als lijnen uitbrengt van beide schepen naar elkaar. Erg ingewikkeld en erg veel werk.  Het is al na negenen als Gonzalez van boord gaat. Wij moeten dan nog eten.

Beetje naar SB
Arroz overhoort ons

De tweede dag komt een andere advisor aan boord, Arroz. Hij is om kwart over 8 present. We serveren een ontbijt met scrambled eggs voor iedereen en gaan op weg naar de sluizen aan de Pacific kant. Arroz is een midden veertiger en een geboren leraar. Hij begint met ons te overhoren over allerlei feiten aangaande het Kanaal en geniet zichtbaar als wij niet al teveel weten. Hij begint met vertellen en houdt de hele dag niet meer op. Intussen let hij scherp op en werpt aanwijzingen tussen zijn verhalen door, zodat je zelf ook wel moet blijven luisteren. Het is vier uur varen naar de volgende sluizen, de Pedro Miguel Locks. Eerst steek je Lake Gatún over, daarna kom je in het uitgegraven kanaal. Arroz weet dat wij liever niet raften, en houdt daar rekening mee. Wij gaan solo center chamber door de locks. Wij hebben nu aan beide kanten lijnen naar de wal, dus alle line handlers zijn bezig. Als blijkt dat Bob niet weet wat te doen, springt Arroz in. Op de kades staan vier man die ieder van ons een dunne lijn toewerpen waar we de landvasten aan moeten knopen. Zij halen de lijnen in en leggen ze vast om de bolders op de kant. Zodra het water gaat zakken moet jij de lijnen aan boord vieren. Goed opletten, want anders komt je boot te hangen en kunnen de klampen uit het dek worden gescheurd. Blanchette krijgt een andere partner toegewezen, een monohull, van wie ik later hoor dat zij dezelfde doodsangsten hebben uitgestaan als wij.


In de Gatún Locks ligt het grote vrachtschip waar je mee schut voor je, hier ligt de kleine vaart voorin de sluis. Dus als de kleine schepen goed gepositioneerd zijn kan de kolos binnenkomen. Het is zeer indrukwekkend, als je die op je af ziet komen. Omdat het even duurt hebben we net tijd voor de (voorgeschreven warme) lunch, rijst met kip. Na de Pedro Miguel sluis is het een mijl varen naar de laatste twee (gekoppelde) sluizen, de Miraflores Locks. Daar hangen webcams en het blijkt dat het thuisfront ons goed kan zien. Er wordt druk heen en weer ge-smst. Het doet ons wel wat om deze belevenis zo te delen. Arroz instrueert ons uitgebreid over de laatste sluiskolk.

Line Handler Maaike

Daar staat een enorme onderstroom naar buiten toe, dus als je de motoren niet voldoende in de achteruit zet en de achterlijnen niet op tijd vast hebt, stort je tegen de sluisdeuren aan. Remco en ik bedienen de achterlijnen. Gelukkig staat Arroz ook hier standby, want eigenlijk heb ik er niet genoeg kracht voor.Huib krijgt na afloop een compliment van hem over zijn boat handling. En dan is het klaar, we zijn in de Pacific! Zonder kleerscheuren. Het is veel meer werk en inspanning als je met je eigen schip gaat dan wanneer je bemant. We leggen in Balboa Yacht Club aan een mooring aan, de gehuurde lijnen en fenders worden opgehaald, Arroz wordt opgehaald en de bemanning gaat van boord. Wij drinken een maltje op het achterdek en vallen dan in onze kooi.